Τις τελευταίες ημέρες έχει ενταθεί η φημολογία περί πώλησης των Mirage 2000-5 από την Πολεμική Αεροπορία στη Γαλλία, η οποία εν συνεχεία θα τα διαθέσει στην Ουκρανία. Το enikos.gr ρώτησε, έμαθε και σας παρουσιάζει τα δεδομένα, όπως αυτά μας μεταφέρθηκαν, από ανώτατες πηγές.
Του Χρήστου Μαζανίτη
Η πορεία των ελληνικών Mirage 2000-5 από το 2020 και μετά χαρακτηρίζεται από μια προσπάθεια ανάταξης των διαθεσιμοτήτων τους, η οποία όμως πλέον συνυπάρχει με τον σχεδιασμό για την οριστική πώλησή τους. Μετά από μια μακρά περίοδο χαμηλών διαθεσιμοτήτων που οφειλόταν στην έλλειψη ανταλλακτικών, η κατάσταση άρχισε να αλλάζει στα τέλη του 2019 και εντός του 2020 με την κύρωση της σύμβασης Follow-On Support (FOS).
Η συμφωνία αυτή, ύψους περίπου 120 εκατομμυρίων ευρώ, υπογράφηκε με τις γαλλικές εταιρείες Dassault, Thales και Safran και προέβλεπε την υποστήριξη του στόλου για μια επταετία. Χάρη σε αυτή την επένδυση, τα επίπεδα διαθεσιμότητας των 24 αεροσκαφών Mirage 2000-5 Mk2 της 331 Μοίρας βελτιώθηκαν σημαντικά, επιτρέποντάς τους να παραμείνουν επιχειρησιακά ενεργά και να συμμετέχουν σε διεθνείς ασκήσεις, όπως η Orion 2026 στη Γαλλία. Παράλληλα, τα παλαιότερα Mirage 2000 EGM/BGM αποσύρθηκαν οριστικά το 2022, καθώς η συντήρησή τους κρίθηκε ασύμφορη.
Στο οικονομικό σκέλος, εκτός από τα 120 εκατομμύρια της αρχικής σύμβασης υποστήριξης, η Ελλάδα συνέχισε να διαθέτει κονδύλια για τη ροή ανταλλακτικών και τη διατήρηση των όπλων τους, όπως οι πύραυλοι MICA και SCALP. Ωστόσο, το 2024 ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας επισημοποίησε την πρόθεση της χώρας να πωλήσει τα Mirage 2000-5, στο πλαίσιο της «Ατζέντας 2030» για την ομογενοποίηση του στόλου της Πολεμικής Αεροπορίας γύρω από τα Rafale και τα F-16 Viper.
Παρά τις έντονες φήμες και τις πιέσεις για παραχώρηση ή πώληση των αεροσκαφών στην Ουκρανία, η ελληνική πλευρά έχει διαψεύσει επανειλημμένα τέτοια σενάρια μέχρι στιγμής, εστιάζοντας στην εύρεση αγοραστή που θα μπορούσε να προσφέρει ένα ικανοποιητικό τίμημα για τη χρηματοδότηση νέων εξοπλιστικών προγραμμάτων. Η Ινδία έχει αναφερθεί συχνά ως ένας δυνητικός ενδιαφερόμενος, δεδομένου ότι ήδη χρησιμοποιεί τον τύπο, όμως η διαδικασία πώλησης παραμένει περίπλοκη λόγω των γεωπολιτικών ισορροπιών και των απαιτήσεων για άδεια μεταπώλησης από τη Γαλλία.
O στόλος της Πολεμικής Αεροπορίας
Ο ονομαστικός στόλος της Πολεμικής Αεροπορίας αποτελείται από 24 αεροσκάφη Mirage 2000-5 Mk2, τα οποία είναι συγκεντρωμένα στην 331 Μοίρα «Θησέας» στην Τανάγρα. Αν και ο ακριβής αριθμός των διαθέσιμων αεροσκαφών που είναι έτοιμα προς απογείωση ανά πάσα στιγμή αποτελεί απόρρητο στρατιωτικό δεδομένο, οι επιχειρησιακές εκτιμήσεις εντός του 2026 δείχνουν ότι οι διαθεσιμότητες παραμένουν σε σταθερά επίπεδα χάρη στις συμβάσεις τεχνικής υποστήριξης που προηγήθηκαν.
Η βελτίωση αυτή είναι ορατή από τη συνεχή συμμετοχή των αεροσκαφών σε εγχώριες και διεθνείς ασκήσεις, όπου η Μοίρα καταφέρνει να συντηρεί έναν ικανό αριθμό αεροσκαφών στη γραμμή πτήσεων. Παράλληλα με τα 24 ενεργά αεροσκάφη, στην αεροπορική βάση της Τανάγρας βρίσκονται και τα περίπου 18 παλαιότερα Mirage 2000 EGM/BGM, τα οποία όμως έχουν τεθεί εκτός ενεργού υπηρεσίας και δεν προσμετρώνται στις διαθεσιμότητες, λειτουργώντας πλέον ως πηγή ανταλλακτικών ή ως υλικό προς μελλοντική πώληση.
Η τρέχουσα στρατηγική της Ελλάδας εστιάζει στη διατήρηση της μαχητικής ικανότητας αυτών των 24 αεροσκαφών μέχρι να ληφθεί η τελική απόφαση για την πώλησή τους, η οποία εξετάζεται σοβαρά προκειμένου να αποφευχθεί η απαξίωση ενός τόσο εξειδικευμένου όπλου όσο πλησιάζει το τέλος του κύκλου ζωής του. Η διαθεσιμότητα επηρεάζεται επίσης από την κανιβαλιστική χρήση ανταλλακτικών από τα παλαιότερα μοντέλα, μια πρακτική που έδωσε «ανάσες» στο στόλο των -5 μέχρι να αρχίσουν να αποδίδουν πλήρως οι ροές των νέων ανταλλακτικών από τη Γαλλία.
Τα τελευταία χρόνια, παρά την όποια φημολογία, η πιο σοβαρή προσέγγιση για πώληση αεροπλάνων από την Πολεμική Αεροπορία έγινε από την Ινδία, η οποία εν τέλει δεν τελεσφόρησε αφού δεν θεωρήθηκε ικανοποιητική. Απεναντίας, θεωρήθηκε πιο «ικανοποιητικό» να αφεθούν τα αεροπλάνα στην τύχη τους και να απαξιωθούν χωρίς το παραμικρό έσοδο για τις ένοπλες δυνάμεις.
Η Ινδία αποτελεί τον πιο σταθερό ενδιαφερόμενο, καθώς διατηρεί έναν μεγάλο στόλο από Mirage 2000 και αναζητά συνεχώς μεταχειρισμένα αεροσκάφη για να τα χρησιμοποιήσει είτε ως ενεργά μαχητικά είτε ως πηγή ανταλλακτικών. Το 2024 και το 2025 υπήρξαν έντονες αναφορές για ινδικό ενδιαφέρον σχετικά με τα 18 αποσυρμένα Mirage 2000 EGM/BGM, με τις τιμές που συζητήθηκαν να είναι εξαιρετικά χαμηλές, φτάνοντας ακόμα και τα μερικά εκατομμύρια ευρώ ανά αεροσκάφος (περίπου 1,5 έως 7 εκατομμύρια δολάρια ανάλογα με την κατάσταση), λόγω της παλαιότητας και της πολυετούς ακινησίας τους.
