Το να νοικιάσει κανείς μόνος του σε μια μεγάλη ευρωπαϊκή πόλη με έναν μέσο μισθό γίνεται ολοένα και πιο δύσκολο. Ο ετήσιος δείκτης “Carrie Bradshaw” του Economist επιχειρεί να αποτυπώσει ακριβώς αυτή την πίεση: πόσο μακριά ή κοντά βρίσκεται ο μέσος εργαζόμενος από την οικονομικά «προσιτή» στέγη.
Τα φετινά στοιχεία δείχνουν ότι, σχεδόν παντού στην Ευρώπη, τα ενοίκια τρέχουν ταχύτερα από τους μισθούς.
Πώς υπολογίζεται η προσιτότητα
Ο δείκτης (που έχει πάρει την ονομασία του από την πρωταγωνίστρια του Sex and the City, που δυσκολευόταν επί χρόνια με το δικό της ενοίκιο στη Νέα Υόρκη) βασίζεται στα πιο πρόσφατα στοιχεία της Eurostat για τα ενοίκια διαμερισμάτων με ένα υπνοδωμάτιο. Υπολογίζεται το εισόδημα που θα έπρεπε να έχει ένας ενοικιαστής ώστε να μη δαπανά πάνω από το 30% του μισθού του για στέγη – ένα όριο που χρησιμοποιείται ευρέως ως κανόνας οικονομικής βιωσιμότητας.
Το εισόδημα αυτό προκύπτει από τον μέσο μισθό κάθε πόλης, όπως εκτιμάται από το ERI Economic Research Institute. Το αποτέλεσμα είναι το λεγόμενο Bradshaw score: τιμή κάτω από το 1 σημαίνει ότι η πόλη θεωρείται «μη προσιτή» για ενοικιαστές.
Οι πόλεις όπου ο μισθός δεν φτάνει
Στην πλειονότητα των πόλεων που εξετάστηκαν, το σκορ βρίσκεται κάτω από τη μονάδα. Τυφλίδα, Πράγα, Βελιγράδι, Βουδαπέστη – αν και δεν θεωρούνται ακριβές πόλεις – είναι εξαιρετικά δυσπρόσιτες για τους ντόπιους ενοικιαστές σε σχέση με τον μισθό τους.
Η εικόνα είναι πιεστική για τις περισσότερες πρωτεύουσες της Νότιας και Ανατολικής Ευρώπης. Εκεί, οι χαμηλότεροι μισθοί καθιστούν ακόμη και μέτρια ενοίκια δυσβάσταχτα για ένα άτομο που ζει μόνο του.
Το Λονδίνο είναι επίσης στις πιο ακριβές πόλεις, αφού ο μέσος εργαζόμενο θα έπρεπε να διαθέσει πάνω από το 40% του εισοδήματός του για να πληρώσει το ενοίκιο ενός τυπικού διαμερίσματος.
Η Αθήνα στη «ζώνη μη προσιτής στέγης»
Η Αθήνα εντάσσεται ξεκάθαρα σε αυτή την κατηγορία. Σύμφωνα με τον πίνακα, η ελληνική πρωτεύουσα καταγράφει Bradshaw score σημαντικά κάτω από το 1, γεγονός που υποδηλώνει ότι ο μέσος μισθός δεν επαρκεί για να καλύψει ένα ενοίκιο ενός υπνοδωματίου χωρίς να ξεπεραστεί το όριο του 30% του εισοδήματος.
Παρά το γεγονός ότι τα ενοίκια στην Αθήνα παραμένουν χαμηλότερα από εκείνα βορειοευρωπαϊκών μητροπόλεων, η υστέρηση των μισθών την τοποθετεί δίπλα σε πόλεις όπως η Μαδρίτη και η Ρώμη: αγορές όπου η στέγη έχει μετατραπεί σε βασικό παράγοντα οικονομικής ασφυξίας για τους ενοικιαστές.
Οι λίγες εξαιρέσεις
Μόλις οκτώ πόλεις στην Ευρώπη καταφέρνουν να περάσουν το όριο της προσιτότητας. Ανάμεσά τους βρίσκονται το Βερολίνο – οριακά –, η Βιέννη, το Ελσίνκι και πόλεις της Ελβετίας, όπου οι εξαιρετικά υψηλοί μισθοί αντισταθμίζουν το αυξημένο κόστος στέγασης. Η Βόννη αναδεικνύεται ως η πιο «φιλική» πόλη για τον μέσο ενοικιαστή, με το υψηλότερο σκορ στον δείκτη.
Ένα πανευρωπαϊκό πρόβλημα
Το γενικό συμπέρασμα του δείκτη είναι σαφές: η προσιτή στέγη μετατρέπεται σε είδος σπανιότητας για όσους βασίζονται αποκλειστικά στον μέσο μισθό τους. Και αυτό δεν απλώς ένα στατιστικό εύρημα, αλλά μια καθημερινή πραγματικότητα που επηρεάζει την κινητικότητα, τη δημογραφία και τελικά την ίδια την οικονομική δυναμική των αστικών κέντρων.
