Τα χρηματιστήρια διεθνώς, ασφαλώς και επηρεάζονται από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, ωστόσο, παρά τα σκαμπανεβάσματα σε γενικές γραμμές οι δείκτες έχουν θετικά πρόσημα.
Ιδιαίτερα στις ΗΠΑ και τη Wall Street οι δείκτες καταγράφουν συχνά πυκνά νέα ρεκόρ και ασφαλώς υπάρχει εξήγηση.
Οι Financial Times δημοσίευσαν πρόσφατα ένα άρθρο ανάλυση που είναι κατατοπιστικό:
Πώς εξηγείται λοιπόν η χρηματιστηριακή ευφορία σε μια περίοδο γεωπολιτικής έντασης, ενεργειακής αβεβαιότητας και πολεμικών συγκρούσεων;
Οι απαντήσεις ποικίλλουν.
1. Στη Δυτική Ακτή των Ηνωμένων Πολιτειών κυριαρχεί η εξήγηση της τεχνολογικής αισιοδοξίας. Η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης και η γενικότερη πρόοδος της επιστήμης καλλιεργούν την αίσθηση ότι η οικονομία εισέρχεται σε μια νέα «χρυσή εποχή». Έτσι, η χρηματιστηριακή άνοδος αντανακλά σε μεγάλο βαθμό την εμπιστοσύνη στο τεχνολογικό μέλλον.
2. Ένας ακόμα παράγοντας είναι η γεωπολιτική ανθεκτικότητα των ΗΠΑ. Λόγω της ενεργειακής αυτάρκεια της χώρας, σε αντίθεση με την Ευρώπη και την Ασία, η αμερικανική οικονομία εμφανίζεται προστατευμένη. Αυτό εξηγεί εν μέρει γιατί τα αμερικανικά χρηματιστήρια υπεραποδίδουν, ενισχύοντας τη συγκέντρωση κεφαλαίων στις ΗΠΑ, που πλέον αντιπροσωπεύουν το 65% της παγκόσμιας χρηματιστηριακής αξίας.
3. Επιπλέον, έμφαση δίνεται και στα εταιρικά κέρδη, που για την πλειονότητα των εταιρειών του S&P 500 ξεπέρασαν τις προβλέψεις. Η προσδοκία ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα αυξήσει την παραγωγικότητα, αν και εγείρει ανησυχίες για την απασχόληση, ενισχύει τελικά την αισιοδοξία των επενδυτών καθώς αυτή η δυναμική αντανακλά μια βαθύτερη μετατόπιση: προς την ενίσχυση του κεφαλαίου εις βάρος της εργασίας.
4. Μια τέταρτη προσέγγιση, διαδεδομένη στην Ευρώπη, εστιάζει στην ανθεκτικότητα των αγορών απέναντι σε κρίσεις. Οι χρηματιστηριακοί δείκτες τείνουν να ανακάμπτουν μετά από συγκρούσεις. Οι επενδυτές φαίνεται να έχουν εξοικειωθεί με διαδοχικά σοκ και θεωρούν ότι η οικονομία μπορεί να απορροφήσει τις επιπτώσεις. Αυτή η «κουλτούρα ανθεκτικότητας» ενισχύει τη διάθεση για ρίσκο.
5. Ωστόσο, υπάρχει και μια πιο ανησυχητική ερμηνεία: Ότι η άνοδος των αγορών αποτελεί φούσκα. Η συμπεριφορά των επενδυτών καθοδηγείται από τρεις βασικές λογικές: Την πεποίθηση ότι «δεν υπάρχει εναλλακτική» (TINA), τον φόβο ότι θα χάσουν την άνοδο (FOMO) και την πρακτική της αγοράς σε κάθε πτώση με την προσδοκία μελλοντικής ανόδου (TACO). Αυτοί οι μηχανισμοί δημιουργούν έναν κύκλο αυτοτροφοδοτούμενης αισιοδοξίας, ενισχύοντας τον κίνδυνο υπερτίμησης.
Το κρίσιμο ερώτημα, σύμφωνα με τη Wall Street Journal, είναι κατά πόσο οι αγορές αποτυπώνουν την πραγματική οικονομία. Η απόσταση μεταξύ χρηματιστηριακών αποδόσεων και καθημερινής οικονομικής εμπειρίας φαίνεται να διευρύνεται. Οι επιπτώσεις του πολέμου, ιδιαίτερα στις εφοδιαστικές αλυσίδες και στην ενέργεια, ενδέχεται να μην έχουν ακόμη ενσωματωθεί πλήρως στις τιμές των μετοχών. Αυτό δημιουργεί τον κίνδυνο μιας απότομης διόρθωσης όταν οι πραγματικές πιέσεις γίνουν πιο ορατές.
Οι αγορές λειτουργούν ταυτόχρονα ως καθρέφτης και ως παραμορφωτικός φακός της οικονομίας. Και ίσως το πιο ανησυχητικό στοιχείο δεν είναι η άνοδος αυτή καθαυτή, αλλά η αυξανόμενη εξάρτηση της κοινωνίας από αυτήν ως βασικό μέτρο κατανόησης του κόσμου.
