Η “κίνηση καλής θέλησης” του Ντόναλντ Τραμπ προς τον ηγέτη της Βόρειας Κορέας Κιμ Γιονγκ Ουν, εις βάρος ενός μακροχρόνιου συμμάχου, έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή για τις σχέσεις ασφαλείας των ΗΠΑ στην Ασία, καθώς εταίροι από την Ιαπωνία έως την Ινδία επανεκτιμούν το κατά πόσο μπορούν να βασίζονται στην Ουάσινγκτον.
Η αιφνίδια απόφαση του Αμερικανού προέδρου να περιορίσει την περασμένη εβδομάδα τις στρατιωτικές ασκήσεις με τη Νότια Κορέα, τις οποίες χαρακτήρισε εχθρικές προς την Πιονγκγιάνγκ, ενίσχυσε τους φόβους ότι η απρόβλεπτη στάση του Τραμπ θα μπορούσε να επιβαρύνει συμμαχίες που επί μακρόν έχουν συμβάλει στη διατήρηση της ειρήνης στην περιοχή, δήλωσαν στο Reuters κυβερνητικοί αξιωματούχοι και ειδικοί σε θέματα ασφάλειας.
Η Ιαπωνία ανησυχεί ότι και η ίδια θα μπορούσε να βρεθεί στο στόχαστρο του Τραμπ, καθώς ξεκινά δύσκολες διαπραγματεύσεις για θέματα ασφάλειας. Η Ταϊβάν παρακολουθεί με επιφυλακτικότητα την επικείμενη σύνοδο κορυφής μεταξύ του Τραμπ και του Κινέζου προέδρου Σι Τζινπίνγκ, ενώ η Ινδία είναι ολοένα και λιγότερο βέβαιη για τη θέση της στους στρατηγικούς υπολογισμούς της Ουάσινγκτον.
“Η απόφαση αυτή σίγουρα θα ενισχύσει τις αυξανόμενες αμφιβολίες στην περιοχή σχετικά με τις δεσμεύσεις των ΗΠΑ στον τομέα της ασφάλειας”, δήλωσε ο Τζέρεμι Τσαν, ανώτερος αναλυτής στην εταιρεία συμβούλων πολιτικού κινδύνου Eurasia Group και πρώην Αμερικανός διπλωμάτης στην Ιαπωνία και την Κίνα.
Εντείνοντας την ανησυχία, οι ΗΠΑ ακύρωσαν ακόμη μία στρατιωτική άσκηση με τη Νότια Κορέα, η οποία ήταν προγραμματισμένη για τον επόμενο μήνα, ανακοίνωσε τη Δευτέρα η Σεούλ, αφού η Ουάσινγκτον επικαλέστηκε περιορισμούς στις δυνατότητες των αμερικανικών δυνάμεων λόγω του πολέμου με το Ιράν.
Ο Τραμπ έχει εκφράσει την απογοήτευσή του για την αποτυχία των συμμάχων των ΗΠΑ να στηρίξουν τον πόλεμο και έχει καταστήσει σαφές ότι πολλοί από αυτούς πρέπει να δαπανούν περισσότερα για τη δική τους άμυνα, δήλωσε αξιωματούχος του Λευκού Οίκου, ερωτηθείς σχετικά με αυτές τις ανησυχίες.
Σύμφωνα με άτομο που έχει ενημερωθεί για τις συζητήσεις μεταξύ Αμερικανών και Νοτιοκορεατών αξιωματούχων, ο Τραμπ επιθυμεί να επαναλάβει τις συνομιλίες με τη Βόρεια Κορέα και να εξασφαλίσει μια επιτυχία στη διεθνή σκηνή, προκειμένου να αντισταθμίσει την αντιδημοφιλή σύγκρουσή του με το Ιράν.
