Μία ασυνήθιστη εικόνα αντικρίζουν όσοι επισκέπτονται το λιμάνι του Πειραιά, όπου έχει δέσει τουρκικό πολεμικό πλοίο, έχοντας μάλιστα στην πλώρη του σημαία με την ημισέλινο. Δίπλα του βρίσκονται ένα ιταλικό κι ένα ελληνικό πολεμικό πλοίο. Το ναρκοθηρευτικό TCG ANAMUR έδεσε στον Πειραιά και παράλληλα μας θύμισε τι γίνεται με το πρόγραμμα των ναρκοθηρευτικών του Πολεμικού Ναυτικού.
Του Χρήστου Μαζανίτη
Δεμένο στο λιμάνι του Πειραιά βρίσκεται το τουρκικό ναρκοθηρευτικό TCG ANAMUR, δίπλα στο ιταλικό ITS Chioggia και το Πλοίο Γενικής Υποστήριξης – ΠΓΥ ΗΡΑΚΛΗΣ, του Πολεμικού Ναυτικού.
Το τουρκικό πολεμικό πλοίο βρίσκεται στον Πειραιά στο πλαίσιο της αποστολής Standing NATO Mine Countermeasures Group 2 (SNMCMG2).
Η Standing NATO Mine Countermeasures Group 2 (SNMCMG2) είναι μία από τις τέσσερις μόνιμες ναυτικές δυνάμεις του ΝΑΤΟ και αποτελεί μια εξειδικευμένη ομάδα πλοίων που επικεντρώνεται στην αντιμετώπιση ναρκών (Mine Countermeasures – MCM).
Ουσιαστικά, πρόκειται για μια «μόνιμη ομάδα κρούσης» που βρίσκεται σε διαρκή ετοιμότητα, κυρίως στην περιοχή της Μεσογείου και της Μαύρης Θάλασσας, αν και μπορεί να επιχειρήσει οπουδήποτε κριθεί απαραίτητο.
Η βασική της αποστολή είναι να διασφαλίζει ότι οι θαλάσσιες οδοί παραμένουν ανοιχτές και ασφαλείς για τη ναυσιπλοΐα. Οι κύριοι άξονες δράσης της είναι ο εντοπισμός, ταυτοποίηση και καταστροφή θαλάσσιων ναρκών (παλιών από προηγούμενους πολέμους ή σύγχρονων) καθώς και η συμμετοχή σε πολυεθνικές ασκήσεις για να βελτιώνεται η συνεργασία (διαλειτουργικότητα) μεταξύ των ναυτικών δυνάμεων των κρατών-μελών.
Το τουρκικό ναρκοθηρευτικό μαζί με το ιταλικό πλοίο βρίσκονται στο λιμάνι του Πειραιά στο πλαίσιο επισκέψεων σε λιμάνια (port visits) για την ενίσχυση των σχέσεων του ΝΑΤΟ με διάφορες χώρες.
Τα ελληνικά ναρκοθηρευτικά
Η Ελλάδα, ως ναυτική δύναμη με στρατηγική θέση στη Μεσόγειο, συμμετέχει πολύ ενεργά στην SNMCMG2. Συχνά ελληνικά ναρκοθηρευτικά εντάσσονται στη δύναμη, ενώ Έλληνες αξιωματικοί έχουν αναλάβει κατά καιρούς τη διοίκησή της.
Ωστόσο, η παρουσία του τουρκικού ναρκοθηρευτικού αποκάλυψε το μέγεθος των ελλείψεων του Πολεμικού Ναυτικού και τις σπασμωδικές κινήσεις της τελευταίας διετίας που αντί να ενισχύσουν αποδυναμώνουν έτι περαιτέρω την ισχύ του.
Πριν από λίγα χρόνια το Πολεμικό Ναυτικό διέθετε 20 πλοία αντιναρκικών επιχειρήσεων και πλέον διαθέτει μόλις 3. Το Γενικό Επιτελείο Ναυτικού (ΓΕΝ) αποφάσισε τον Ιούνιο του 2025 να παροπλίσει ακόμη ένα μένοντας με μόλις 2, καταγράφοντας ιστορικό αρνητικό.
Η διοίκηση ναρκοπολέμου διέθετε τα προηγούμενα χρόνια, 3 μοίρες αντιναρκικών πλοίων (μιλάμε για αριθμό 20 πλοίων), τα οποία σταδιακά παροπλίστηκαν βάσει του προγράμματος αντικατάστασης με νεότερες και ικανότερες μονάδες, όμως το πρόγραμμα βυθίστηκε. Για την ακρίβεια, η τελευταία παραλαβή ήταν δύο πλοία πριν 18 χρόνια το 2008.
