Εθνική: Κέρδη εξαμήνου –7,2% με αναβαθμισμένη καθοδήγηση κάτω από την επίδοση του εξαμήνου

Η Εθνική Τράπεζα ανακοίνωσε για το α΄ εξάμηνο του 2026 κέρδη προ εκτάκτων €661 εκατ. και κέρδη αναλογούντα στους μετόχους €567 εκατ., έναντι €701 εκατ. και €611 εκατ. αντιστοίχως την αντίστοιχη περυσινή περίοδο. Η απόδοση ενσώματων ιδίων κεφαλαίων διαμορφώθηκε σε 15,5% σε εξομαλυμένη βάση, με τη διοίκηση να αναθεωρεί ανοδικά την ετήσια καθοδήγηση.

Τα αποτελέσματα συνθέτουν μια εικόνα δύο ταχυτήτων. Τα βασικά έσοδα —τόκοι και προμήθειες— αυξήθηκαν κατά 3,0%, με το β΄ τρίμηνο να καταγράφει επιτάχυνση σε αμφότερες τις κατηγορίες. Τα συνολικά έσοδα ωστόσο υποχώρησαν κατά 2,0%, λόγω της σημαντικά χαμηλότερης συνεισφοράς των χρηματοοικονομικών πράξεων, ενώ η αύξηση του λειτουργικού κόστους κατά 8,4% οδήγησε τα κέρδη προ προβλέψεων σε πτώση 6,7%.

Ενοποιημένα αποτελέσματα

Πηγή: Παρουσίαση Οικονομικών Αποτελεσμάτων β΄ τριμήνου 2026, ΕΤΕ (30.07.2026)

Η διαφορά των €94 εκατ. μεταξύ κερδών προ εκτάκτων και κερδών μετόχων αποδίδεται, κατά την τράπεζα, κυρίως σε πρόβλεψη για το πρόγραμμα εθελουσίας εξόδου ύψους περίπου €60 εκατ. και σε επιβάρυνση ΛΕΠΕΤΕ περίπου €20 εκατ. Το υπόλοιπο ποσό δεν αναλύεται περαιτέρω στην παρουσίαση.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η μείωση των κερδών ανά μετοχή υπολείπεται της μείωσης της κερδοφορίας: τα κέρδη ανά μετοχή διαμορφώθηκαν σε €1,45, αυξημένα κατά 3% ετησίως, καθώς η επίδραση των επαναγορών ιδίων μετοχών —€0,53 δισ. σε εξέλιξη πλέον έκτακτης επαναγοράς €300 εκατ.— αντιστάθμισε τη μείωση των απόλυτων μεγεθών.

Καθαρά έσοδα τόκων: όγκοι έναντι περιθωρίων

Η αύξηση του NII κατά 1,5% ετησίως πρέπει να αναγνωσθεί σε συνάρτηση με την επέκταση του ενεργητικού. Τα εξυπηρετούμενα δάνεια αυξήθηκαν κατά 13% ή €4,7 δισ. ετησίως και το χαρτοφυλάκιο ομολόγων κατά €4,5 δισ., ενώ το σύνολο ενεργητικού διευρύνθηκε κατά 7,5%, από €77,6 σε €83,4 δισ. Η μεταβολή των εσόδων τόκων ανήλθε σε €16 εκατ.

Η εξήγηση βρίσκεται στη συμπίεση των αποδόσεων:

Η υποχώρηση των αποδόσεων δανείων κατά 39 μ.β. συντελέστηκε σε περιβάλλον ανοδικού Euribor. Στο εταιρικό χαρτοφυλάκιο ειδικότερα, η απόδοση μειώθηκε κατά 41 μ.β. έναντι υποχώρησης 15 μ.β. της αντίστοιχης καμπύλης αναφοράς, γεγονός που υποδηλώνει συμπίεση περιθωρίου περίπου 26 μ.β. από ανταγωνιστικές πιέσεις. Η μείωση του κόστους καταθέσεων κατά 8 μ.β. αντιστάθμισε μερικώς την επίδραση.

