Μετά από σχεδόν μισό αιώνα -σε 10 μήνες από σήμερα και συγκεκριμένα τον Φεβρουάριο του 2027- θα πραγματοποιηθεί η πρώτη υπεράκτια γεώτρηση για φυσικό αέριο στη χώρα μας έπειτα από τη γεώτρηση στον Πρίνο, αποκαλύπτει ο υπουργός Ενέργειας και Περιβάλλοντος, Σταύρος Παπασταύρου, σε συνέντευξή του στο vidcast της «Ναυτεμπορικής» και στον Μιχάλη Ψύλο.
«Η γεώτρηση θα γίνει στο θαλάσσιο οικόπεδο “Ασωπός 1” στο βορειοδυτικο Ιόνιο Πέλαγος από το υπερσύγχρονο πλωτό γεωτρύπανο της Stena Drillιng», τονίζει ο υπουργός Ενέργειας και προσθέτει ότι «εντός του Απριλίου θα υπογραφούν οι τελικές συμφωνίες ανάμεσα στην κοινοπραξία των ExxonMobil – Energean – HelleniQ Energy για την ενοικίαση του σκάφους Stena DrillMax, που είναι 6ης γενιάς και είναι ειδικό για ερευνητικές γεωτρήσεις υδρογονανθράκων σε μεγάλα βάθη. Συγχρόνως, πατάμε γκάζι για να έχουμε τις πρώτες σεισμικές έρευνες νότια της Κρήτης και νότια της Πελοποννήσου πριν από το τέλος του 2026».
«Εθνική παρακαταθήκη»
Αυτό είναι μια «εθνική παρακαταθήκη και μια εθνική επιλογή η οποία έχει διακομματική στήριξη», σημειώνει ο κ. Παπασταύρου. Υπενθυμίζει ότι η προσπάθεια αυτή «ξεκίνησε από τον Γιάννη Μανιάτη, συνεχίστηκε με τον Αντώνη Σαμαρά και τον Βαγγέλη Βενιζέλο. Αλλά και η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ δεν το πήγε πίσω. Το προχώρησε, όσο το προχώρησε. Και το έργο επιταχύνθηκε με τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Έτσι πρέπει να συνεχίσουμε», τονίζει ο υπουργός Ενέργειας.
Ο κ. Παπασταύρου μίλησε στο vidcast της ιστοσελίδας της «Ναυτεμπορικής» λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση της δεκαπενθήμερης εκεχειρίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, που ανοίγει τον δρόμο για τον τερματισμό του πολέμου στον Κόλπο.
«Είναι πολύ σημαντική εξέλιξη», τονίζει ο υπουργός Ενέργειας. «Ας ελπίσουμε όλοι να κρατήσει. Πιστεύω ότι αυτές οι πρώτες δύο εβδομάδες θα οδηγήσουν σε μία πρώτη αποκλιμάκωση, για τη σταθεροποίηση της περιοχής. Είναι πολύ σημαντικό γεγονός, καθώς, σύμφωνα με όσα ανακοινώθηκαν βέβαια, θα ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ και θα επιτραπεί η διέλευση των εκατοντάδων πλοίων, που είναι ακινητοποιημένα στην περιοχή, μεταξύ των οποίων 115 ελληνικών συμφερόντων και 33 με ελληνική σημαία».
Καμία επιβολή δελτίου καυσίμων
Το ενδεχόμενο κλιμάκωσης στον πόλεμο του Κόλπου είχε οδηγήσει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάζει -έστω και ως τελευταία επιλογή- την επιβολή δελτίου στα καύσιμα.
«Δεν υπάρχει καμία περίπτωση, πλέον», τονίζει με κατηγορηματικό τρόπο ο υπουργός Ενέργειας. «Αυτό που είχε ανακοινώσει ο επίτροπος Νταν Γιόργκενσεν στους Financial Times ήταν ένα ακραίο σενάριο. Δεν είμαστε εκεί. Και μάλιστα μετά τα χθεσινά καλά νέα με την εκεχειρία στον Κόλπο, απομακρυνόμαστε ακόμα περισσότερο».
