Μετά από ένα έτος δασμών και πολιτικών σοκ, το 2026 θα είναι καθοριστικό για την παγκόσμια οικονομία.
Η παγκόσμια οικονομία έδειξε για άλλη μια φορά μεγαλύτερη από την αναμενόμενη ανθεκτικότητα στην αβεβαιότητα και τον γεωπολιτικό θόρυβο.
Το 2026 αναμένεται μια μια χρονιά που δεν θα είναι καθόλου βαρετή για τις αγορές.
Ο πληθωρισμός προβλέπεται να μειωθεί, αλλά η αβεβαιότητα σχετικά με την ανάπτυξη και την εμπορική πολιτική που καθοδηγούνται από την τεχνητή νοημοσύνη θέτει κινδύνους το επόμενο έτος.
Η οικονομική ανάπτυξη σε ολόκληρο τον κόσμο θα είναι εξαιρετικά άνιση, με ορισμένες μεγάλες οικονομίες να επιταχύνονται ενώ άλλες να πατούν φρένο.
Ανθεκτικότητα ή αναστάτωση; Το επόμενο 12μηνο θα δείξει…
Η οικονομία σε ΗΠΑ και Ευρώπη
Η οικονομία των ΗΠΑ θα αντιμετωπίσει μια διελκυστίνδα μεταξύ ενός ακμάζοντος τεχνολογικού τομέα και της υποχώρησης της αγοράς εργασίας.
Τα νοικοκυριά υψηλού εισοδήματος, που ενισχύονται από την χρηματιστηριακή αγορά, θα συνεχίσουν να ξοδεύουν. Τα άτομα μεσαίου και χαμηλού εισοδήματος θα υποχωρήσουν καθώς η αγορά εργασίας θα χαλαρώσει.
Οι δαπάνες για την Τεχνητή Νοημοσύνη θα στηρίξουν τις επιχειρηματικές επενδύσεις και το ΑΕΠ. Αλλά αν η «άνθηση της παραγωγικότητας» δεν υλοποιηθεί σύντομα, οι φόβοι για μια φούσκα της Τεχνητής Νοημοσύνης θα μπορούσαν να ανατρέψουν τις παγκόσμιες αγορές.
Τον περασμένο Απρίλιο η κυβέρνηση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ προκάλεσε σοκ σε όλον τον κόσμο, επιβάλλοντας ένα νέο καθεστώς εμπορικών δασμών, με στόχο να αναδιατάξει τις εμπορικές ροές και να μειώσει κατ’ αυτόν τον τρόπο τα τεράστια ελλείμματα των ΗΠΑ. Η κίνηση αυτή προκάλεσε αναταραχή στις διεθνείς αγορές
Δημοσκόπηση της Deutsche Bank σε θεσμικούς πελάτες της αποκάλυψε ότι η έκρηξη της τεχνολογικής φούσκας βρέθηκε στην κορυφή της κατάταξης των 15 μεγαλύτερων κινδύνων για το επόμενο έτος, με το 57% των ερωτηθέντων να την τοποθετούν μεταξύ των τριών μεγαλύτερων κινδύνων τους.
Ο Τζιμ Ριντ, παγκόσμιος επικεφαλής μακροοικονομικής έρευνας της τράπεζας, δήλωσε: «Δεν έχουμε ξαναδεί ούτε μία βαθμολογία κινδύνου τόσο πολύ πριν από τις υπόλοιπες που εισέρχονται σε μια νέα χρονιά, γεγονός που την καθιστά ξεκάθαρα την κυρίαρχη ανησυχία για το 2026».
Παρά τον πιθανό ούριο άνεμο της τεχνητής νοημοσύνης, η παγκόσμια αύξηση του ΑΕΠ προβλέπεται να μετριαστεί το 2026 εν μέσω του πλήγματος στο διεθνές εμπόριο από τις δασμολογικές πολιτικές του Τραμπ. Η καταναλωτική ζήτηση -που πιέζεται από χρόνια αυξημένου πληθωρισμού και κόστους δανεισμού- παραμένει υπό πίεση.