Θετικό στοιχείο αποτελεί η αντιστροφή της τάσης εντός του εξαμήνου: το NIM ανέκαμψε στις 273 μ.β. το β΄ τρίμηνο από 272 μ.β. το α΄, με τη διοίκηση να χαρακτηρίζει το α΄ τρίμηνο «trough». Η αναθεώρηση της καθοδήγησης για το NII στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στην αλλαγή της παραδοχής για το επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων της ΕΚΤ, από 2,00% σε 2,25%, με δηλωμένη ευαισθησία περίπου €35 εκατ. ανά 25 μ.β.

Διάρθρωση τοποθετήσεων. Ο δείκτης δανείων προς καταθέσεις παραμένει στο 67%, από τα χαμηλότερα επίπεδα του κλάδου. Εντός του εξαμήνου, το χαρτοφυλάκιο τίτλων αυξήθηκε κατά €2,9 δισ. έναντι €2,1 δισ. αύξησης των εξυπηρετούμενων δανείων, με το 80% περίπου να ταξινομείται ως Held-to-Collect. Η επιλογή αυτή σταθεροποιεί τη ροή εσόδων, περιορίζει όμως την ευελιξία ανακατανομής σε περίπτωση μεταβολής των επιτοκιακών συνθηκών.

Σύνθεση της πιστωτικής επέκτασης

Οι εκταμιεύσεις εξαμήνου ανήλθαν σε €5,5 δισ., αυξημένες κατά 30% ετησίως, με την επιχειρηματική τραπεζική να συνεισφέρει €4,3 δισ. Η επέκταση συγκεντρώνεται σε structured finance, ενέργεια, υποδομές και ναυτιλία — τομείς με χαμηλότερα περιθώρια, υψηλότερη κυκλικότητα και, στην περίπτωση της ναυτιλίας, νομισματική διάσταση.

Η λιανική τραπεζική παραμένει σε στασιμότητα ως προς τα υπόλοιπα. Τα στεγαστικά διατηρούνται στα €6,4 δισ. για τρίτο συνεχόμενο έτος, σε αντίθεση με την τάση ανάκαμψης που καταγράφουν ανταγωνιστές. Δεδομένου ότι η τράπεζα διαθέτει την ευρύτερη καταθετική βάση της αγοράς και μερίδιο 30% στην ψηφιακή τραπεζική, το ερώτημα της μετατροπής του δικτύου σε πιστωτική επέκταση λιανικής παραμένει ανοικτό.

Προμήθειες: επιτάχυνση με εξάρτηση από τις αγορές

Τα καθαρά έσοδα προμηθειών αυξήθηκαν κατά €22 εκατ. ή 10,0%. Από αυτά, τα €11 εκατ. προέρχονται από επενδυτικά προϊόντα (+48% ετησίως), κατηγορία άμεσα συνδεδεμένη με τις συνθήκες των αγορών. Τα υπό διαχείριση κεφάλαια λιανικής ανήλθαν σε €10,6 δισ. (+34%) και το μερίδιο στα αμοιβαία κεφάλαια σε 17,3%.

Στις υπόλοιπες κατηγορίες η εικόνα είναι μικτή: οι προμήθειες χορηγήσεων αυξήθηκαν 20%, ενώ οι κάρτες υποχώρησαν 8%, το trade finance παρέμεινε ουσιαστικά αμετάβλητο (–2%) και τα λοιπά έσοδα treasury μειώθηκαν 36%.

Σε επίπεδο μονετοποίησης, τα καθαρά έσοδα προμηθειών αντιστοιχούν σε περίπου 0,58% του ενεργητικού σε ετησιοποιημένη βάση (δικός μας υπολογισμός), επίπεδο χαμηλότερο του κλάδου. Η σύμπραξη με την Allianz στην τραπεζοασφάλιση και η συμφωνία με την Dromeus Capital στη διαχείριση ακινήτων στοχεύουν ακριβώς σε αυτό το κενό, με ορίζοντα ωστόσο το 2027-28.

