Στην αρχή, κάποιος εξέφρασε μια υποψία. Ακολούθησαν κραυγές και στο τέλος, φωτιά: στο Μπαμακό ο Αμπντουλαγιέ Ντιαρά ξυλοκοπήθηκε και κάηκε ζωντανός στη γειτονιά του, στη Μεντίνα Κούρα, αφού κατηγορήθηκε λανθασμένα ότι ήταν “τρομοκράτης”. Το σφάλμα του; Φορούσε παλιά, λερωμένα ρούχα και είχε μακριά μαλλιά, σε μια πόλη που βιώνει τον τρόμο μετά τις άνευ προηγουμένου επιθέσεις των τζιχαντιστών και των συμμάχων τους, των αυτονομιστών ανταρτών Τουαρέγκ.
Ο Ντιαρά δεν ήταν ο μόνος που λιντσαρίστηκε στο Μαλί λόγω της εμφάνισής του. Στο στόχαστρο έχουν μπει κυρίως άτομα ατημέλητα, με μακριά ή αχτένιστα μαλλιά, άνθρωποι που πάσχουν από ψυχικά νοσήματα ή έχουν ανοιχτόχρωμο δέρμα και, λόγω αυτού, περνούν για Τουαρέγκ ή Φουλάνι, μια φυλή που τροφοδοτεί τακτικά τις τάξεις των τζιχαντιστικών οργανώσεων.
“Ανυπεράσπιστος… τον χτυπούσαν και τον έβριζαν”, περιέγραψε στο Facebook ο δημοσιογράφος Μούσα Ντιαρά, που γνώριζε το θύμα. “Η φωτιά άναψε. Ο Αμπντουλαγιέ Ντιαρά κάηκε ζωντανός… Το σώμα του απανθρακώθηκε, υπό την παγερή αδιαφορία ενός πλήθους, πεπεισμένου για το δίκιο του”.
Η σκηνή, που βιντεοσκοπήθηκε και αναμεταδόθηκε στους ιστοτόπους κοινωνικής δικτύωσης, προκάλεσε κύμα αγανάκτησης. Πολλοί ζήτησαν να σταματήσουν οι “πυρές” έπειτα από επιθέσεις σε στρατιώτες ή σε στρατηγικά σημεία της χώρας.
Στις μεγάλες πόλεις, οι πολίτες συχνά συμμετέχουν στις αντιτζιχαντιστικές επιχειρήσεις του στρατού και λιντσάρουν ισλαμιστές που προσπαθούν να κρυφτούν στο πλήθος. Κάποιες φορές όμως τα θύματα είναι αθώοι πολίτες που “δικάζονται” λόγω της εμφάνισής τους.
“Ακόμη και το ζώο σου, όταν πεθάνει, το θάβεις με αξιοπρέπεια. Ακόμη περισσότερο, αν πρόκειται για άνθρωπο”, είπε σε έναν τοπικό ραδιοφωνικό σταθμό ένας από τους αδελφούς του Αμπντουλαγιέ Ντιαρά, προσθέτοντας ότι η οικογένεια σκοπεύει να καταθέσει μήνυση.
“Το ίδιο το καθεστώς είπε ότι οι συντονισμένες επιθέσεις της 25ης Απριλίου κατέστησαν δυνατές επειδή οι δράστες είχαν συνεργούς. Επομένως, κατ’ ανάγκη, θα υπάρχουν και άλλοι ένοχοι”, είπε ένας ακαδημαϊκός, ειδικός σε θέματα ασφαλείας, που ζήτησε να μην κατονομαστεί γιατί φοβάται αντίποινα από τη χούντα.
Οι συντονισμένες επιθέσεις των τζιχαντιστών της Ομάδας Υποστήριξης στο Ισλάμ και τους Μουσουλμάνους (JNIM) και του Μετώπου Απελευθέρωσης του Αζαουάντ (FLA, αυτονομιστές Τουαρέγκ και Άραβες) επέφεραν άνευ προηγουμένου πλήγμα στη στρατιωτική χούντα που κυβερνά το Μαλί από το πραξικόπημα του 2020. Μεταξύ των θυμάτων ήταν και ο υπουργός Άμυνας.
Πολλοί αντιφρονούντες συνελήφθησαν τις προηγούμενες ημέρες από μασκοφόρους, με την υποψία ότι εμπλέκονταν στις επιθέσεις.
“Η οδύνη που προκάλεσαν αυτές οι επιθέσεις οδήγησε ορισμένους πολίτες να τα βάλουν με αθώους ανθρώπους, που κατηγορήθηκαν άδικα για τρομοκρατία, λόγω της εμφάνισής τους”, είπε ο λοχαγός Ντριμπιλά Μαϊγκά, ο υποδιευθυντής της υπηρεσίας δημοσίων σχέσεων του στρατού.
Ο Σόρι Σίλα, ένας νεαρός άρρωστος άνδρας, γλίτωσε τον θάνατο στις 25 Απριλίου. Βγήκε από το σπίτι του για να πάει στον γιατρό αλλά η αδυναμία του και η καχεκτική όψη του κόντεψαν να του στοιχίσουν τη ζωή. Όπως αφηγήθηκε ο ίδιος αργότερα, ένα εξαγριωμένο πλήθος τον έγδυσε, του έδεσε τα μάτια και τον ξυλοκόπησε. “Όλο του το σώμα ήταν πρησμένο. Τον χτύπησαν σε τέτοιο βαθμό που το αριστερό μάτι του αιμορραγούσε”, είπε η μητέρα του.
Ο Νάσερ, πλανόδιος πωλητής τηλεφωνικών καρτών, αναγκάστηκε να πετάξει το τουρμπάνι που φορούσε πάντα και να εγκαταλείψει το σημείο όπου δούλευε. “Το τουρμπάνι μου είναι η ταυτότητά μου. Αλλά εκείνη την ημέρα ένιωσα ότι με έβαζε σε κίνδυνο. Έτσι, το έβγαλα”, είπε. “Μια εβδομάδα δεν πήγα για δουλειά. Τώρα, ξανάρχισα, αλλά δεν αισθάνομαι άνετα. Πρέπει όμως να πάω, για να φάνε τα παιδιά μου”, πρόσθεσε.
Ο Γιεχία είναι μαθητής και καθημερινά πηγαίνει με τα πόδια στο σχολείο. Επί μέρες, έμεινε κρυμμένος στο σπίτι, κατά παράκληση των γονιών του. “Η μαμά μου είπε ότι είναι πολύ επικίνδυνο για μένα. Φοβάται, επειδή είμαι ανοιχτόχρωμος. Είχα μακριά μαλλιά, μου τα έκοψε μόνη της στο σπίτι”, είπε ο νεαρός.
Μια άλλη οικογένεια είπε ότι ένας αδελφός τους “ένας άνθρωπος λίγο αφελής, αλλά όχι τρελός”, λιντσαρίστηκε γιατί θεωρήθηκε “συνένοχος των τζιχαντιστών”.
Η JNIM εκμεταλλεύτηκε τα βίαια επεισόδια σε βάρος πολιτών και λέει ότι απέκλεισε τους οδικούς άξονες γύρω από το Μπαμακό εν μέρει για αντίποινα για τις “βαρβαρότητες” που διέπραξαν οι κάτοικοι του.
