Οι βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb αξιοποιούνται από εγκληματικές οργανώσεις ως κρησφύγετα όπου φυλάσσουν χρήματα, ναρκωτικά και όπλα, προειδοποιεί αρμόδια αξιωματούχος του Βελγίου για την αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος που συνδέεται με τα ναρκωτικά.
Η εκρηκτική ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου διευκολύνει “σε τεράστιο βαθμό” τη δράση του οργανωμένου εγκλήματος, σύμφωνα με την εθνική επίτροπο του Βελγίου για τα ναρκωτικά, Ine Van Wymersch.
Οι αρχές δεν έχουν ακόμη σαφή εικόνα για την έκταση του φαινομένου, ωστόσο οι εγκληματικές οργανώσεις εκμεταλλεύονται την ευελιξία που προσφέρουν οι πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης, δήλωσε η Van Wymersch στον Guardian.
“Χρειάζεσαι, για παράδειγμα, κάποιον να παραλάβει ένα φορτίο από το λιμάνι. Δεν γνωρίζεις ακριβώς πότε θα φτάσει το πλοίο. Μπορείς, λοιπόν, να νοικιάσεις ένα διαμέρισμα ή ένα στούντιο μέσω Airbnb για τρεις ημέρες. Είναι εξαιρετικά ευέλικτο. Αν τελικά το πλοίο δεν κατευθύνεται στην Αμβέρσα αλλά στη Μασσαλία, υπάρχει η δυνατότητα δωρεάν ακύρωσης“, εξήγησε.
Η Βελγίδα αξιωματούχος υπογράμμισε ότι οι εταιρείες βραχυχρόνιας μίσθωσης επιτελούν έναν “πολύ σημαντικό νόμιμο σκοπό”, ωστόσο θα πρέπει να ενισχύσουν τις δικλίδες ασφαλείας τους ώστε να αποτρέπεται η εκμετάλλευσή τους από εγκληματίες.
Στις αρχές Αυγούστου, η αστυνομία κατέσχεσε 3,3 κιλά κοκαΐνης και 4.845 ευρώ σε μετρητά από διαμέρισμα στο κέντρο των Βρυξελλών, το οποίο είχε ενοικιαστεί μέσω Airbnb και, σύμφωνα με το πρακτορείο Belga, φέρεται να χρησιμοποιούνταν για την αποθήκευση και συσκευασία ναρκωτικών.
Σε άλλη υπόθεση, το 2024, όταν 11 άτομα καταδικάστηκαν για τη συμμετοχή τους σε μεγάλης κλίμακας κύκλωμα διακίνησης ναρκωτικών μεταξύ Βελγίου και Ηνωμένου Βασιλείου, αποκαλύφθηκε ότι από ακίνητο που είχε ενοικιαστεί μέσω Airbnb στο Στάντεν της Δυτικής Φλάνδρας είχαν κατασχεθεί ναρκωτικά αξίας 21 εκατ. ευρώ.
Ο επικεφαλής της Airbnb για τη Γαλλία και τις χώρες της Μπενελούξ, Clément Eulry, δήλωσε ότι τέτοιες εγκληματικές κρατήσεις αποτελούν “ακραία μικρή μειοψηφία” σε σύγκριση με τα εκατομμύρια κρατήσεων που διαχειρίζεται κάθε χρόνο η πλατφόρμα. Στη συνέχεια, υποστήριξε ότι η εταιρεία εφαρμόζει σειρά μέτρων για τον εντοπισμό ύποπτων κρατήσεων, μεταξύ άλλων με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης. Πρόσθεσε ότι οι αναφορές για προβληματικούς ενοικιαστές διαβιβάζονται στις αστυνομικές και τοπικές αρχές.
Από τις βραχυχρόνιες μισθώσεις έως το ηλεκτρονικό εμπόριο
Οι βραχυχρόνιες μισθώσεις αποτελούν, σύμφωνα με τη Van Wymersch, μόνο μία από τις πολλές πτυχές της σύγχρονης οικονομίας που διευκολύνουν τη δράση του οργανωμένου εγκλήματος.