Λειτουργικό κόστος

Ο δημοσιευόμενος ρυθμός αύξησης του 8,4% βρίσκεται ήδη στο ανώτατο όριο της ετήσιας καθοδήγησης (περίπου 8% για το 2026). Οι δαπάνες προσωπικού αυξήθηκαν 8,7% παρά τη μείωση του ανθρώπινου δυναμικού από 7,9 σε 7,7 χιλ. εργαζομένους, αντανακλώντας τις συλλογικές συμβάσεις. Τα γενικά και διοικητικά έξοδα αυξήθηκαν 10,8%, με τη διοίκηση να αποδίδει την εξέλιξη σε επενδύσεις στο contact center και στην εμπειρία πελάτη.

Σημειώνεται ότι, βάσει του ορισμού που παραθέτει η ίδια η τράπεζα, από το κονδύλι των €489 εκατ. έχουν εξαιρεθεί €19 εκατ. ΛΕΠΕΤΕ και €19 εκατ. λοιπά έκτακτα κόστη. Με τα ποσά αυτά, η ετήσια αύξηση προσεγγίζει το 12% και ο δείκτης κόστους προς έσοδα το 37%, έναντι 34,7% σε εξομαλυμένη βάση.

Το πλαίσιο των δαπανών περιλαμβάνει επενδύσεις σε πληροφορική περίπου €1 δισ. από το 2020, με κορύφωση την αντικατάσταση του Core Banking System — έργο που ολοκληρώθηκε με το go-live καταθέσεων τον Απρίλιο και πελατών τον Μάιο 2026. Η απόσβεση της επένδυσης και η επίδραση των αυτοματοποιήσεων στο κόστος αναμένεται να φανούν από το 2027.

Κεφαλαιακή θέση

Ο δείκτης CET1 στο 17,3% παραμένει ο υψηλότερος του ελληνικού κλάδου με σημαντική διαφορά. Η υποχώρηση κατά 150 μ.β. εντός εξαμήνου είναι ωστόσο αξιοσημείωτη: η οργανική δημιουργία κεφαλαίου (+1,6 μονάδες) υπολείφθηκε των διανομών (1,9 μονάδες), καθιστώντας τη μεταβολή αρνητική σε καθαρή βάση.

Η κατεύθυνση είναι δηλωμένη. Η στρατηγική κατανομής κεφαλαίου προβλέπει δείκτη κάτω του 16% έως το 2028 και εσωτερικό στόχο περίπου 13%, υπό την παραδοχή εκδόσεων AT1 ύψους €1 δισ. Η Εθνική προχώρησε ήδη σε πρώτη έκδοση AT1 €500 εκατ. τον Φεβρουάριο 2026, με spread +332 μ.β. Πρόκειται, δηλαδή, για συνειδητή μετάβαση από υπερβάλλον κοινό κεφάλαιο σε συνδυασμό ανάπτυξης, διανομών και υβριδικών μέσων.

Δύο σημεία διαφάνειας αξίζουν επισήμανσης. Πρώτον, η παρουσίαση δεν περιλαμβάνει δείκτη συμμετοχής της αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης (DTC) στα εποπτικά κεφάλαια — μέγεθος που ανταγωνιστές δημοσιοποιούν ρητά· ο DTC αναφέρεται μόνο σε υποσημειώσεις ως «επιταχυνόμενη απόσβεση», ενώ η γραμμή «DTA και λοιπά στοιχεία ενεργητικού» ανέρχεται σε €7.075 εκατ. Δεύτερον, ο ορισμός του RoTE στο παράρτημα δεν προβλέπει αφαίρεση του κουπονιού AT1, σε αντίθεση με την πρακτική άλλων συστημικών τραπεζών, γεγονός που περιορίζει τη συγκρισιμότητα.

Σημειώνεται επίσης ότι η απόδοση επί των κερδών που αναλογούν στους μετόχους (€567 εκατ.) διαμορφώνεται περί το 13,5% επί των μέσων ενσώματων ιδίων κεφαλαίων (δικός μας υπολογισμός), έναντι 15,5% σε εξομαλυμένη βάση και 20,3% με την προσαρμογή για «πλεονάζον κεφάλαιο» που παραθέτει η τράπεζα.

