Οι κυριότεροι παράγοντες στους οποίους αποδίδεται η επιμονή του πληθωρισμού, είναι οι ακόλουθοι:
- Η αναπτυξιακή υπεραπόδοση της ελληνικής οικονομίας με αυξανόμενη εγχώρια και εξωτερική ζήτηση − σε αντιδιαστολή με την πληθωριστική έξαρση του 2021-22 που τροφοδοτήθηκε κυρίως από εξωγενείς επιδράσεις. Οι ανωτέρω συνθήκες αντανακλούν τη σημαντική διεύρυνση του εγχώριου «παραγωγικού κενού» (δηλαδή ΑΕΠ σημαντικά υψηλότερο του δυνητικού του επιπέδου, κυρίως λόγω υπερβάλλουσας ζήτησης). Σύμφωνα με τις εμπειρικές εκτιμήσεις μας – βασισμένες σε εκδοχή της καμπύλης Phillips − το παραγωγικό κενό ερμηνεύει σχεδόν τα ¾ της μεταβλητότητας του δομικού πληθωρισμού στην Ελλάδα τις τελευταίες 2 δεκαετίες και σχεδόν το σύνολο της απόκλισής από την Ευρωζώνη, ενώ το τρέχον θετικό κενό προβλέπεται να ανέλθει το 2025 στο υψηλότερο σημείο από το 2007.
- Οι ανατιμήσεις στις υπηρεσίες, με τη συνδρομή της ισχυρής εξωτερικής ζήτησης, τροφοδοτούν τις πιέσεις − ειδικά στους τομείς παροχής υπηρεσιών εστίασης και διαμονής. Η πληθωριστική επίδραση μεγεθύνεται λόγω της υψηλότερης στάθμισης των συγκεκριμένων κατηγοριών στον ΕνΔΤΚ (20,1% στην Ελλάδα έναντι 11,3% στην Ευρωζώνη).
- Η έντονα ανοδική τάση των τιμών ενοικίων κατοικιών, οι οποίες αυξήθηκαν κατά 10,4% ετησίως στο εξάμηνο, από 5,1% το 2024, έναντι μεταβολής +2,9% στην Ευρωζώνη, τόσο κατά το 1ο εξάμηνο του 2025 αλλά και το 2024.
- Η αύξηση των τιμών λιανικής στο ηλεκτρικό ρεύμα (+11,5% ετησίως το 1ο εξάμηνο του 2025) η οποία εν μέρει μόνο μπορεί να αποδοθεί στη σημαντική άνοδο των διεθνών τιμών του φυσικού αερίου κατά το 1ο τρίμηνο του έτους.
- Οι νέες ανατιμήσεις στα τρόφιμα, ειδικά σε ορισμένες κατηγορίες που επιβαρύνονται από ισχυρές εποχικές επιδράσεις, αυξημένο κόστος παραγωγής αλλά και από δυσμενείς κλιματικούς παράγοντες. Αν και ο μέσος ρυθμός αύξησης των τιμών της κατηγορίας τροφίμων και μη αλκοολούχων ποτών (βάσει ΔΤΚ) έχει υποχωρήσει, από το 4ο τρίμηνο του 2024, χαμηλότερα του 2% ετησίως, και κυμάνθηκε στο 1,6% ετησίως στο εξάμηνο − παραμένοντας ηπιότερος από το γενικό επίπεδο του πληθωρισμού και κοντά στο μέσο όρο της Ευρωζώνης – εμφανίζει σαφώς αυξητικές τάσεις τους τελευταίους μήνες (+2,8% ετησίως τον Ιούλιο). Οι εντονότερες πιέσεις εντοπίζονται κυρίως στις κατηγορίες των φρέσκων φρούτων (+20,9% ετησίως τον Ιούλιο), κρεάτων (+6,2% ετησίως) και κατεψυγμένων λαχανικών (+3,6% ετησίως) οι οποίες φαίνεται ότι δέχονται και τις εντονότερες επιδράσεις από την τουριστική δραστηριότητα.
Οπως παρατηρούν οι αναλυτές της ΕΤΕ, οι περισσότερες από τις ανωτέρω εστίες πληθωριστικής αδράνειας προβλέπεται να επιμείνουν τους προσεχείς μήνες, με την ετήσια μεταβολή τόσο του ΔΤΚ όσο και του ΕνΔΤΚ να επιβραδύνονται μόνο οριακά, οδηγώντας σε ετήσια αύξηση του ΔΤΚ, για το 2025, κατά 2,8% και του ΕνΔΤΚ κατά 3,3%.
Το 2026 αναμένεται αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, βάσει ΔΤΚ, στο 2,2% και του ΕνΔΤΚ χαμηλότερα του 2,5% – με συρρίκνωση κατά τα 2/3 της πληθωριστικής διαφοράς από την Ευρωζώνη, σε σύγκριση με το τρέχον επίπεδό της. Η εξέλιξη αυτή σχετίζεται κυρίως με την αναμενόμενη ισχυρότερη ανταπόκριση του σκέλους της προσφοράς, καθώς οι επενδύσεις σε πάγιο κεφάλαιο θα επιταχύνονται, σταθεροποιώντας το παραγωγικό κενό.