Ο κ. Παπασταύρου διαβεβαιώνει ότι «δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα στον εφοδιασμό της αγοράς ενέργειας. Είμαστε συνέχεια σε εγρήγορση με τους παράγοντες αγοράς που επιδεικνύουν μια μεγάλη ωριμότητα. Και σε σύσκεψη που είχαμε με ανθρώπους της αγοράς κατέστη σαφές ότι πέρα από τα εξασφαλισμένα αποθέματα που έχουμε τουλάχιστον για 90 μέρες, δεν υπάρχει θέμα στην ενεργειακή επάρκεια της χώρας μας, που είναι άλλωστε πρωταρχικής σημασίας».
Τι θα γίνει με τις τιμές καυσίμων
Το ερώτημα που θέτουν όλοι βέβαια -και λόγω της εξόδου του Πάσχα- είναι τι θα γίνει με τις τιμές στα καύσιμα στα πρατήρια. Οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν αισθητά βέβαια, αλλά σε 40 ημέρες πολέμου έχουν αυξηθεί σε δυσθεώρητα ύψη – 60% στο brent και 70% στο φυσικό αέριο.
«Νομίζω ότι τα χθεσινά νέα θα οδηγήσουν τις επόμενες μέρες ή τις αρχές της επόμενης εβδομάδας σε μια αποκλιμάκωση των τιμών. Αυτό θα είναι μια πραγματική λειτουργία της αγοράς, καθώς οι τιμές υποχωρούν και σε παγκόσμιο επίπεδο», τονίζει ο υπουργός Ενέργειας.
Σημειώνει μάλιστα ότι «εάν συνεχιζόταν η κρίση, οι επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία θα ήταν ιδιαίτερα σημαντικές. Ήδη στη χώρα μας, οι προβλέψεις για το 2026 επηρεάστηκαν λίγο σε ό,τι αφορά τους ρυθμούς ανάπτυξης».
Ο κ. Παπασταύρου τονίζει ότι «η Ελλάδα ήταν μια από τις πρώτες χώρες η οποία εφάρμοσε λελογισμένα προσωρινά μέτρα στις τιμές των καυσίμων, για να μπορέσει να ελέγξει τα φαινόμενα της αισχροκέρδειας. Βάζοντας πλαφόν στις τιμές στα πρατήρια και στα διυλιστήρια. Λύθηκε το πρόβλημα; Όχι. Αλλά οδήγησε σε ένα ανάχωμα στην αισχροκέρδεια».
«Ένα πράγμα που έχει αποδείξει ο Κυριάκος Μητσοτάκης είναι ότι πραγματικά το ενδιαφέρον του είναι να μη μείνει κανείς πίσω. Και μέσα στα λελογισμένα δημοσιονομικά πλαίσια, γιατί αυτό είναι κορωνίδα» λέει ο κ. Παπασταύρου και προσθέτει: «Εάν έχεις δημοσιονομική σταθερότητα, αυτό σου επιτρέπει να έχεις μια γενικότερη σταθερότητα σε ένα τρικυμισμένο περιβάλλον».
Οι τιμές στο ηλεκτρικό ρεύμα
Σε ό,τι αφορά τις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος, ο κ. Παπασταύρου σημειώνει ότι η χώρα μας «έχει καταφέρει να έχει ένα αναπτυγμένο ενεργειακό μίγμα με τις ανανεώσιμες πηγές. Κάπου 50% της ηλεκτρικής ενέργειας είναι από ΑΠΕ και αν προσθέσουμε και τα υδροηλεκτρικά εργοστάσια το ποσοστό αυτό ανέρχεται σε 55%-56%. Αυτό μας επιτρέπει η μεγάλη αύξηση στην αγορά φυσικού αερίου ΤΤF του Άμστερνταμ να μη μετακυλίεται στην τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος. Να σας πω ότι τον Ιανουάριο η τιμή της χονδρεμπορικής ηλεκτρικής ενέργειας ήταν 109 ευρώ η μεγαβατώρα.
