Του Στέφανου Νικολαΐδη
Απέναντι στην κλιμάκωση της τουρκικής ρητορικής για τη στρατιωτικοποίηση των ελληνικών νησιών, η Αθήνα επιλέγει να μην εισέλθει σε έναν ανταγωνισμό δημόσιων δηλώσεων, χωρίς όμως να αφήνει περιθώριο παρερμηνείας ως προς τις θέσεις της. Η ελληνική πλευρά απορρίπτει τις τουρκικές αιτιάσεις και διαμηνύει ότι η άμυνα και η ασφάλεια του συνόλου της ελληνικής επικράτειας δεν αποτελούν αντικείμενο συζήτησης.
Αρμόδιες πηγές επισημαίνουν στο - ότι η Άγκυρα διαστρεβλώνει και ερμηνεύει κατά το δοκούν τις διατάξεις που αφορούν το καθεστώς των ελληνικών νησιών (Συνθήκες Λωζάνης και Μοντρέ), ενώ χαρακτηρίζουν οξύμωρη την τουρκική στρατηγική της επίκλησης διεθνών συνθηκών. Ειδικά ως προς τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων του 1947, οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ότι η Τουρκία δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος.
Παραπέμπουν, παράλληλα, στη Διακήρυξη των Αθηνών περί Σχέσεων Φιλίας και Καλής Γειτονίας, που υπεγράφη στις 7 Δεκεμβρίου 2023.
Στην Αθήνα εκτιμάται ότι η ρητορική όξυνση της Άγκυρας κινείται σε αντίθετη κατεύθυνση από αυτή τη δέσμευση. Η ίδια Διακήρυξη προβλέπει ότι τα δύο μέρη θα επιδιώκουν την επίλυση οποιασδήποτε διαφοράς με φιλικό τρόπο, μέσω απευθείας διαβουλεύσεων ή άλλων αμοιβαία επιλεγμένων μέσων, όπως προβλέπεται στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.
Η ελληνική επιλογή είναι να αποφεύγεται ένας δημόσιος διάλογος υψηλών τόνων με την Τουρκία, χωρίς αυτό να σημαίνει υποχώρηση από τις ελληνικές θέσεις. Το μήνυμα που εκπέμπεται από την κυβέρνηση είναι ότι η Ελλάδα «δεν απειλεί κανέναν και δεν δέχεται κανέναν να την απειλεί», ενώ οι κινήσεις της δεν καθορίζονται από τις δηλώσεις της τουρκικής πλευράς.
Στο ίδιο πλαίσιο, η Αθήνα θεωρεί αυτονόητο, όπως κάθε κυρίαρχο κράτος, να διασφαλίζει την άμυνα και την ασφάλεια του συνόλου της επικράτειάς της. Η αμυντική διάταξη της χώρας δεν αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης. Μιλώντας στην εφημερίδα Εθνικός Κήρυξ, ο Γιώργος Γεραπετρίτης δήλωσε έχθές άλλωστε ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να συζητήσει ζητήματα αποστρατιωτικοποίησης των νησιών, καθώς η δομή δυνάμεων μιας χώρας ανάγεται στον σκληρό πυρήνα της κυριαρχίας της.
Η επίσημη ελληνική απάντηση
Η θέση αυτή αποτυπώθηκε με σαφήνεια και στην επίσημη απάντηση του εκπροσώπου του υπουργείου Εξωτερικών Παναγιώτη Γιαννακούλια την περασμένη Τετάρτη.
Η Αθήνα υπογράμμισε ότι διαμορφώνει την εξωτερική της πολιτική «κυρίαρχα και ανεξάρτητα» και «δεν ετεροκαθορίζεται», απορρίπτοντας ως αστήρικτους τους ισχυρισμούς περί εργαλειοποίησής της με σκοπό την αποσταθεροποίηση της περιοχής. Παράλληλα, τόνισε ότι οι επαναλαμβανόμενες τουρκικές αιτιάσεις περί αποστρατιωτικοποίησης ελληνικών νησιών του Αιγαίου στερούνται νομικού ερείσματος στο Διεθνές Δίκαιο και έχουν απορριφθεί κατηγορηματικά.
Όλη η απάντηση του ΥΠΕΞ:
Η Ελλάδα διαμορφώνει την εξωτερική της πολιτική κυρίαρχα και ανεξάρτητα και δεν ετεροκαθορίζεται. Ισχυρισμοί περί δήθεν εργαλειοποίησης της Ελλάδας με σκοπό την αποσταθεροποίηση της περιοχής ουδεμία σχέση έχουν με την πραγματικότητα. Η Ελλάδα έχει αποδείξει εμπράκτως ότι εργάζεται με συνέπεια για την περιφερειακή και διεθνή ειρήνη και σταθερότητα και δεν αποτελεί απειλή για κανέναν.
Η Ελλάδα διασφαλίζει, όπως κάθε χώρα, την άμυνα και την ασφάλεια του συνόλου της επικράτειάς της.
