Επιτακτικές οι παρεμβάσεις κυβέρνησης – τραπεζών – Servicers για την συνολική αντιμετώπιση του ήδη οξυμένου στεγαστικού προβλήματος. Όλες οι προτάσεις που έχουν πέσει στο τραπέζι
Τα χθεσινά στοιχεία της ΤτΕ για το συνεχιζόμενη ράλι στις τιμές των ακινήτων και το πρώτο τρίμηνο του 2025, σε συνδυασμό με την δραματική αύξηση των ενοικίων τα οποία τρέχουν με ετήσιο ρυθμό άνω του 10%, καθιστούν ακόμη πιο επιτακτικές τις παρεμβάσεις της κυβέρνησης για την συνολική αντιμετώπιση του ήδη οξυμένου στεγαστικού προβλήματος.
Αναλυτικότερα, σύμφωνα με την ΤτΕ, το α΄ τρίμηνο του 2025, ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής των τιμών των διαμερισμάτων για το σύνολο της χώρας διαμορφώθηκε στο 6,8%.
Με βάση την παλαιότητα ακινήτου, ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής των τιμών των νέων διαμερισμάτων διαμορφώθηκε στο 8,0% και των παλαιών στο 6,0%.
Επίσης, με βάση τη γεωγραφική θέση, ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής των τιμών των διαμερισμάτων διαμορφώθηκε σε 5,5% στην Αθήνα, 10,0% στη Θεσσαλονίκη, 7,3% στις άλλες μεγάλες πόλεις και 8,0% στις λοιπές περιοχές της χώρας.
Αναλυτικότερα, το α΄ τρίμηνο του 2025 οι τιμές των διαμερισμάτων ήταν κατά μέσο όρο αυξημένες κατά 6,8% σε σύγκριση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2024. Για το 2024, οι τιμές των διαμερισμάτων αυξήθηκαν με μέσο ετήσιο ρυθμό 8,9%, έναντι αύξησης 13,9% το 2023.
Η αύξηση των τιμών το α΄ τρίμηνο του 2025 σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2024 ήταν 8,0% για τα νέα διαμερίσματα, δηλ. ηλικίας έως 5 ετών, και 6,0% για τα παλαιά, δηλ. ηλικίας άνω των 5 ετών.
Το 2024 ο μέσος ετήσιος ρυθμός αύξησης των τιμών για τα νέα διαμερίσματα ήταν 10,2%, έναντι αύξησης 12,9% το 2023, ενώ ο μέσος ετήσιος ρυθμός αύξησης για τα παλαιά διαμερίσματα ήταν 8,1% το 2024, έναντι αύξησης 14,5% το 2023.
Σημείο κλειδί τα ακίνητα τραπεζών- servicers
Η βασική στρατηγική που έχει δομηθεί προβλέπει την είσοδο στην αγορά τα 15.000 οικιστικών ακινήτων τα οποία βρίσκονται στα χέρια των τραπεζών και των servicers προκειμένου να βοηθήσουν στο οξύ πρόβλημα στέγασης που έχει να αντιμετωπίσει η κυβέρνηση.
Από την στιγμή που θα επιταχυνθούν οι πωλήσεις ακινήτων εκτιμάται πως θα καταστεί εφικτή και η μείωση των τιμών λόγω αυξημένης προσφοράς. Το παραπάνω αποτελεί μεταξύ άλλων μόνιμο θέμα συζήτησης μεταξύ Υπουργείου Οικονομίας και τραπεζών και servicers.
Στο παιχνίδι έχει μπει και η Τράπεζα της Ελλάδος η οποία πιέζει για να φύγουν από τα χαρτοφυλάκια των τραπεζών, περί τα 25.000 ακίνητα που έχουν στην κατοχή τους, αν και το συγκεκριμένο εγχείρημα εμφανίζει δυσκολίες για μια σειρά από λόγους όπως η αδυναμία νομιμοποίησή τους. Από τα παραπάνω ακίνητα 15.000 είναι οικιστικά ενώ περίπου 3.000 ακίνητα είναι ώριμα προς απόδοση στην αγορά. Την ίδια στιγμή servicers και τράπεζες απειλούνται από το 2026 από το μέτρο του διπλού ΕΝΦΙΑ που έχει θεσπιστεί από την κυβέρνηση ως αντικίνητρο της διατήρησης των ακινήτων αυτών στα χαρτοφυλάκιά τους.
To κυβερνητικό σχέδιο
Στο πλαίσιο αυτό και σύμφωνα με πληροφορίες η κυβέρνηση έχει αποφασίσει να δώσει αυξημένη έμφαση στον κλάδο των κατασκευών και των ακινήτων, με προφανή στόχο την αύξηση του οικιστικού αποθέματος, τόσο μέσω της ανέγερσης νέων κατοικιών όσο και μέσω της αναβάθμισης του υπάρχοντος κτιριακού δυναμικού.
Στρατηγική που επιβεβαίωσε πρόσφατα και ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, ανακοινώνοντας ταυτόχρονα πέντε δέσμες παρεμβάσεων.
Οι πέντε παρεμβάσεις περιλαμβάνουν:
- Τη μείωση της φορολογίας στην ακίνητη περιουσία, με σημαντικές ελαφρύνσεις στον ΕΝΦΙΑ, αναστολή ΦΠΑ και φόρου υπεραξίας, καθώς και φοροαπαλλαγές για κλειστά ακίνητα που μισθώνονται ή μετατρέπονται σε μακροχρόνια μίσθωση.
- Την αύξηση της προσφοράς στέγης μέσω προγραμμάτων όπως το «Εξοικονομώ» και το «Ανακαινίζω – Νοικιάζω»,
- Την αξιοποίηση της δημόσιας ακίνητης περιουσίας μέσω της θεσμοθέτησης της κοινωνικής αντιπαροχής. Η τελευταία προβλέπει την ανέγερση ή την ανακατασκευή κατοικιών σε δημόσια ακίνητα, με ποσοστό τουλάχιστον 30% να διατίθεται με προσιτό ενοίκιο, και με δυνατότητα εξαγοράς μέσω του μοντέλου «rent to own».
- Την σύσταση κεντρικού φορέα για τη διαχείριση των κοινωνικών κατοικιών, καθώς και την δημιουργία ηλεκτρονικού μητρώου δικαιούχων, με στόχο τη διαφάνεια και την αποτελεσματική κατανομή.
- Ταυτόχρονα, προωθείται η βελτίωση του ρυθμιστικού πλαισίου μέσα από την εκπόνηση Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων, καθώς και νομοθετικές παρεμβάσεις στον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό (ΝΟΚ).
Παράλληλα προβλέπονται και μια σειρά πρωτοβουλίες όπως η σύσταση μόνιμης διυπουργικής επιτροπής για το στεγαστικό ζήτημα, η ανάπτυξη ψηφιακής πλατφόρμας ενημέρωσης των πολιτών για τα διαθέσιμα προγράμματα, καθώς και η δημιουργία παρατηρητηρίου για την παρακολούθηση των τιμών και της απορρόφησης των σχετικών πόρων.
Στα στοιχεία που λειτουργούν υποστηρικτικά στο παραπάνω πλαίσιο πρέπει να προστεθούν επίσης το γεγονός ότι το 2024 καταγράφηκε ιστορικό ρεκόρ άμεσων ξένων επενδύσεων στον τομέα του real estate, οι οποίες άγγιξαν τα 2 δισ. ευρώ καθώς και η νέα ρύθμιση για τον ΝΟΚ που αναμένεται να συμβάλει στην ανάκαμψη της οικοδομικής δραστηριότητας.