Ποιότητα ενεργητικού

Οι δείκτες παραμένουν σε επίπεδα που η τράπεζα χαρακτηρίζει κορυφαία με ευρωπαϊκά κριτήρια, με το κόστος κινδύνου στις 38 μ.β. εντός καθοδήγησης και τις οργανικές ροές NPE ουδέτερες.

Δύο τάσεις χρήζουν παρακολούθησης. Το απόθεμα Stage 2 αυξήθηκε κατά 18% ετησίως σε απόλυτο μέγεθος, με τον δείκτη κάλυψης να υποχωρεί από 8,4% σε 7,7%. Παράλληλα, το απόθεμα Stage 3 αυξήθηκε από €0,9 σε €1,0 δισ., με τον δείκτη NPE να παραμένει σταθερός λόγω της διεύρυνσης του παρονομαστή, ενώ η κάλυψη Stage 3 υποχώρησε από 56% σε 54,6% εντός τριμήνου.

Το μακροοικονομικό πλαίσιο που περιγράφει η ίδια η τράπεζα προσθέτει στην ανάγκη επαγρύπνησης: πληθωρισμός HICP σε τριετές υψηλό 4,4%, καταναλωτική εμπιστοσύνη στο χαμηλότερο επίπεδο από το γ΄ τρίμηνο 2022, επιβράδυνση της ιδιωτικής κατανάλωσης στο 0,7% ετησίως από 1,9% το 2025 και άνοδος του Brent κατά 20% στο δεύτερο δεκαπενθήμερο Ιουλίου.

Ρευστότητα και καταθέσεις

Οι καταθέσεις διαμορφώθηκαν σε €61,7 δισ., αυξημένες κατά 6% ετησίως και κατά €3,2 δισ. εντός του β΄ τριμήνου. Η τράπεζα αποδίδει την τριμηνιαία άνοδο σε «ενέργειες εταιρικών πελατών στα τέλη του β΄ τριμήνου».

Οι δείκτες ρευστότητας υποχώρησαν: LCR στο 227% από 237% το προηγούμενο τρίμηνο και 248% ένα έτος πριν, NSFR στο 143% από 148%. Το γεγονός ότι σημαντική εισροή καταθέσεων συνοδεύεται από πτώση του LCR υποδηλώνει καταθέσεις με υψηλότερο συντελεστή εκροής, δηλαδή βραχυπρόθεσμα εταιρικά υπόλοιπα. Παράλληλα, τα διαθέσιμα σε κεντρικές τράπεζες μειώθηκαν από €7,5 σε €4,8 δισ. σε ετήσια βάση.

Το κόστος χρηματοδότησης παραμένει το χαμηλότερο της αγοράς, στις 64 μ.β. συνολικά και 27 μ.β. στις καταθέσεις, με τις καταθέσεις να αντιστοιχούν στο 91% της καθαρής χρηματοδότησης.

Καθοδήγηση 2026

Η αναθεώρηση είναι ανοδική έναντι της καθοδήγησης Φεβρουαρίου, αλλά συντηρητική έναντι της επίδοσης εξαμήνου. Τα νέα όρια για EPS (>€1,4) και RoTE (>15%) τοποθετούνται οριακά κάτω από τα ήδη επιτευχθέντα επίπεδα (€1,45 και 15,5%), ενώ ο στόχος για δείκτη κόστους ~36% υπονοεί επιδείνωση περίπου δύο μονάδων στο β΄ εξάμηνο. Αντιστρόφως, ο στόχος NIM ~280 μ.β. προϋποθέτει σαφή βελτίωση από τις 273 μ.β. του εξαμήνου, στηριζόμενη κυρίως στην αναθεωρημένη παραδοχή επιτοκίων.

Θέση στον κλάδο

*Τα έσοδα υπηρεσιών της Πειραιώς περιλαμβάνουν την Εθνική Ασφαλιστική και δεν είναι άμεσα συγκρίσιμα με τα καθαρά έσοδα προμηθειών.