Η ανάπτυξη στην Κίνα αναμένεται να επιβραδυνθεί, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει αυξανόμενες προκλήσεις στην τόνωση της δραστηριότητας. Οι ΗΠΑ προβλέπεται να ηγηθούν του πίνακα ανάπτυξης της G7, ακολουθούμενες από τον Καναδά και τη Βρετανία.
Υποχώρηση του πληθωρισμού, αλλά οι κίνδυνοι παραμένουν
Τα νοικοκυριά έχουν αντιμετωπίσει σοβαρή συμπίεση στο κόστος ζωής λόγω της διατήρησης του πληθωρισμού σε υψηλά επίπεδα, αλλά οι ελπίδες είναι για σημαντική επιβράδυνση του ρυθμού αύξησης των τιμών καταναλωτή το 2026.
Οι οικονομολόγοι προβλέπουν μια «ομαλοποίηση» του πληθωρισμού στις πλούσιες χώρες, ανοίγοντας τον δρόμο για να τερματίσουν οι κεντρικές τράπεζες τον κύκλο μειώσεων των επιτοκίων – ουσιαστικά αίροντας έναν περιορισμό στην οικονομία από το υψηλότερο κόστος δανεισμού.
Στις ΗΠΑ, η θητεία του προέδρου της Ομοσπονδιακής Τράπεζας, Τζερόμ Πάουελ, λήγει τον Μάιο. Η προσοχή θα στραφεί στο κατά πόσον ο αντικαταστάτης του Πάουελ θα επιβλέψει βαθύτερες μειώσεις επιτοκίων εν μέσω πολιτικών πιέσεων από τον Τραμπ.
Οι φόβοι για παρεμβάσεις από την Ουάσιγκτον αναμένεται επίσης να επηρεάσουν τις χρηματοπιστωτικές αγορές.
Τα επιτόκια των κεντρικών τραπεζών προβλέπεται να σταθεροποιηθούν Πηγή: Guardian
Η Βρετανία κινδυνεύει να ξεχωρίσει ως χώρα με υστέρηση στον αποπληθωρισμό. Το φθινόπωρο, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προέβλεψε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο θα υποστεί τον υψηλότερο πληθωρισμό στην G7. Ωστόσο, αυτό συνέβη πριν από τον προϋπολογισμό της Ρέιτσελ Ριβς, τον οποίο η Τράπεζα της Αγγλίας αναμένει ότι θα μπορούσε να μειώσει το βασικό επιτόκιο κοντά στον στόχο του 2% μέχρι το καλοκαίρι.
Για την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ο πληθωρισμός σε ολόκληρη την ένωση του ενιαίου νομίσματος που ήδη κυμαίνεται κοντά στον στόχο του 2% αναμένεται να την αποτρέψει από το να αναλάβει δράση το 2026.
Επιφυλακτικοί οι οικονομολόγοι
Ωστόσο, οι οικονομολόγοι παραμένουν επιφυλακτικοί για το ενδεχόμενο αναζωπύρωσης του πληθωρισμού στις πλούσιες χώρες, περιορίζοντας το περιθώριο για περαιτέρω μείωση των επιτοκίων.
Ο Τζακ Μίνινγκ, επικεφαλής οικονομολόγος της Barclays για το Ηνωμένο Βασίλειο, δήλωσε: «Έχουμε περάσει μια περίοδο επαναλαμβανόμενων σοκ και μπαίνουμε σε μια περίοδο όπου υπάρχει πάντα η πιθανότητα νέων σοκ να πλήξουν το σύστημα».
«Αλλά, αν αυτό δεν συμβεί, η συζήτηση είναι περισσότερο συν ή πλην μια μικρή προσαρμογή στον στόχο, παρά αυτές οι μεγάλες διακυμάνσεις που είχαμε πρόσφατα. Έτσι, είναι πιο οικείο στη ζωή για τους ανθρώπους που θυμούνται πράγματα πριν από τον μεγάλο πληθωρισμό. Και αυτό είναι λίγο πιο φυσιολογικό.»