Οι επαναλαμβανόμενες μονομερείς αιτιάσεις της Τουρκίας περί αποστρατιωτικοποίησης ελληνικών νησιών του Αιγαίου στερούνται νομικού ερείσματος στο Διεθνές Δίκαιο και έχουν κατ’ επανάληψη απορριφθεί κατηγορηματικά στο σύνολό τους.
Το καθεστώς των ελληνικών νησιών του Ανατολικού Αιγαίου καθορίζεται με σαφήνεια από τις ισχύουσες διεθνείς συνθήκες. Η Ελλάδα, ως κυρίαρχο κράτος, δικαιούται πλήρως να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα ώστε να διασφαλίσει ότι θα είναι σε θέση να ασκήσει το αναφαίρετο δικαίωμα της σε νόμιμη άμυνα.
Ο χαρακτηρισμός της αμυντικής θωράκισης ελληνικού εδάφους ως «απειλής» είναι όχι μόνο αστήρικτος αλλά και οξύμωρος, όταν, κατά παράβαση του Διεθνούς Δικαίου, η Τουρκία εξακολουθεί να διατηρεί σε ισχύ απειλή πολέμου (casus belli) κατά της Ελλάδας σε περίπτωση άσκησης νόμιμου κυριαρχικού δικαιώματος.
Η Ελλάδα παραμένει προσηλωμένη στις σχέσεις καλής γειτονίας και στον διάλογο, που όμως προϋποθέτουν πλήρη σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο και αποχή από απειλές και αβάσιμες διεκδικήσεις.
Οι νέες προειδοποιήσεις Φιντάν
Την ίδια ώρα, ο Χακάν Φιντάν επανήλθε το Σάββατο στο ζήτημα, ανεβάζοντας τον τόνο της τουρκικής ρητορικής.
Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών δήλωσε ότι η Τουρκία «σε καμία περίπτωση» δεν αποδέχεται τη στρατιωτικοποίηση των νησιών που, σύμφωνα με την τουρκική θέση, έχουν αποστρατιωτικοποιημένο καθεστώς. Υποστήριξε ότι η Άγκυρα προχωρά σε «πολύ προσεκτικές και επίμονες» ενέργειες για το ζήτημα, αρκετές από τις οποίες, όπως είπε, δεν δημοσιοποιούνται.
Ο Φιντάν υποστήριξε παράλληλα ότι η περιοχή χρειάζεται ειρήνη και όχι εξοπλισμούς και ότι ο πόλεμος δεν είναι προς όφελος κανενός.
Όπως είπε, οι τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις και η Διοίκηση της Ακτοφυλακής βρίσκονται σε αυξημένη εγρήγορση. «Ελπίζουμε ότι κανείς εκεί δεν θα προχωρήσει σε κάποια παράτολμη ενέργεια», ανέφερε, καλώντας παράλληλα να γίνουν όσα απαιτούν «η ειρήνη και η ηρεμία».
Η πιο αιχμηρή αναφορά ήρθε όταν έθεσε το ενδεχόμενο η Ελλάδα να κινηθεί πέρα από το επίπεδο της ρητορικής. Σε μια τέτοια περίπτωση, όπως υποστήριξε, «εάν υπάρξουν, η σοβαρότητα και η ισχύς του τουρκικού κράτους είναι γνωστές σε όλους».
Παράλληλα, ο Φιντάν επιχείρησε να διαχωρίσει τη συγκεκριμένη ρητορική από μια συνολική επιλογή έντασης, υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία παρακολουθεί κυρίως όσα συμβαίνουν στην πράξη και σε επίσημο επίπεδο, και εξέφρασε την ελπίδα ότι ορισμένες από τις δηλώσεις στην Ελλάδα θα παραμείνουν στο επίπεδο της ρητορικής και των πολιτικών σκοπιμοτήτων.
Οι αναφορές του Σαββάτου αποτελούν συνέχεια της παρέμβασης του Φιντάν στις 16 Σεπτεμβρίου, όταν είχε χαρακτηρίσει τη στρατιωτικοποίηση ελληνικών νησιών που, κατά την τουρκική θέση, υπάγονται σε αποστρατιωτικοποιημένο καθεστώς «απειλή» για την Τουρκία.
Είχε υποστηρίξει τότε ότι η Ελλάδα επιχειρεί να κινηθεί «κατά παράβαση των συμβατικών της υποχρεώσεων», συνδέοντας το ζήτημα με τα ευρύτερα και «διασυνδεδεμένα» προβλήματα του Αιγαίου. Είχε ακόμη αναφέρει ότι η Τουρκία θέτει το ζήτημα τόσο μέσω των διμερών διαύλων όσο και στο ΝΑΤΟ και τα Ηνωμένα Έθνη.
Την ίδια στιγμή, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών είχε κάνει αναφορά στην ανάγκη διατήρησης της «θετικής ατμόσφαιρας» στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και στην ανάγκη καλής γειτονίας.
-: -
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το - στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