Η ίδια αναφέρθηκε στην ευκολία δημιουργίας ανώνυμων λογαριασμών ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, στις κρυπτογραφημένες επικοινωνίες, στα κρυπτονομίσματα και στην πανταχού παρούσα πλέον υπηρεσία διανομής δεμάτων.
“Το γεγονός ότι το ηλεκτρονικό εμπόριο γνωρίζει τόσο μεγάλη άνθηση διευκολύνει σε τεράστιο βαθμό το οργανωμένο έγκλημα“, τόνισε.
Ιδιαίτερα ευάλωτες θεωρεί και τις εταιρείες ταχυμεταφορών, οι οποίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν από εγκληματικές οργανώσεις. Όπως εξήγησε, πλέον “δεν θεωρείται ύποπτο” να βλέπει κανείς ένα λευκό βαν να σταματά έξω από το σπίτι ενός γείτονα και έναν διανομέα να παραδίδει ένα μικρό δέμα.
Η Αμβέρσα στην καρδιά του προβλήματος
Η Van Wymersch ανέλαβε το 2023 ως η πρώτη εθνική επίτροπος του Βελγίου για τα ναρκωτικά, σε μια περίοδο κατά την οποία η Αμβέρσα είχε πλέον εδραιωθεί ως μία από τις σημαντικότερες πύλες εισόδου κοκαΐνης στην Ευρώπη.
Ο διορισμός της ήρθε μετά από ένα κύμα βίας και απειλών που συνδέονταν με το εμπόριο ναρκωτικών. Το 2022, ο τότε υπουργός Δικαιοσύνης του Βελγίου χρειάστηκε να τεθεί υπό αστυνομική προστασία, μετά την αποκάλυψη φερόμενου σχεδίου απαγωγής του.
Στην Αμβέρσα σημειώθηκε επίσης σειρά επιθέσεων με χειροβομβίδες, ενώ ένα 11χρονο κορίτσι έχασε τη ζωή του από πυροβολισμό, πέφτοντας θύμα της σύγκρουσης αντίπαλων συμμοριών διακίνησης ναρκωτικών.
Πέρυσι, ανακριτής που παρέμεινε ανώνυμος και αναγκάστηκε να ζήσει επί τέσσερις μήνες σε ασφαλές σπίτι προειδοποίησε ότι το Βέλγιο κινδυνεύει να μετατραπεί σε “narco-state”, ασκώντας δριμεία κριτική στην κυβερνητική αντιμετώπιση του προβλήματος.
Η προειδοποίηση περί “ναρκοκράτους” είχε διατυπωθεί αρχικά από την ίδια τη Van Wymersch. Όπως ανέφερε, εξακολουθεί να συμμερίζεται την άποψη που είχε εκφράσει στο παρελθόν: “Αν δεν κάνουμε τίποτα, κινδυνεύουμε να γίνουμε ένα narco-state, όπου πλέον δεν θα ξέρεις ποιοι είναι οι καλοί και ποιοι οι κακοί”.
“Αυτό το τέρας έχει πολλές κεφαλές, αλλά μία καρδιά: το χρήμα”
Κεντρική προτεραιότητα της στρατηγικής της είναι το χτύπημα του εγκληματικού χρήματος.
“Αυτό το τέρας με τις πολλές κεφαλές έχει μόνο μία καρδιά και αυτή είναι το χρήμα”, υπογραμμίζει χαρακτηριστικά.
Στο στόχαστρο βρίσκονται πλέον και μικρές επιχειρήσεις — κομμωτήρια, κέντρα περιποίησης νυχιών, μικρά καταστήματα και νυχτερινά μαγαζιά — που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για το ξέπλυμα χρήματος.
Το μήνυμά της προς τις τοπικές αρχές είναι να ελέγχουν και να ερευνούν “το ύποπτο κατάστημα” της γειτονιάς τους.