Διαχείριση των αυξημένων εμπορικών εντάσεων
Μετά το αρχικό σοκ της ανακοίνωσης του Τραμπ για την «ημέρα απελευθέρωσης» τον περασμένο Απρίλιο, οι εντάσεις στο διεθνές εμπόριο έχουν υποχωρήσει.
Ωστόσο, ενώ τα χειρότερα σενάρια δεν έχουν υλοποιηθεί αμέσως, οι δασμοί των ΗΠΑ είναι σημαντικά υψηλότεροι από ό,τι πριν από την επιστροφή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο και η αβεβαιότητα για την εμπορική πολιτική παραμένει αυξημένη.
Η αβεβαιότητα στον τομέα του εμπορίου έχει κορυφωθεί εν μέσω του εμπορικού πολέμου του Ντόναλντ Τραμπ. O δείκτης μετρά την αβεβαιότητα στον τομέα του εμπορίου με βάση τη συχνότητα εμφάνισης σχετικών όρων σε μεγάλες αμερικανικές εφημερίδες. Πηγή: Guardian
Οι οικονομολόγοι εκτιμούν ότι οι υποβόσκουσες γεωπολιτικές εντάσεις σε ευρύτερο επίπεδο πιθανότατα θα οδηγήσουν σε περαιτέρω κατακερματισμό του εμπορίου, αναγκάζοντας τις εταιρείες να επιταχύνουν τις προσπάθειες διαφοροποίησης της εφοδιαστικής αλυσίδας και near-shoring .
«Γεωπολιτικά, ο κόσμος παραμένει ένα καζάνι αβεβαιότητας που βράζει», δήλωσε ο Carsten Brzeski, επικεφαλής μακροοικονομικών της τράπεζας ING. «Ακόμα δεν έχουμε λάβει τις δασμολογικές αποφάσεις του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ και οι εμπορικές εντάσεις μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας, και όλο και περισσότερο μεταξύ Ευρώπης και Πεκίνου, φαίνεται να έχουν μετατραπεί σε μια νέα κανονικότητα».
Μακροπρόθεσμα, το πλήγμα στους δασμούς πιθανότατα θα μειώσει τον όγκο του εμπορίου, θα αυξήσει το κόστος της αλυσίδας εφοδιασμού και θα περιορίσει την οικονομική ανάπτυξη παγκοσμίως.
Η άνοδος της ανεργίας
Σε ένα ασταθές οικονομικό περιβάλλον, η ζήτηση για προσλήψεις μειώθηκε κατακόρυφα στις πλούσιες χώρες το 2025.
Τα ποσοστά ανεργίας στις ΗΠΑ αλλά και την Ευρώπη αυξήθηκαν απότομα και οι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι μια περαιτέρω αύξηση της ανεργίας αποτελεί μεγάλο κίνδυνο για το 2026.
Ο αντίκτυπος των φορολογικών πολιτικών, η επιχειρηματική αβεβαιότητα και η υιοθέτηση της Τεχνητής Νοημοσύνης αναμένεται να επηρεάσουν αρνητικά την απασχόληση.
Μέχρι στιγμής, υπάρχουν περιορισμένα σημάδια εκτεταμένης μετατόπισης θέσεων εργασίας που τροφοδοτείται από την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Ωστόσο, οι επενδύσεις επιταχύνονται και τα ποσοστά ανεργίας των νέων, ιδίως στη Βρετανία, προκαλούν πολιτικό συναγερμό. Εν τω μεταξύ, η συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό παραμένει υπό πίεση λόγω δημογραφικών μεταβολών, όπως η γήρανση του πληθυσμού και η αυξανόμενη κακή υγεία.
Παρά τις πιέσεις στην αγορά εργασίας και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, η αύξηση των μισθών αναμένεται να παραμείνει ανθεκτική, βοηθώντας τους εργαζόμενους να ανοικοδομήσουν ένα οικονομικό απόθεμα, αλλά τρομάζοντας τους κεντρικούς τραπεζίτες που ανησυχούν για τους κινδύνους πληθωρισμού.