Τον Φεβρουάριο έπεσε στα 77, τον Μάρτιο με τον πόλεμο ανέβηκε στα 95 και σήμερα είναι στα 80-85 ευρώ. Είδαμε, για παράδειγμα, στα πράσινα τιμολόγια η αύξηση για τον καταναλωτή να είναι μονοψήφια, αν και στη χονδρεμπορική τιμή ήταν πάνω από 25%».
Τα μέτρα για τη βιομηχανία ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα
Ο υπουργός Ενέργειας ανακοίνωσε επίσης τη Μεγάλη Δευτέρα σημαντικά μέτρα για τη μείωση του ενεργειακού κόστους για τη βιομηχανία. «Τα μέτρα για τη βιομηχανία δεν έχουν να κάνουν με την κρίση. Αλλά με την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής βιομηχανίας. Είναι μια συζήτηση που ξεκίνησε πέρυσι τον Οκτώβριο, όταν ο πρωθυπουργός μίλησε στη Γενική Συνέλευση του ΣΕΒ και τόνισε ότι εξετάζονται πρόσθετα εργαλεία για να βοηθήσουν την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής βιομηχανίας με διευρυμένο κύκλο ωφελημένων εταιρειών.
Τώρα, μετά από μια μεγάλη συζήτηση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ανακοινώσαμε ένα πλαίσιο μέτρων που έχουν μια εξοικονόμηση γύρω στα 100 εκατομμύρια τον χρόνο για τα επόμενα πέντε χρόνια. Και μαζί με το “Modernization Fund” που ανακοινώσαμε με τον υπουργό Ανάπτυξης, Τάκη Θεοδωρικάκο, δίνουμε ένα πακέτο 200 εκατομμυρίων ευρώ για βιομηχανίες ή βιοτεχνίες που δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν τον ενεργειακό κόστος που είναι τεράστιο».
Είναι όμως αυτό αρκετό από μόνο του να αλλάξει την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων; ρωτήσαμε τον υπουργό Ενέργειας.
«Όχι, κύριε Ψύλο. Θέλω να είμαι ειλικρινής. Μιλάμε με τη γλώσσα της αλήθειας. Είναι όμως μια βοήθεια, μια ελάφρυνση στο ενεργειακό κόστος. Όλα προχωρούν λελογισμένα μέσα στο πλαίσιο των εξελίξεων. Η αλήθεια είναι ότι όλοι θέλουμε να ενισχύσουμε την ελληνική βιομηχανία, γιατί ενίσχυση της ελληνικής βιομηχανίας σημαίνει επίσης στήριξη της ελληνικής οικονομίας, σημαίνει νέες θέσεις εργασίας, σημαίνει στήριξη της πατρίδας μας».
Ο Κάθετος Διάδρομος
Ο υπουργός Ενέργειας τονίζει ότι το βασικό μέλημα της κυβέρνησης είναι η ενεργειακή ανεξαρτησία της χώρας. «Τώρα προχωράμε και στον Κάθετο Διάδρομο μεταφοράς φυσικού αερίου σε μια αγορά 100 εκατομμυρίων ανθρώπων, βορείως των συνόρων μας. Και θα έλεγα ότι αυτό είναι το μεγάλο στοίχημα. Γιατί, πλέον η Ελλάδα γίνεται ενεργειακός κόμβος. Το 2019 εμείς εισήγαμε 6-7 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα αερίου (bcm) τα οποία καταναλώναμε. Δηλαδή, τι ήμασταν; Άλλος ένας πελάτης, άλλος ένας καταναλωτής στην παγκόσμια ενεργειακή αγορά. Το 2024-2025 είχαμε 17 bcm, από τα οποία έμεναν στη χώρα τα 6 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα και τα 11 bcm τα κάναμε εξαγωγή. Άρα είμαστε, de facto, ένας κόμβος. Ο στόχος ο δικός μας είναι να είμαστε πύλη εισόδου του αμερικανικού LNG, για μια εν δυνάμει αγορά 100 εκατομμυρίων ανθρώπων».
