Διπλωματικός πυρετός επικρατεί στις Βρυξέλλες, καθώς οι πρεσβευτές των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιχειρούν να καταλήξουν σε συμβιβασμό με την Ελλάδα προκειμένου να εγκριθεί το 21ο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας για τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Το νέο πακέτο μέτρων στοχεύει κυρίως τον ρωσικό τραπεζικό τομέα, σε μια προσπάθεια να ασκηθεί μεγαλύτερη πίεση στο χρηματοπιστωτικό σύστημα της Μόσχας, σε μια περίοδο κατά την οποία η ΕΕ θεωρεί ότι η ρωσική οικονομία εμφανίζει αυξανόμενες ευπάθειες.
Ωστόσο, η Αθήνα ζητά χαλάρωση των ήδη συμφωνημένων περιορισμών στις εισαγωγές ρωσικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), αποτελώντας –σύμφωνα με Ευρωπαίους διπλωμάτες– το βασικό εμπόδιο για την υιοθέτηση του νέου πακέτου.
Από την 1η Ιανουαρίου, η ΕΕ σχεδιάζει να απαγορεύσει τις εισαγωγές ρωσικού LNG, καθώς και την παροχή υπηρεσιών από ευρωπαϊκές εταιρείες προς τερματικούς σταθμούς LNG στη Ρωσία που ελέγχονται κατά πλειοψηφία από ρωσικές οντότητες.
Η Ελλάδα κυριαρχεί στην αγορά πλοίων LNG της Ευρώπης
Η ελληνική πλευρά υποστήριξε την περασμένη εβδομάδα ότι η επικείμενη απαγόρευση υπηρεσιών μεταφόρτωσης ρωσικού LNG προς τρίτες χώρες δεν θα περιορίσει ουσιαστικά τα έσοδα της Μόσχας, αλλά απλώς θα μεταφέρει το μερίδιο αγοράς εκτός Ευρώπης.
Η Ελλάδα διαθέτει τον μεγαλύτερο στόλο πλοίων μεταφοράς φυσικού αερίου στην Ευρώπη και συγκαταλέγεται μεταξύ των κορυφαίων παγκοσμίως δυνάμεων στον συγκεκριμένο κλάδο, ανταγωνιζόμενη χώρες όπως η Ιαπωνία, η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι Ευρωπαίοι διπλωμάτες είχαν εκτιμήσει ότι η αποχώρηση του Ούγγρου πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν από τη θέση του βασικού “ανασταλτικού παράγοντα” στις αποφάσεις για βοήθεια προς την Ουκρανία και κυρώσεις κατά της Ρωσίας θα οδηγούσε σε ευκολότερη έγκριση νέων πακέτων μέτρων.
Ωστόσο, νέες διαφωνίες στους κόλπους της ΕΕ ήρθαν στην επιφάνεια, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιχειρεί να κλείσει τα εναπομείναντα “παράθυρα” για τις ρωσικές επιχειρήσεις και να περιορίσει περαιτέρω τα κρίσιμα ενεργειακά έσοδα της Μόσχας.
Οι ελληνικές ναυτιλιακές και το ρωσικό LNG
Η ελληνική ναυτιλιακή εταιρεία Dynagas, η οποία δραστηριοποιείται στον τομέα του φυσικού αερίου, διαθέτει στον στόλο της εξειδικευμένα δεξαμενόπλοια τύπου ice-class, σχεδιασμένα να εξυπηρετούν το έργο Yamal LNG στη ρωσική Αρκτική.
Η εταιρεία υποστήριξε ότι οι νέες κυρώσεις θα οδηγήσουν σε μεταφορά δραστηριοτήτων από τις δυτικές επιχειρήσεις προς άλλους παρόχους.
Το έργο Yamal LNG ελέγχεται κατά πλειοψηφία από τη ρωσική εταιρεία Novatek, ενώ η γαλλική Total Energies κατέχει ποσοστό 20% στο έργο και συμμετοχή 19,4% στη Novatek.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, η ΕΕ εισήγαγε σχεδόν το σύνολο των ποσοτήτων φυσικού αερίου του έργου Yamal LNG κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026.