“Εξαιρετικά ανησυχητικό” για το Τόκιο
Η προσπάθεια του Τραμπ να συναντήσει τον Κιμ -η οποία μέχρι στιγμής έχει προκαλέσει ψυχρή αντίδραση από την Πιονγκγιάνγκ- θα μπορούσε να έχει αντίθετα αποτελέσματα και να ενθαρρύνει τη Βόρεια Κορέα, η οποία διαθέτει πυρηνικά όπλα, δήλωσε ο Ιτσουνορί Ονοντέρα, επιδραστικός Ιάπωνας βουλευτής και πρώην υπουργός Άμυνας.
Μια τέτοια προοπτική είναι “εξαιρετικά ανησυχητική” για το Τόκιο, δήλωσε σε ενημερωτική εκπομπή του Fuji TV την περασμένη Πέμπτη. Παρά τις προσεγγίσεις του Τραμπ, η Πιονγκγιάνγκ εκτόξευσε μια ομοβροντία βαλλιστικών πυραύλων στα ανοιχτά της ανατολικής ακτής της την ίδια ημέρα, προκαλώντας συναγερμούς στη γειτονική Νότια Κορέα και την Ιαπωνία.
Αυτό που ανησυχεί ακόμη περισσότερο τους Ιάπωνες αξιωματούχους είναι η προσέγγιση του Τραμπ, καθώς το Τόκιο ξεκινά συνομιλίες με την Ουάσινγκτον σχετικά με το πόσο θα πρέπει να συνεισφέρει στο κόστος φιλοξενίας των αμερικανικών δυνάμεων, της μεγαλύτερης ανάπτυξης αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων στο εξωτερικό.
Η Ιαπωνία προετοιμάζεται για το ενδεχόμενο ο Τραμπ να απαιτήσει, με ελάχιστη προειδοποίηση, μια απότομη αύξηση της συνεισφοράς της, η οποία θα ήταν πολιτικά δύσκολο να γίνει αποδεκτή, δήλωσε ανώτερος Ιάπωνας κυβερνητικός αξιωματούχος.
Ο Τραμπ θα μπορούσε επίσης να χρησιμοποιήσει ως μοχλό πίεσης τις επικείμενες αμερικανικές στρατιωτικές ασκήσεις με την Ιαπωνία τον Οκτώβριο, λένε αναλυτές. Αξιωματούχοι στην Ουάσινγκτον και το Τόκιο δήλωσαν ότι δεν αναμένουν να περιοριστούν οι ασκήσεις, προειδοποίησαν όμως ότι ο Τραμπ θα μπορούσε να αλλάξει γνώμη ανά πάσα στιγμή.
Οι ασκήσεις, γνωστές ως Keen Sword, ενδέχεται ήδη να είναι μικρότερης κλίμακας από την αντίστοιχη διοργάνωση του 2024, λόγω της μετακίνησης αμερικανικών μέσων και προσωπικού στη σύγκρουση με το Ιράν.
Αυτή η αλλαγή -η οποία πρόσφατα οδήγησε το μοναδικό αμερικανικό αεροπλανοφόρο που εδρεύει μόνιμα στην Ασία, το USS George Washington, να αναχωρήσει για τη Μέση Ανατολή, προκειμένου να αντικαταστήσει το καταπονημένο USS Abraham Lincoln- έχει προκαλέσει ανησυχίες ότι η αμερικανική αποτρεπτική ικανότητα απέναντι στην Κίνα διαβρώνεται.
Κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στην Ασία αυτόν τον μήνα, ο επικεφαλής πολιτικής του Πενταγώνου, Έλμπριτζ Κόλμπι, δήλωσε ότι η συνεργασία με τους συμμάχους για τη διασφάλιση της επιχειρησιακής ετοιμότητας κατά μήκος της λεγόμενης πρώτης αλυσίδας νησιών, η οποία εκτείνεται από την Ιαπωνία έως τις Φιλιππίνες, αποτελεί προτεραιότητα για την Ουάσινγκτον.
Τραμπ, Σι και Ταϊβάν
Πουθενά οι ανησυχίες για την αυξανόμενη στρατιωτική πίεση της Κίνας δεν είναι εντονότερες από ό,τι στην Ταϊβάν, το δημοκρατικά διοικούμενο νησί που διεκδικεί το Πεκίνο.
