Είμαστε Πρωταθλητές Ευρώπης στους NEETs· μόνο η Τουρκία μας ξεπερνάει, αλλά αυτή δεν ανήκει στην Ευρώπη.
Οι NEETs· είναι οι νέοι από 15 έως 34 ετών που δεν βρίσκονται ούτε στην Εκπαίδευση, ούτε στην Κατάρτιση, ούτε στην Εργασία και είναι από απόφοιτοι Λυκείου έως κάτοχοι διδακτορικού. Σχεδόν ένας στους πέντε νέους μας δεν κάνει επισήμως τίποτε.
Το ποσοστό του 2024 είναι 18,4% και βαίνει μειούμενο καθώς το 2020 ήταν 24,1%, το 2018 ήταν 24,5% και το 2019 ήταν 22,6%. Η μείωση είναι θετικό στοιχείο καθώς τελείωσαν τα μνημόνια και έχουμε κάποια μικρή βελτίωση της οικονομικής κατάστασης και σημαντική μείωση της ανεργίας. Στην ανεργία δεν υπολογίζονται η πλειοψηφία των NEETs και όσοι έχουν φύγει στο εξωτερικό για εργασία. Έτσι η ανεργία μας εμφανίζεται χαμηλή.
Ο μέσος όρος της ΕΕ των 27 είναι 10,6%. Η Τουρκία έχει ποσοστό 25,4%, μετά είμαστε εμείς και ακολουθούν η Ιταλία με 17%, η Σερβία με 15,6%, η Λετονία με 13,4% και η Ρουμανία με 13,3%.
Η απόστασή μας από το μέσο όρο της ΕΕ είναι πολύ μεγάλη, όπως σε όλους τους δείκτες. Και σ’ αυτές τις χώρες βελτιώνεται η κατάσταση. Το 2020 η Τουρκία ήταν στο 30,90%, η Ιταλία στο 24,2% (χειρότερα από εμάς), η Σερβία στο 21,3% και η Λετονία στο 13,7%.
Η ελληνική ιδιαιτερότητα
Στα καθ’ ημάς τώρα, το πρόβλημα υπάρχει και είναι πολύ σημαντικό, αλλά υπάρχει πιστεύω μία ιδιαιτερότητα. Έχοντας στη χώρα μας υπερπαραγωγή καθηγητών υπάρχουν πολλοί καθηγητές που κάνουν ιδιαίτερα με μαύρα χρήματα και εμφανίζονται ως NEETs χωρίς να είναι.
Σχεδόν κανείς τους δεν κάνει έναρξη επαγγέλματος οπότε εντάσσονται σ’ αυτή την κατηγορία. Υπάρχει και ένας μεγάλος αριθμός άλλων νέων που εργάζονται στην εστίαση, αλλά και στον κατασκευαστικό τομέα ή και αλλού αδήλωτοι.
Έτσι κι αλλιώς οι έλεγχοι είναι ελλιπείς, οπότε νομίζω ότι το φαινόμενο έχει μεγάλη έκταση, που φυσικά δεν μπορεί να υπολογιστεί και ίσως αλλοιώνει σε κάποιο βαθμό την επίδοση της χώρας μας.
Το πρόβλημα είναι υπαρκτό
Πέραν αυτών η αλήθεια είναι ότι το πρόβλημα είναι υπαρκτό και σημαντικό. Έχει να κάνει πιο πολύ πιστεύω με την απογοήτευση αρκετών παιδιών, που βλέπουν ότι το μέλλον τους είναι δυσοίωνο, ακόμη και αν εργάζονται. Πρόκειται για τους φτωχούς εργαζόμενους, διότι υπάρχουν πολλοί νέοι που εργάζονται αλλά δεν μπορούν να μείνουν μόνοι τους αφού ο μισθός δεν φτάνει για να συντηρήσουν σπίτι. Αυτό είναι καινούριο. Δεν συνέβαινε πριν την κρίση. Μπορεί κάποιος να είχε χαμηλό μισθό, αλλά δεν υπήρχε θέμα να μην μπορεί να πληρώσει το ενοίκιο ή το ρεύμα. Δεν βρίσκουν, λοιπόν, νόημα στην εργασία με τόσο κακές συνθήκες αρκετοί νέοι σήμερα και κάποιοι από αυτούς επιλέγουν να μην κάνουν τίποτα.
Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι υπάρχουν και πολλοί νέοι που μεγάλωσαν σαν πρίγκιπες ή πριγκίπισσες, καλομαθημένοι από τους γονείς τους, που δεν μπορούν να συμβιβαστούν με την πραγματικότητα, η οποία δεν ταιριάζει σε πρίγκιπες και πριγκίπισσες. Η προσγείωση γι’ αυτά τα παιδιά θα είναι ανώμαλη. Θα πρέπει να προσέχουν οι γονείς να μη σχηματίζουν τα παιδιά τους μεγαλώνοντας λάθος εικόνα για τον κόσμο που θα ζήσουν. Γιατί άλλο είναι η αγάπη και άλλο να δίνεις ψευδή εικόνα του κόσμου.
Τα ίδια τα παιδιά που δεν κάνουν τίποτα έχουν και αυτά πρόβλημα, αφού η εργασία είναι μέρος της ταυτότητας του ανθρώπου. Και πέραν αυτού πρόκειται για νέους ανθρώπους που δεν ονειρεύονται πως να χτίσουν τη ζωή τους και δεν ελπίζουν σε τίποτα. Απλά αφήνουν το χρόνο να τρώει τα νιάτα τους.
*Ο Στράτος Στρατηγάκης είναι μαθηματικός – ερευνητής
www.stadiodromia.gr