“Δεν είναι σαφές ότι το έργο συμβάλλει ουσιαστικά στα ρωσικά έσοδα στον βαθμό που συχνά παρουσιάζεται στη δημόσια συζήτηση”, ανέφερε η Dynagas σε ανακοίνωσή της.
Η εταιρεία υποστήριξε επίσης ότι η υποχρέωση των ευρωπαϊκών εταιρειών να εγκαταλείψουν μακροχρόνιες συμβάσεις δεν θα διαταράξει το εμπόριο, αλλά αντίθετα θα μπορούσε να οδηγήσει στη μεταφορά στρατηγικών αρκτικών υποδομών, πλοίων και τεχνογνωσίας σε μη δυτικούς φορείς.
Νέες κυρώσεις σε 94 χρηματοπιστωτικά ιδρύματα
Το νέο ευρωπαϊκό πακέτο κυρώσεων περιλαμβάνει περίπου 215 φυσικά πρόσωπα και οντότητες, μεταξύ των οποίων 94 χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
Σχεδόν 90 από αυτά είναι τράπεζες, γεγονός που θα ανεβάσει τον συνολικό αριθμό των ρωσικών τραπεζών υπό κυρώσεις σε περισσότερες από 100, δηλαδή πάνω από το ήμισυ των 213 τραπεζών της Ρωσίας με διεθνείς διασυνδέσεις.
Οι μεγαλύτερες ρωσικές τράπεζες είχαν αποκοπεί από το διεθνές σύστημα πληρωμών SWIFT ήδη από το 2022, στο πλαίσιο των δυτικών κυρώσεων. Ωστόσο, ρωσικές επιχειρήσεις κατάφεραν να διατηρήσουν εμπορικές και χρηματοοικονομικές ροές μέσω μικρότερων περιφερειακών τραπεζών αλλά και δικτύων κρυπτονομισμάτων.
Έκθεση ευρωπαϊκής υπηρεσίας πληροφοριών, την οποία επικαλείται το Reuters, προειδοποιούσε τον Ιούνιο ότι η Ρωσία αντιμετωπίζει κίνδυνο μιας “εκρηκτικής” τραπεζικής κρίσης και ότι ένα νέο πακέτο κυρώσεων με στόχο τις τράπεζες θα μπορούσε να προκαλέσει ισχυρό οικονομικό σοκ.
Οι ρωσικές αρχές έχουν απορρίψει τις εκτιμήσεις περί επικείμενης κρίσης.
Ευρωπαϊκές διπλωματικές πηγές ανέφεραν ότι στόχος των νέων κυρώσεων είναι να αποθαρρυνθούν τρίτες χώρες από τη συνεργασία με τις συγκεκριμένες ρωσικές τράπεζες, καθώς οι οικονομικές σχέσεις τους με την ΕΕ είναι πλέον περιορισμένες ή ανύπαρκτες.
Στο επίκεντρο και το πλαφόν στο ρωσικό πετρέλαιο
Παράλληλα με τις νέες κυρώσεις, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε να διατηρηθεί για έξι μήνες το ανώτατο όριο τιμής στο ρωσικό πετρέλαιο στα 44,10 δολάρια το βαρέλι.
Το πλαφόν είχε αναθεωρηθεί πέρυσι ώστε να ακολουθεί τις διακυμάνσεις της αγοράς και είχε μειωθεί από τα 60 δολάρια το βαρέλι.
Οι Ευρωπαίοι πρεσβευτές είχαν συμφωνήσει την προηγούμενη εβδομάδα σε προσωρινό “πάγωμα” του πλαφόν έως τις 23 Ιουλίου, προκειμένου να υπάρξει ευρύτερη συμφωνία.
Μια προγραμματισμένη αναθεώρηση θα οδηγούσε σε αύξηση του ορίου λόγω της ανόδου των τιμών πετρελαίου που προκάλεσε ο πόλεμος στο Ιράν, εξέλιξη που θα παρείχε στη Μόσχα σημαντικά υψηλότερα έσοδα, σύμφωνα με το Reuters.