Ο Τραμπ έχει καθυστερήσει την έγκριση ενός πακέτου πωλήσεων όπλων ύψους 14 δισεκατομμυρίων δολαρίων προς την Ταϊπέι, προκειμένου να διατηρήσει τις καλές σχέσεις και μια εύθραυστη εμπορική εκεχειρία με τον Κινέζο πρόεδρο Σι.
Καθώς ο Τραμπ προετοιμάζεται για τον τελευταίο γύρο συνόδων κορυφής με τον Σι στην Ουάσινγκτον τον επόμενο μήνα, αξιωματούχοι στην Ταϊπέι δηλώνουν ότι αναμένουν πως η Ουάσινγκτον, τουλάχιστον, θα κατατμήσει τις πωλήσεις όπλων σε μικρότερα πακέτα, σε μια προσπάθεια να αποφύγει την υπερβολική ενόχληση του Πεκίνου.
Ο Ντομίνγκο Γιανγκ, από το think tank του υπουργείου Άμυνας της Ταϊβάν, το Institute for National Defence and Security Research, υποστηρίζει ότι υπάρχει διάκριση μεταξύ της ρητορικής του Τραμπ και της πραγματικής συμπεριφοράς των ΗΠΑ, επισημαίνοντας ότι η ανταλλαγή πληροφοριών, η εκπαίδευση και οι περιπολίες των ΗΠΑ με την Ταϊβάν παραμένουν σημαντικές.
Ένα αμερικανικό αεροσκάφος του Πολεμικού Ναυτικού διέσχισε τα Στενά της Ταϊβάν την Παρασκευή, σε μια κίνηση που οι Ηνωμένες Πολιτείες περιέγραψαν ως απόδειξη της “δέσμευσής τους για έναν ελεύθερο και ανοιχτό Ινδο-Ειρηνικό”.
Οι τελευταίες κινήσεις του Τραμπ έχουν επίσης κλονίσει την εμπιστοσύνη στην Ινδία, όπου οι ΗΠΑ κινδυνεύουν να ακυρώσουν πολυετείς προσπάθειες για την προσέγγιση του Νέου Δελχί ως αντίβαρο στη Ρωσία και την Κίνα, σύμφωνα με αναλυτές ασφαλείας.
Αυτό έρχεται επίσης μετά την απόφαση του Πενταγώνου τον Ιούνιο να μετονομάσει το στρατιωτικό αρχηγείο των ΗΠΑ στην Ασία από Indo-Pacific Command σε Pacific Command, μια κίνηση που, σύμφωνα με ορισμένους αναλυτές, αποτελεί ένδειξη ότι η Ινδία δεν είναι πλέον τόσο σημαντική στρατηγικά για την Ουάσινγκτον.
Το Πεντάγωνο διέψευσε ότι έχει υπάρξει οποιαδήποτε τέτοια αλλαγή. Ωστόσο, οι υψηλοί δασμοί του Τραμπ στις ινδικές εξαγωγές και οι επανειλημμένοι ισχυρισμοί του ότι είχε μεσολαβήσει για την επίτευξη εκεχειρίας μεταξύ Ινδίας και Πακιστάν είχαν ήδη προκαλέσει εκνευρισμό στο Νέο Δελχί. Ινδοί αξιωματούχοι είναι πλέον “πολύ, πολύ επιφυλακτικοί” όσον αφορά τη σύναψη μακροπρόθεσμων αμυντικών συμφωνιών με την Ουάσινγκτον, σύμφωνα με δύο ινδικές πηγές με γνώση του θέματος.
“Η τελευταία απόφαση απλώς ενισχύει τη συναλλακτική αντίληψη του προέδρου Τραμπ για τις διεθνείς σχέσεις και υπενθυμίζει ότι οι διαφορές σε συγκεκριμένες πολιτικές, ακόμη και μεταξύ συμμάχων, μπορούν να έχουν κόστος για την ευρύτερη διμερή σχέση”, δήλωσε η Περλ Παντία, ανώτερη αναλύτρια στην Armed Conflict Location & Event Data, μια ομάδα που παρακολουθεί τις συγκρούσεις.
