Του Χάρη Φλουδόπουλου
Μια ενεργειακή πολιτική που επιχειρεί να γυρίσει το ρολόι της Γερμανίας προς τα πίσω, επαναφέροντας το ρωσικό φυσικό αέριο, τους πυρηνικούς σταθμούς και τον άνθρακα και ταυτόχρονα βάζοντας φρένο στην ανάπτυξη νέων αιολικών πάρκων, προωθεί το ακροδεξιό AfD, την ώρα που ενισχύει σημαντικά την πολιτική του παρουσία στα ανατολικά κρατίδια της χώρας.
Οι θέσεις που έχει παρουσιάσει το κόμμα στις τελευταίες περιφερειακές εκλογικές αναμετρήσεις συνθέτουν ουσιαστικά μια πρόταση πλήρους ανατροπής της γερμανικής ενεργειακής στρατηγικής Energiewende. Το ίδιο το AfD μιλά για “στροφή 180 μοιρών” στην ενεργειακή πολιτική, ζητώντας μεταξύ άλλων μορατόριουμ στην κατασκευή νέων αιολικών πάρκων και ανατροπή της πολιτικής εξόδου τόσο από τον άνθρακα όσο και από την πυρηνική ενέργεια.
Οι συγκεκριμένες θέσεις αποκτούν μεγαλύτερη πολιτική βαρύτητα μετά την ενίσχυση του AfD στις τελευταίες εκλογικές αναμετρήσεις στη Γερμανία. Στις εκλογές της Σαξονίας-Άνχαλτ στις αρχές Σεπτεμβρίου, το κόμμα επικράτησε με τον επικεφαλής του, Ulrich Siegmund, να θέτει ως προϋπόθεση για οποιαδήποτε συνεργασία την αντιμετώπιση αυτού που ο ίδιος χαρακτήρισε “τρελή ενεργειακή πολιτική” της Γερμανίας.
Επιστροφή στο ρωσικό αέριο και στον Nord Stream
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η ενεργειακή ατζέντα που προωθεί το AfD στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία. Στο εκλογικό του πρόγραμμα το κόμμα τάσσεται ανοιχτά υπέρ της επανέναρξης των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου μέσω των αγωγών Nord Stream, ζητώντας να τεθεί σε λειτουργία “το ταχύτερο δυνατό” η άθικτη γραμμή Β του Nord Stream 2 και να επισκευαστούν οι αγωγοί που καταστράφηκαν από τις εκρήξεις του Σεπτεμβρίου του 2022.
Πρόκειται ουσιαστικά για επιστροφή στο ενεργειακό μοντέλο που κυριάρχησε στη Γερμανία επί σειρά ετών: μεγάλες ποσότητες σχετικά φθηνού ρωσικού αερίου μέσω αγωγών, πάνω στις οποίες στηρίχθηκε σημαντικό τμήμα της γερμανικής βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας. Η ενεργειακή κρίση μετά το 2022, όμως, ανέδειξε παράλληλα το γεωπολιτικό ρίσκο της μεγάλης εξάρτησης από έναν βασικό προμηθευτή.
Το AfD υποστηρίζει ότι το φυσικό αέριο μέσω αγωγών πρέπει να αποτελέσει την ευέλικτη εφεδρεία του ηλεκτρικού συστήματος μέχρι να καταστεί διαθέσιμη νέα πυρηνική ισχύς.
Η πρόταση αυτή βρίσκεται απέναντι στην πορεία διαφοροποίησης των πηγών προμήθειας που ακολούθησε η Γερμανία μετά την ενεργειακή κρίση, με την ανάπτυξη υποδομών LNG και νέων πηγών εφοδιασμού.
Επαναλειτουργία των πυρηνικών
Ο δεύτερος βασικός πυλώνας της πολιτικής του AfD είναι η επιστροφή στην πυρηνική ενέργεια. “Η πυρηνική ενέργεια είναι η μακροπρόθεσμη άγκυρά μας για έναν ασφαλή και οικονομικά προσιτό εφοδιασμό ηλεκτρικής ενέργειας”, αναφέρει το εκλογικό πρόγραμμα του κόμματος στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία.
Το AfD ζητεί να επαναλειτουργήσουν πυρηνικές μονάδες που έχουν κλείσει οριστικά και να επιτραπεί η κατασκευή νέων αντιδραστήρων. Παράλληλα αμφισβητεί την οικονομικότητα της ανάπτυξης αιολικών και φωτοβολταϊκών, υποστηρίζοντας ότι, παρά τη μείωση του άμεσου κόστους παραγωγής τους, η ανάγκη για δίκτυα, αποθήκευση και εφεδρική ισχύ αυξάνει το συνολικό κόστος τους για το ενεργειακό σύστημα.
Το πρακτικό πρόβλημα είναι ότι η Γερμανία έκλεισε οριστικά τον εμπορικό πυρηνικό της στόλο τον Απρίλιο του 2023 και οι αντιδραστήρες βρίσκονται ήδη σε διαδικασία παροπλισμού.
Επομένως η επιστροφή στην πυρηνική παραγωγή δεν αποτελεί μια απλή απόφαση επανεκκίνησης ενός διακόπτη. Θα απαιτούσε σημαντικές τεχνικές, κανονιστικές, επενδυτικές και πολιτικές παρεμβάσεις, ενώ η κατασκευή νέων αντιδραστήρων προϋποθέτει πολυετείς διαδικασίες.
Φρένο στα αιολικά, επιστροφή στον άνθρακα
Η τρίτη διάσταση της ενεργειακής πολιτικής του AfD αφορά τις ΑΠΕ. Στη Σαξονία-Άνχαλτ το κόμμα ζήτησε συγκεκριμένα μορατόριουμ στην ανάπτυξη νέων αιολικών πάρκων, ταυτόχρονα με την ανατροπή της προγραμματισμένης εξόδου από τον άνθρακα.
Διαμορφώνεται έτσι ένα εντελώς διαφορετικό ενεργειακό μοντέλο με λιγότερη ανάπτυξη αιολικών, διατήρηση ή επιστροφή του άνθρακα, επανεκκίνηση της πυρηνικής ενέργειας και αποκατάσταση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου.
Αυτό ακριβώς το μείγμα προκαλεί έντονη κριτική από ειδικούς στη Γερμανία, οι οποίοι θεωρούν τις ενεργειακές προτάσεις του AfD “οπισθοδρομικές, ακριβές και μη ρεαλιστικές”.