Η Εθνική διατηρεί το ισχυρότερο κεφάλαιο και το χαμηλότερο κόστος χρηματοδότησης του κλάδου, καταγράφοντας ταυτόχρονα τη χαμηλότερη απόδοση ιδίων κεφαλαίων μεταξύ των τριών. Η σχέση αυτή είναι εν μέρει μηχανική —υψηλότερος παρονομαστής παράγει χαμηλότερο πηλίκο— και εξηγεί τη στρατηγική σταδιακής αποκλιμάκωσης του CET1 προς το 13%. Το ζητούμενο είναι κατά πόσον η αποδέσμευση κεφαλαίου θα κατευθυνθεί σε τοποθετήσεις με απόδοση άνω του κόστους κεφαλαίου ή θα απορροφηθεί κυρίως από διανομές.

Στρατηγικές κινήσεις και αξιολογήσεις

Η διοίκηση παρουσίασε δύο συμφωνίες με στόχο τη διαφοροποίηση των εσόδων. Η σύμπραξη με την Allianz στην τραπεζοασφάλιση, με ενοποίηση 30% της Allianz European Reliance, εκτιμάται ότι θα προσθέσει 6 μονάδες στον ρυθμό αύξησης των προμηθειών, 4 μονάδες στα κέρδη ανά μετοχή και άνω των 50 μ.β. στο RoTE την περίοδο 2027-28. Η συμφωνία με την Dromeus Capital για τη διαχείριση χαρτοφυλακίου ακινήτων αρχικού ύψους περίπου €0,4 δισ. —υπό την ολοκλήρωση του due diligence— εκτιμάται ότι θα προσθέσει 3 μονάδες στις προμήθειες και άνω των 20 μ.β. στο RoTE από το 2027.

Και οι δύο συνεισφορές τοποθετούνται εκτός της τρέχουσας χρήσης. Η επίδρασή τους στα μεγέθη του 2026 είναι μηδενική.

Στο μέτωπο των αξιολογήσεων, η Εθνική κατατάσσεται σε Baa1 από τη Moody’s, με αρνητική προοπτική κατόπιν της εφαρμογής του πλαισίου CMDI, BBB+ σταθερή από τη Scope, BBB σταθερή από τη Fitch και BBB- θετική από την S&P. Το ελληνικό Δημόσιο διατηρεί Baa3 με σταθερή προοπτική. Τα spreads της τράπεζας παραμένουν τα στενότερα της αγοράς, με το senior preferred στις 84 μ.β. και το Tier II στις 290 μ.β. στα μέσα Ιουλίου.

Συμπέρασμα

Το α΄ εξάμηνο του 2026 αναδεικνύει ένα ισολογισμό με σημαντικά αποθέματα και ένα λογαριασμό αποτελεσμάτων υπό πίεση. Η επιτάχυνση των βασικών εσόδων στο β΄ τρίμηνο —NII +2,6% και προμήθειες +13,9% σε τριμηνιαία βάση— είναι υπαρκτή και συνιστά την ισχυρότερη ένδειξη υπέρ της καθοδήγησης. Ταυτόχρονα, η υποχώρηση των συνολικών εσόδων, η αύξηση του κόστους πάνω από τον ρυθμό των εσόδων και η ταχεία απορρόφηση κεφαλαίου από τις διανομές συνθέτουν ένα προφίλ στο οποίο η κερδοφορία εξαρτάται ολοένα περισσότερο από εξωγενείς παράγοντες — κυρίως την τροχιά των επιτοκίων της ΕΚΤ και τη συμπεριφορά των αγορών, από τις οποίες προέρχεται το ήμισυ της αύξησης των προμηθειών.

Η επόμενη δοκιμασία είναι σαφής: το β΄ εξάμηνο πρέπει να επιβεβαιώσει την ανάκαμψη του περιθωρίου προς τις 280 μ.β. και να συγκρατήσει το κόστος, ώστε η υψηλότερη καθοδήγηση να μεταφραστεί σε ανάκαμψη της απόλυτης κερδοφορίας — και όχι μόνο σε βελτίωση των κερδών ανά μετοχή μέσω της συρρίκνωσης του μετοχικού κεφαλαίου.