«Η αναζήτηση Δικαιοσύνης δεν πρέπει να μετατρέπεται σε μία ατέρμονη και εξουθενωτική διαδικασία για τους πολίτες», ανέφερε, μεταξύ άλλων, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, σε ομιλία του στην τελετή ορκωμοσίας νέων λειτουργών του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους.
Ο υπουργός εστίασε και σε μία διάσταση αυτής της αποστολής του ΝΣΚ: στην ανάγκη το κράτος να λειτουργεί όχι μόνο με νομική συνέπεια, αλλά και με θεσμική ευαισθησία, με αίσθημα Δικαιοσύνης και με επίγνωση της ανθρώπινης διάστασης της κάθε υπόθεσης. Όπως είπε, πριν από λίγες εβδομάδες απέστειλε μία επιστολή, ζητώντας την επιτάχυνση των διαδικασιών για την αντιμετώπιση όλων των εκκρεμών υποθέσεων, ιδίως δε αυτών που αφορούν τραυματίες και συγγενείς θυμάτων σε μεγάλες εθνικές τραγωδίες, όπως το Μάτι, η Μάνδρα και τα Τέμπη.
Η πρωτοβουλία αυτή, πρόσθεσε, δεν υπαγορεύθηκε μόνο από μια διοικητική ανάγκη επιτάχυνσης των διαδικασιών, αλλά από μια βαθύτερη θεσμική υποχρέωση: να μη μετατρέπεται η αναζήτηση Δικαιοσύνης σε μια ατέρμονη και εξουθενωτική διαδικασία για τον πολίτη. Γι’ αυτό και ζητήθηκε να εξεταστούν κατά προτεραιότητα όλες οι εκκρεμείς αιτήσεις για εξώδικη ή συμβιβαστική επίλυση διαφορών, καθώς και τα αιτήματα παραίτησης από ένδικα μέσα, σε περιπτώσεις όπου η συνέχιση της αντιδικίας δεν υπηρετεί ουσιαστικά το δημόσιο συμφέρον.
Σύμφωνα με τον υπουργό, το Δημόσιο οφείλει να εξαντλεί τα ένδικα μέσα όταν αυτό επιβάλλεται από τη νομιμότητα και την προστασία του δημοσίου συμφέροντος. Όχι όμως όταν η δικαστική συνέχιση μιας υπόθεσης οδηγεί μόνο σε παράταση της ταλαιπωρίας των πολιτών χωρίς ουσιαστικό νομικό αποτέλεσμα.
Η ομιλία του υπουργού έχει ως εξής:
Κυρία πρόεδρε του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, κυρίες και κύριοι αντιπρόεδροι και λειτουργοί του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, κυρίες και κύριοι,
Με ιδιαίτερη χαρά βρίσκομαι σήμερα μαζί σας, στην τελετή ορκωμοσίας των νέων λειτουργών του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους. Θέλω καταρχάς να σας συγχαρώ πολύ θερμά για την επιτυχία σας. Η σημερινή ημέρα αποτελεί την επισφράγιση μιας επίπονης και απαιτητικής διαδρομής, που στηρίχθηκε στη γνώση, στην επιμονή, στην προσωπική σας προσπάθεια και στην αφοσίωση στον στόχο σας.
Η φετινή ορκωμοσία έχει έναν ιδιαίτερο συμβολισμό. Για πρώτη φορά, το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους ενισχύεται με την πρόσληψη 102 νέων δόκιμων δικαστικών πληρεξουσίων, ο αριθμός είναι υπερδιπλάσιος σε σχέση με προηγούμενους διαγωνισμούς, όπου οι επιτυχόντες ήταν 38 το 2024 και 41 το 2022.
Η επιλογή αυτή -επιτρέψτε μου να πω- δεν είναι τυχαία. Είναι μια συνειδητή πολιτική απόφαση, η οποία αποτυπώνει έμπρακτα τη σημασία που αποδίδουμε στον θεσμικό ρόλο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, δηλαδή στη διασφάλιση της νομιμότητας, στην προστασία του δημοσίου συμφέροντος και στη στήριξη της εύρυθμης λειτουργίας της δημόσιας διοίκησης.
Το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους δεν αποτελεί απλώς τον νομικό παραστάτη του Δημοσίου. Αποτελεί θεσμό με βαθύ συνταγματικό αποτύπωμα στην κρίσιμη αποστολή για τη λειτουργία του κράτους δικαίου. Άλλωστε, το ίδιο το Σύνταγμα, στο άρθρο 100Α, κατοχυρώνει το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους ως τον ανώτατο νομικό σύμβουλο του Δημοσίου και ως το σώμα που έχει την ευθύνη της δικαστικής υποστήριξης και υπεράσπισης των συμφερόντων του ελληνικού Δημοσίου. Η συνταγματική αυτή κατοχύρωση αντανακλά ακριβώς τη βαρύτητα της δικής σας αποστολής: να υπηρετείτε τη νομιμότητα, την ασφάλεια δικαίου, τη θεσμική συνέχεια και την εμπιστοσύνη -εν τέλει- των πολιτών προς το κράτος.
Και αυτή η αποστολή -επιτρέψτε μου να πω, στο πλαίσιο και όσων ανέφερε η πρόεδρος πριν- καθίσταται σήμερα ακόμη πιο κρίσιμη. Ζούμε σε μια εποχή κατά την οποία η δημόσια διοίκηση καλείται να διαχειριστεί πολυσύνθετα νομικά, κοινωνικά, οικονομικά και διεθνή ζητήματα, με αυξημένες απαιτήσεις ταχύτητας, αποτελεσματικότητας και θεσμικής αξιοπιστίας. Γι’ αυτό και η κυβέρνηση επένδυσε ουσιαστικά στην ενίσχυση και στον εκσυγχρονισμό του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους.