Υπήρχαν όμως, κύριε υπουργέ, αρκετά ρυθμιστικά προβλήματα με τις εταιρείες αγοράς φυσικού αερίου;
«Όντως, κύριε Ψύλο. Γιατί όταν ζητούσες από εταιρείες οι οποίες χρειάζονταν να κάνουν σημαντικές επενδύσεις, να κινούνται με μηνιαία συμβόλαια, με ρυθμιστική ασάφεια, ποιος θα ερχόταν να επενδύσει; Αυτή η ρυθμιστική ασάφεια ήταν σημαντική τροχοπέδη για την ανάπτυξη του Κάθετου Διαδρόμου.
Επιτεύχθηκε όμως πολύ μεγάλη πρόοδος πριν από 10 μέρες, με τους ρυθμιστές, τους διαχειριστές από όλα τα κράτη-μέλη. Θα ξεκινήσουμε από το καλοκαίρι να έχουμε και μηνιαία, και τριμηνιαία, και ετήσια.
Επίσης, πρέπει να βεβαιωθούν τα κράτη με τα οποία έχουμε συμφωνήσει ότι τα 15-16 bcm του ρωσικού φυσικού αερίου που μπαίνουν από τον αγωγό Turk Stream θα σταματήσουν να μπαίνουν στην ευρωπαϊκή αγορά. Νομίζω, μαζί με τη ρυθμιστική σαφήνεια που επιτεύχθηκε, πρέπει να υπάρξει τώρα και σαφήνεια των κρατώνμελών να τηρήσουν ό,τι συμφωνήσαμε: Να κλείσει η πόρτα για το ρωσικό φυσικό αέριο και αυτό θα οδηγήσει σιγά σιγά σε μια εμπορική ανάπτυξη τον Κάθετο Διάδρομο».
Ανανεώσιμες πηγές
Ο υπουργός Ενέργειας σημειώνει επίσης ότι «οι ανανεώσιμες πηγές αποτελούν ένα σημαντικό ανάχωμα, μια ασπίδα που μας προστατεύει την ώρα της κρίσης από μια κατακόρυφη αύξηση της τιμής του ρεύματος. Αυτό που πρέπει να κάνουμε τώρα είναι δύο πράγματα: Να προχωρήσουμε σε ένα νοικοκύρεμα, σε έναν σχεδιασμό.
Τώρα που πατάμε γερά στα πόδια μας, να πούμε πού θέλουμε περισσότερα αιολικά πάρκα και πού δεν θέλουμε. Η κατεύθυνση τώρα πρέπει να είναι στην αποθήκευση της παραγόμενης ενέργειας από τις ΑΠΕ. Η αποθήκευση είναι το επόμενο μεγάλο στοίχημα. Έτσι, δεν πετάς την ενέργεια που παράγουν οι ΑΠΕ. Ήδη, την περασμένη εβδομάδα έγινε το πρώτο βήμα. Συνδέθηκαν στο σύστημα δύο μπαταρίες 16 ΜΒ. Μέχρι το τέλος του χρόνου ευελπιστούμε να φτάσουμε στα 700 ΜΒ. Και μέχρι το τέλος του 2027, 1,2 -1,5 Giga.
Η αποθήκευση είναι το επόμενο μεγάλο στοίχημα, το οποίο θα βοηθήσει να αξιοποιούμε ακόμα περισσότερο τις ανανεώσιμες πηγές, μαζί με τα υδροηλεκτρικά εργοστάσια, τα οποία και αυτά ήδη τους πρώτους δύο μήνες του χρόνου παρήγαγαν ηλεκτρική ενέργεια σχεδόν όση και τους 12 μήνες του 2025.
Οι ΑΠΕ είναι ουσιαστικά ένας πνεύμονας για το διαφοροποιημένο ενεργειακό μας μίγμα που μας επιτρέπει να μη χρειαζόμαστε να στηριζόμαστε στο φυσικό αέριο που εισάγεται και που σε περίοδο κρίσης απογειώνεται η τιμή του».
