Η κλιματική αλλαγή ευθύνεται “αναμφισβήτητα” για την ένταση του καύσωνα που πλήττει τη δυτική Ευρώπη, ένα φαινόμενο που θα ήταν σχεδόν αδύνατο πριν από 50 χρόνια, σύμφωνα με τα συμπεράσματα μελέτης της ομάδας επιστημόνων του World Weather Attribution (WWA) που δημοσιεύθηκε σήμερα.
Οι ιδιαίτερα αυξημένες θερμοκρασίες στη διάρκεια της ημέρας αλλά και της νύκτας θα ήταν “ουσιαστικά αδύνατες” την ίδια περίοδο το 1976 – μια χρονιά που επίσης παρατηρήθηκε καύσωνας–, σύμφωνα με τους επιστήμονες που εξετάζουν κατά πόσο η ανθρωπογενής κλιματική απορρύθμιση ευθύνεται για τα ακραία μετεωρολογικά φαινόμενα.
Ένα παρόμοιο κύμα καύσωνα το 1976 θα συνοδευόταν από θερμοκρασίες κατά 3,5° Κελσίου πιο χαμηλές κατά τη διάρκεια της ημέρας και κατά 2,4° Κελσίου στη διάρκεια της νύκτας, εκτίμησαν οι επιστήμονες.
“Καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι τα τελευταία 50 χρόνια, κατά τα οποία η θερμοκρασία του πλανήτη έχει αυξηθεί κατά 1,1° Κελσίου, η πιθανότητα ενός τέτοιου καύσωνα έχει αλλάξει τρομερά”, τόνισε ο Θίοντορ Κίπινγκ του Imperial College του Λονδίνου και ένας από τους συντάκτες της έρευνας.
“Αυτό το επεισόδιο (καύσωνα) δεν θα μπορούσε να συμβεί τον Ιούνιο χωρίς την κλιματική αλλαγή”, πρόσθεσε.
Η δυτική Ευρώπη είναι αντιμέτωπη με ακραίες θερμοκρασίες εδώ και περισσότερο από μία εβδομάδα, συνέπεια της παρουσίας μιας τεράστιας μάζας θερμού αέρα που προέρχεται από την Αφρική η οποία συμπιέζεται από την υψηλή πίεση σε υψόμετρο.
Αυτό “το κλιματικό φαινόμενο δεν είναι ιδιαίτερα ασυνήθιστο αλλά οι θερμοκρασίες είναι, ή τουλάχιστον ήταν πριν από την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή”, σχολίασε η Φριντερίκε Ότο του Imperial College.
“Δυσάρεστο κι επικίνδυνο”
Η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή πηγάζει από την εκτεταμένη χρήση ορυκτών καυσίμων – άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου – και σε μικρότερο βαθμό από την αποψίλωση των δασών.
Για την έκθεσή τους οι επιστήμονες, που έχουν την έδρα τους σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, συνέκριναν τρέχοντα στοιχεία μετεωρολογικών παρατηρήσεων αλλά και προβλέψεις για τις επόμενες ημέρες με δεδομένα από το 2003 και το 1976.
Αυτή η μελέτη, η οποία δημοσιεύτηκε πολύ γρήγορα, δεν έχει αξιολογηθεί από άλλους ερευνητές, όπως συμβαίνει συνήθως με τις επιστημονικές δημοσιεύσεις. Ωστόσο, οι συντάκτες της τονίζουν ότι η μεθοδολογία που χρησιμοποιήθηκε έχει ήδη επικυρωθεί από την επιστημονική κοινότητα.
Σε ό,τι αφορά τις πιθανότητες, οι θερμές νύκτες έχουν γίνει 100 φορές πιο πιθανές σήμερα σε σχέση με τον καύσωνα του 2003. Τα πικ της ζέστης κατά τη διάρκεια της ημέρας έχουν γίνει περίπου 10 φορές πιο πιθανά, υπολόγισαν οι ερευνητές.
Απέκλεισαν επίσης το ενδεχόμενο το φαινόμενο ελ Νίνιο να διαδραμάτισε ρόλο στο κύμα καύσωνα.
“Η θερμική καταπόνηση”, η οποία συνδυάζει υψηλές θερμοκρασίες και επίπεδα υγρασίας, καθιστά επίσης αυτό το κύμα καύσωνα “ιδιαίτερα δυσάρεστο και επικίνδυνο”, σημείωσε η Ότο.
Σύμφωνα με την έκθεση, σχεδόν το 45% των 854 πόλεων που ανέλυσαν οι επιστήμονες σε 30 ευρωπαϊκές χώρες έχουν ήδη καταρρίψει ή οδεύουν να καταρρίψουν το ιστορικό τους ρεκόρ της θερμικής καταπόνησης.
Η ανάλυση του WWA επισημαίνει ότι οι επιπτώσεις στην υγεία αυτού του κύματος καύσωνα μόλις έχουν αρχίσει να διαφαίνονται, ενώ παρέπεμψε σε επιστημονική έρευνα που κατέληξε στο συμπέρασμα ότι περισσότεροι από 60.000 άνθρωποι πέθαναν από αίτια που σχετίζονται με τη ζέστη εν μέσω σειράς καυσώνων το καλοκαίρι του 2022.
“Δεν κάνουμε αρκετά για να επιβραδύνουμε τον ρυθμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη αυτή τη στιγμή. Και καθώς αυτός ο ρυθμός υπερθέρμανσης συνεχίζεται (…) θα πρέπει να περιμένουμε να δούμε θερμοκρασίες ρεκόρ να ξεπερνιούνται όλο και πιο συχνά”, δήλωσε η Κλερ Μπαρνς, ερευνήτρια στο Imperial College.
Η Ευρώπη είναι η ήπειρος που θερμαίνεται με τους πιο γρήγορους ρυθμούς.