“Έχει σημασία, γιατί όλες αυτές οι μικρές επιχειρήσεις αποτελούν στην πραγματικότητα ένα μεγάλο δίκτυο”, σημείωσε.
Σύμφωνα με τη Van Wymersch, οι εγκληματικές οργανώσεις έχουν αλλάξει πλέον τον τρόπο δράσης τους. Αντί για τις περίπλοκες και μεγάλης κλίμακας δομές ξεπλύματος χρήματος του παρελθόντος, αξιοποιούν μικρές επιχειρήσεις και πιο ευέλικτες δομές.
Παράλληλα, το οργανωμένο έγκλημα έχει μετατραπεί από ένα πυραμιδικό σύστημα, βασισμένο σε αυστηρές ιεραρχίες και σχέσεις εμπιστοσύνης, σε πιο χαλαρά και ανώνυμα δίκτυα, όπου οι ίδιοι οι εγκληματίες “δεν γνωρίζουν πλέον σε ποιο δίκτυο ανήκουν”.
Οι παράνομες δραστηριότητες ανατίθενται σε διαφορετικές συμμορίες, καθεμία από τις οποίες μπορεί να ειδικεύεται στο ξέπλυμα χρήματος, στην προμήθεια ή στη χρήση όπλων.
“Είναι πραγματικά έγκλημα ως υπηρεσία και λειτουργεί με εξαιρετικά ευκαιριακό τρόπο”, ανέφερε.
Η “στρατηγική του παγόβουνου”
Η Van Wymersch, η οποία ανέβηκε γρήγορα στην ιεραρχία του βελγικού δικαστικού συστήματος, έχει γίνει γνωστή για τη λεγόμενη “στρατηγική του παγόβουνου” στην αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος που συνδέεται με τα ναρκωτικά.
Οι πυροβολισμοί και οι εκρήξεις είναι το ορατό τμήμα του παγόβουνου, εξηγεί. Κάτω από την επιφάνεια βρίσκονται όμως μια σειρά από επιπτώσεις που δεν συνδέονται πάντοτε άμεσα με το οργανωμένο έγκλημα: από ανθρώπους που σκοτώνονται από οδηγούς υπό την επήρεια ουσιών έως θύματα ενδοοικογενειακής βίας και σεξουαλικών εγκλημάτων που συνδέονται με τη χρήση ναρκωτικών.
Παρότι αναγνωρίζει τον κρίσιμο ρόλο της αστυνομίας, η ίδια θεωρεί ότι η κοινωνία πρέπει να προσφέρει στους νέους πραγματικές προοπτικές, ώστε να μην καταλήγουν στις συμμορίες ναρκωτικών — με άλλα λόγια, να “λιώσει” το παγόβουνο.
“Πρέπει να επενδύσουμε στο να ανεβάσουμε τη θερμοκρασία του νερού”, είπε χαρακτηριστικά, αναφερόμενη στην εκπαίδευση, στις πολιτικές κατά της φτώχειας, στη στέγαση και στις αξιοπρεπείς αμοιβές των εργαζομένων στις υπηρεσίες διανομής.
101 πυροβολισμοί στις Βρυξέλλες μέσα σε έναν χρόνο
Στις Βρυξέλλες, η αστυνομία κατέγραψε 101 περιστατικά πυροβολισμών το 2025, αριθμός που, σύμφωνα με τα τοπικά μέσα ενημέρωσης, αποτελεί ιστορικό υψηλό. Πολλά από τα περιστατικά αποδίδονται σε συγκρούσεις συμμοριών για τον έλεγχο περιοχών.
Η Van Wymersch συνδέει την αύξηση των πυροβολισμών και με ευρύτερα κοινωνικά προβλήματα, καθώς, όπως λέει, “οι άνθρωποι που πυροβολούν είναι άνθρωποι χωρίς καμία προοπτική”.
