Αντιδράσεις και σήμα κινδύνου για το κατασκευαστικό κόστος

Αυξήσεις έως 66,6% σε κατηγορίες οικοδομικών υλικών προκύπτουν από επεξεργασία στοιχείων της ΕΛΣΤΑΤ, με τους εργολήπτες να προειδοποιούν για δυσχέρειες στην εκπλήρωση των συμβάσεών τους και κινδύνους για τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεών τους.

Με κοινή επιστολή τους προς τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, τρεις εργοληπτικές οργανώσεις ζητούν την επικαιροποίηση των συντελεστών αναθεώρησης τιμών και την εξόφληση εκκρεμών οφειλών. Πρόκειται για την Πανελλήνια Ένωση Διπλωματούχων Μηχανικών Εργοληπτών Δημοσίων Έργων (ΠΕΔΜΕΔΕ), την Πανελλήνια Ένωση Συνδέσμων Εργοληπτών Δημοσίων Έργων (ΠΕΣΕΔΕ) και τον Πανελλήνιο Σύνδεσμο Τεχνικών Εταιρειών (ΣΑΤΕ).

Από την επεξεργασία των στοιχείων της ΕΛΣΤΑΤ προκύπτει ότι, την περίοδο Ιανουαρίου 2022 – Σεπτεμβρίου 2026 (από τότε δηλαδή που πόλεμος στην Ουκρανία) ο γενικός δείκτης τιμών υλικών κατασκευής νέων κτιρίων κατοικιών παρουσιάζει σωρευτική αύξηση 32%. Ο δείκτης αφορά την οικοδομή, αλλά περιλαμβάνει υλικά που χρησιμοποιούνται και στα έργα υποδομών.

Η μεγαλύτερη αύξηση, 66,6%, καταγράφεται στα τεχνητά πετρώδη υλικά. Ακολουθούν τα ηλεκτρολογικά υλικά με 38,9%, τα προϊόντα υάλου με 37,5%, τα υλικά ύδρευσης, θέρμανσης και αποχέτευσης με 33,3% και η ξυλεία με 32,5%. Στις κονίες και το έτοιμο σκυρόδεμα η αύξηση διαμορφώνεται σε 30,2%, στα φυσικά πετρώδη υλικά σε 29,5% και στα μεταλλικά υλικά βασικής επεξεργασίας σε 27,8%.

Οι ανατιμήσεις συνεχίστηκαν και το 2026. Τον Σεπτέμβριο, ο γενικός δείκτης ήταν υψηλότερος κατά 5,6% σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του 2025, έναντι ετήσιας αύξησης 2,2% που είχε καταγραφεί έναν χρόνο νωρίτερα. Στα τεχνητά πετρώδη υλικά η μεταβολή έφτασε το 10,3%, στα φυσικά πετρώδη το 7% και στα ηλεκτρολογικά το 6,9%. Στην κατηγορία που περιλαμβάνει καύσιμα μηχανημάτων, ηλεκτρική ενέργεια και νερό καταγράφηκε αύξηση 20,4%. Από τον Φεβρουάριο έως τον Σεπτέμβριο του 2026, ο γενικός δείκτης αυξήθηκε κατά 4,2%.

Παρωχημένοι συντελεστές

Οι κατασκευαστές επισημαίνουν επίσης ότι οι συντελεστές αναθεώρησης είναι παρωχημένοι, καθώς καθορίστηκαν με υπουργικές αποφάσεις του 2021 και του 2022, με διαφορετικά δεδομένα κόστους. Σύμφωνα με τους εργολήπτες, οι συντελεστές αυτοί δεν καλύπτουν τις αυξήσεις που έχουν μεσολαβήσει στις τιμές των υλικών, της ενέργειας και των μεταφορών, καθώς και στο εργατικό κόστος.

Με το άρθρο 113 του νόμου 5290/2026, που δημοσιεύτηκε στις 30 Μαρτίου, οριστικοποιήθηκαν οι συντελεστές αναθεώρησης για προηγούμενα τρίμηνα και προβλέφθηκε η συνέχιση της εφαρμογής τους, με συγκεκριμένες προϋποθέσεις και εξαιρέσεις. Η ρύθμιση, ωστόσο, δεν συνοδεύτηκε από επικαιροποίηση των συντελεστών με βάση τις σημερινές τιμές.

Οι εργολήπτες καταγγέλλουν επίσης διαφορετική εφαρμογή της διάταξης από τις αναθέτουσες αρχές. Ορισμένες καταβάλλουν τα οφειλόμενα ποσά, ενώ άλλες αρνούνται την πληρωμή τους. Σύμφωνα με την επιστολή, σε αρκετές περιπτώσεις οι αρμόδιες υπηρεσίες δεν αποδέχονται ούτε την υποβολή λογαριασμών αναθεώρησης, επικαλούμενες την έλλειψη εξασφαλισμένης χρηματοδότησης.

Οι καθυστερήσεις στις πληρωμές επιβαρύνουν, σύμφωνα με τις οργανώσεις, τη ρευστότητα των επιχειρήσεων, οι οποίες καλούνται να καλύπτουν με δικούς τους πόρους μέρος του αυξημένου κόστους των συμβάσεων.

Με την επιστολή τους ζητούν την άμεση καταβολή όλων των οφειλόμενων ποσών αναθεώρησης, ανεξάρτητα από το αν έχουν ενσωματωθεί σε λογαριασμούς, καθώς και την έγκαιρη έκδοση νέων συντελεστών που θα ανταποκρίνονται στις μεταβολές των τιμών. Προτείνουν επίσης ειδική ρύθμιση για τις έκτακτες επιβαρύνσεις που δεν καλύπτονται από το υφιστάμενο σύστημα και συγκεκριμένο πρόγραμμα εξόφλησης των πιστοποιημένων εργασιών.