Μέσα σε 27 χρόνια και συγκεκριμένα το 1998 η ΔΝΑΡ (Διοίκηση Ναρκοπολέμου) διέθετε 12 Ναρκαλιευτικά τύπου ΑΛΚΥΩΝ, 4 Ναρκαλιευτικά τύπου ΘΑΛΕΙΑ, 2 ναρκοθηρευτικά τύπου ΕΥΝΙΚΗ και 2 Ναρκοθέτις τύπου ΆΚΤΙΟΝ.
Πλέον, το Πολεμικό Ναυτικό, υπό τις οδηγίες της ηγεσίας του, προσπαθεί να βρει τον βηματισμό του και να συνεχίζει να πλέει με αυτοπεποίθηση κι υπεροχή παρά τα πλείστα προβλήματα, που έχουν πολλαπλασιαστεί την τελευταία διετία.
Ο εμβολισμός του ναρκοθηρευτικού «Καλλιστώ»
Στις 27 Οκτωβρίου 2020 το Πολεμικό Ναυτικό πληγώθηκε από τον εμβολισμό του ναρκοθηρευτικού «Καλλιστώ», με το φορτηγό πλοίο MAERSK LAUNCESTON, έξω από το λιμάνι του Πειραιά. Από καθαρή τύχη δεν θρηνήσαμε κάποιο θύμα. Όμως έκτοτε το ΠΝ μετρά μείον ένα πλοίο ενώ αποκαλύφθηκε η επείγουσα ανάγκη για την προμήθεια ναρκοθηρευτικών.
Το Καλλιστώ ήταν το ένα από τα 2 πλοία τύπου HUNT που προμηθεύτηκε το Πολεμικό Ναυτικό και η απώλειά του αποτελεί σίγουρα μία δυσάρεστη εξέλιξη. Η αντικατάστασή του θα ήταν χρονοβόρα αφού μιλάμε για πολεμικό πλοίο με ειδικές προδιαγραφές, που σημαίνει ότι ακόμη κι αν το παραγγείλουμε… αύριο, θα χρειαστούν σχεδόν 2 χρόνια για την ένταξή του στο Πολεμικό Ναυτικό.
Κι όμως, παρά το γεγονός ότι πρόκειται για πλοία που μπορούν να κατασκευαστούν από ελληνικά χέρια, στα ελληνικά ναυπηγεία, η ηγεσία του ΓΕΝ δεν έχει ακόμη εκπονήσει σχέδιο αντικατάστασης.
Όπως είχαμε εκτενώς δημοσιεύσει στο enikos.gr υπήρχε εν εξελίξει διαδικασία αναζήτησης μεταχειρισμένων στη διεθνή αγορά αλλά ακόμη κι αυτό δεν είναι εύκολο. Υπενθυμίζεται ότι μέχρι και τις αρχές του 2024 το ΠΝ είχε κάνει όλες τις απαραίτητες ενέργειες για την προμήθεια μεταχειρισμένων ναρκοθηρευτικών κλάσης ALKMAAR αλλά τελικά το καλοκαίρι του 2024, μετά από αρκετές αναβολές, η ευκαιρία χάθηκε με τον πόλεμο στην Ουκρανία να φέρνει στο προσκήνιο τις χώρες της Βαλτικής αλλά και της Μαύρης Θάλασσας.
Και μπορεί η Ουκρανία να μην μπορεί να παραλάβει πλοία, τα οποία ήδη έχουν δεσμευθεί για λογαριασμό της, δεν συμβαίνει όμως το ίδιο για την Βουλγαρία και την Ρουμανία, που βάσει της διεθνούς σύμβασης για την διέλευση των στενών του Βοσπόρου επιτρέπεται να περνούν με τα πολεμικά τους πλοία. Και εκεί δίνει την μεγαλύτερη προτεραιότητα το ΝΑΤΟ, σε μία προσπάθεια αντιμετώπισης των χιλιάδων ναρκών που έχουν πλημμυρίσει τις ακτές της Οδησσού, του Μικολάιβ και της Κριμαίας.
Πλέον οι μοναδικές περιπτώσεις διαθέσιμων πλοίων είναι τα HUNT του Βασιλικού Ναυτικού της Μεγάλης Βρετανίας, τα οποία όμως φαίνεται ότι θα είναι διαθέσιμα μετά το 2030.
