Οι πρώτοι οκτώ μήνες της νέας προεδρίας Τραμπ έχουν φέρει καταιγιστικές ανατροπές: από τα «σοκ» δασμών και την αμφισβήτηση της ανεξαρτησίας της Fed, έως την εμφάνιση μιας ιδιότυπης αμερικανικής «κρατικοκαπιταλιστικής» λογικής.
Κι όμως, η αντίδραση της παγκόσμιας οικονομίας είναι εντυπωσιακά ψύχραιμη. Μετοχές και κρυπτονομίσματα καλπάζουν από ρεκόρ σε ρεκόρ, η ανάπτυξη συνεχίζεται και οι φόβοι για πληθωριστική έκρηξη δεν επιβεβαιώνονται.
Από την καταστροφολογία στην «ψυχραιμία»
Την άνοιξη, οι προειδοποιήσεις για παγκόσμια ύφεση και κατάρρευση του εμπορίου έδιναν και έπαιρναν. Σήμερα, όμως, η εικόνα έχει διαφοροποιηθεί αισθητά, σχολιάζει σε ανάλυσή του το Reuters. Πράγματι υπάρχουν μία σειρά δεδομένων που δείχνουν πως όχι μόνο δεν ήρθε η καταιγίδα για την οποία πλήθος αναλυτών προειδοποιούσε, αλλά είχαμε αποκλιμάκωση των πιέσεων:
- Οι συμφωνίες με Ευρώπη και Ασία απορρόφησαν μέρος του δασμολογικού σοκ.
- Οι απόπειρες Τραμπ να απομακρύνει τον πρόεδρο της Fed απέτυχαν.
- Οι αποδόσεις των αμερικανικών 10ετών ομολόγων υποχώρησαν από το 4,6% στο 4,1%, δείχνοντας ότι οι επενδυτές δεν χάνουν εμπιστοσύνη στο δολάριο και στο αμερικανικό θεσμικό πλαίσιο.
Ανεβαίνει ο πήχυς για την ανάπτυξη
Υπό τις συνθήκες αυτές κεντρικές τράπεζες και διεθνείς οργανισμοί αναθεωρούν επί τα βελτίω τις προβλέψεις τους για την ανάπτυξη.
- Ευρωζώνη: Η ΕΚΤ αύξησε την πρόβλεψη ανάπτυξης για το 2025 στο 1,2%.
- Ισπανία: Η κεντρική τράπεζα βλέπει 2,6% φέτος, με ώθηση από τουρισμό και κατανάλωση.
- Ιταλία: Η δημοσιονομική προσαρμογή ενδέχεται να φέρει ακόμη και αναβάθμιση από τη Fitch.
- Γερμανία: Ετοιμάζεται για δημοσιονομικό πακέτο-μαμούθ το 2026-2027 με έργα υποδομών, άμυνας και φοροελαφρύνσεις.
- Ιαπωνία: Η επιχειρηματική εμπιστοσύνη βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο της τελευταίας τριετίας.
- Αναδυόμενες αγορές: Βραζιλία, Μεξικό και Ινδία αντέχουν, με την τελευταία να προσβλέπει σε ενίσχυση της ζήτησης μέσω φοροελαφρύνσεων.
Σκιές στον ορίζοντα
Παρά τη συγκρατημένη αισιοδοξία, οι κίνδυνοι επιμένουν:
- Οι επιπτώσεις των δασμών ενδέχεται να εκδηλωθούν με καθυστέρηση, όπως προειδοποιούν Ιάπωνες κεντρικοί τραπεζίτες.
- Στις ΗΠΑ, η ανάπτυξη στηρίζεται σε επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη και στην κατανάλωση υψηλού εισοδήματος, ενώ η αγορά κατοικίας και η απασχόληση παραμένουν αδύναμες.
- Η πίεση του Τραμπ προς πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα, αλλά και η «κρατική» συμμετοχή σε επιχειρήσεις, μπορεί να έχει μακροπρόθεσμες συνέπειες.
- Ορισμένοι επενδυτές προειδοποιούν για «αυταπάτη στα χρηματιστήρια», με τα ρεκόρ τιμών να μη συμβαδίζουν με τα θεμελιώδη.
Το μακρύ μονοπάτι προσαρμογής
Η αλήθεια είναι ότι η παγκόσμια οικονομία δείχνει εντυπωσιακή ανθεκτικότητα, αλλά η εικόνα δεν παύει να είναι εύθραυστη. Όπως λένε οικονομολόγοι, η επίδραση των πολιτικών Τραμπ θα χρειαστεί χρόνο να αποτυπωθεί πλήρως. Για την ώρα, οι αγορές ποντάρουν ότι οι κεντρικές τράπεζες θα σταθούν «δίπλα τους» σε κάθε αναταραχή.
Το ερώτημα είναι αν αυτό το «δίχτυ ασφαλείας» θα αποδειχθεί αρκετό την ημέρα που η παγκόσμια οικονομία θα βρεθεί αντιμέτωπη με τις πραγματικές παρενέργειες της αμερικανικής πολιτικής.