Τα τελευταία χρόνια προχωρούμε σε σημαντικές θεσμικές παρεμβάσεις:
-συστάθηκε νέο Ειδικό Τμήμα Ταχείας Αντίδρασης, ένα ουσιαστικό «task force» του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δυνατότητα άμεσης γνωμοδότησης και λήψης αποφάσεων σε ζητήματα κατεπείγοντος χαρακτήρα,
-ενισχύθηκαν οι μηχανισμοί εξωδικαστικής και συμβιβαστικής επίλυσης διαφορών, ώστε να αποφεύγονται οι χρονοβόρες και συχνά αχρείαστες δικαστικές αντιδικίες,
-απλοποιήθηκαν γραφειοκρατικές διαδικασίες για την ταχύτερη εκκαθάριση εκκρεμών υποθέσεων,
-και ενισχύθηκε η στελέχωση του Σώματος με νέο, υψηλού επιπέδου επιστημονικό δυναμικό.
Όλες αυτές οι παρεμβάσεις έχουν έναν κοινό παρονομαστή: να καταστεί το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους πιο σύγχρονο, πιο αποτελεσματικό, πιο ισχυρό θεσμικά, προς όφελος του πολίτη, της Διοίκησης και της ίδιας της Δικαιοσύνης.
Κυρίες και κύριοι,
Θα μου επιτρέψετε σήμερα να σταθώ ειδικά σε μία διάσταση αυτής της αποστολής: στην ανάγκη το κράτος να λειτουργεί όχι μόνο με νομική συνέπεια, αλλά και με θεσμική ευαισθησία, με αίσθημα Δικαιοσύνης και με επίγνωση της ανθρώπινης διάστασης της κάθε υπόθεσης.
Πριν από λίγες εβδομάδες, σας απέστειλα μία επιστολή ζητώντας την επιτάχυνση των διαδικασιών για την αντιμετώπιση όλων των εκκρεμών υποθέσεων, ιδίως δε αυτών που αφορούν τραυματίες και συγγενείς θυμάτων σε μεγάλες εθνικές τραγωδίες, όπως το Μάτι, η Μάνδρα και τα Τέμπη. Η πρωτοβουλία αυτή δεν υπαγορεύθηκε μόνο από μια διοικητική ανάγκη επιτάχυνσης των διαδικασιών αλλά από μια βαθύτερη θεσμική υποχρέωση: να μη μετατρέπεται η αναζήτηση Δικαιοσύνης σε μια ατέρμονη και εξουθενωτική διαδικασία για τον πολίτη.
Γι’ αυτό και ζητήσαμε να εξεταστούν κατά προτεραιότητα όλες οι εκκρεμείς αιτήσεις για εξώδικη ή συμβιβαστική επίλυση διαφορών, καθώς και τα αιτήματα παραίτησης από ένδικα μέσα σε περιπτώσεις όπου η συνέχιση της αντιδικίας δεν υπηρετεί ουσιαστικά το δημόσιο συμφέρον.
Η κατεύθυνση για εμάς είναι σαφής: το Δημόσιο οφείλει να εξαντλεί τα ένδικα μέσα όταν αυτό επιβάλλεται από τη νομιμότητα και την προστασία του δημοσίου συμφέροντος. Όχι όμως όταν η δικαστική συνέχιση μιας υπόθεσης οδηγεί μόνο σε παράταση της ταλαιπωρίας των πολιτών χωρίς ουσιαστικό νομικό αποτέλεσμα. Η Πολιτεία πρέπει να γνωρίζει πότε να υπερασπίζεται σθεναρά τις θέσεις της, αλλά και πότε να επιδεικνύει θεσμική υπευθυνότητα. Αυτή είναι για εμάς η ουσία ενός σύγχρονου και ώριμου κράτους δικαίου. Και χαίρομαι ιδιαίτερα για την άμεση, θετική σας ανταπόκριση.
Αγαπητές και αγαπητοί νέοι λειτουργοί,
Από σήμερα εντάσσεστε σε ένα ιστορικό Σώμα με υψηλό κύρος, μεγάλη παράδοση και βαρύ αίσθημα ευθύνης. Η θέση που αναλαμβάνετε δεν αποτελεί απλώς μια σημαντική επαγγελματική επιτυχία για εσάς. Είναι μία δημόσια αποστολή. Θα κληθείτε να διαχειριστείτε σύνθετες υποθέσεις, δύσκολα διλήμματα και αποφάσεις με ουσιαστικές συνέπειες και για τη λειτουργία του κράτους και για τη ζωή των πολιτών. Και είμαι βέβαιος ότι θα ανταποκριθείτε με επιστημονική επάρκεια, ακεραιότητα, ήθος και υψηλό αίσθημα καθήκοντος.
Να θυμάστε πάντοτε ότι πίσω από κάθε υπόθεση, πίσω από κάθε γνωμοδότηση, πίσω από κάθε δικαστική ενέργεια, βρίσκεται η εμπιστοσύνη των πολιτών προς τους θεσμούς του κράτους. Η δική σας υπογραφή, η δική σας κρίση και η δική σας στάση θα συμβάλλουν καθημερινά στη θωράκιση ακριβώς αυτής της εμπιστοσύνης.
Εύχομαι από καρδιάς να έχετε μια δημιουργική, φωτεινή και επιτυχημένη πορεία στο Νομικό Συμβούλιο του Κράτους. Με υγεία, δύναμη, ήθος και πίστη στην αποστολή σας. Καλή σταδιοδρομία και καλή επιτυχία στο πολύ σημαντικό έργο που αναλαμβάνετε.
