Υπογράφεις μια ρύθμιση για να μπορέσεις να αποπληρώσεις το δάνειό σου. Αν, όμως, αργότερα αδυνατήσεις να την τηρήσεις, το ίδιο έγγραφο που υπέγραψες για να διευθετήσεις το χρέος σου μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να ξεκινήσει διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης, χωρίς να χρειαστεί προηγουμένως να εκδοθεί διαταγή πληρωμής.
Αυτό ήταν το κεντρικό διακύβευμα του άρθρου 23, το οποίο αποσύρθηκε την Παρασκευή 30 Οκτωβρίου από το νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για το ιδιωτικό χρέος, έπειτα από τις σφοδρές αντιδράσεις της αντιπολίτευσης και των δικηγορικών συλλόγων.
Πίσω από τη δυσνόητη νομική διατύπωση βρισκόταν μια ουσιαστική αλλαγή στη σχέση δανειολήπτη και πιστωτή: η δυνατότητα να συντομευθεί η διαδρομή από την απώλεια μιας ρύθμισης μέχρι την κατάσχεση και, στη συνέχεια, τον πλειστηριασμό.
Τι προέβλεπε η διάταξη
Το άρθρο 23 προέβλεπε την προσθήκη του άρθρου 63Ε στον νόμο 5072/2023, στο πλαίσιο της νέας διαδικασίας διμερούς ρύθμισης οφειλών.
Οι βασικές προβλέψεις του συνδέονταν μεταξύ τους:
- Εάν οι καθυστερούμενες πληρωμές υπερέβαιναν αθροιστικά την αξία τριών δόσεων, ο πιστωτής θα μπορούσε να καταγγείλει τη ρύθμιση.
- Με την καταγγελία θα αναβίωναν οι απαιτήσεις στο ύψος που είχαν πριν από τη ρύθμιση, αφαιρουμένων των ποσών που είχαν καταβληθεί.
- Η σύμβαση ρύθμισης θα αποτελούσε η ίδια εκτελεστό τίτλο, παρέχοντας τη βάση για αναγκαστική εκτέλεση.
Η τελευταία πρόβλεψη ήταν εκείνη που προκάλεσε τη μεγαλύτερη αντιπαράθεση.
Τι σημαίνει «εκτελεστός τίτλος»
Για να προχωρήσει ένας πιστωτής σε αναγκαστική εκτέλεση, χρειάζεται έναν τίτλο που ο νόμος αναγνωρίζει ως κατάλληλη βάση για αυτήν τη διαδικασία. Τέτοιοι τίτλοι είναι, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, μια δικαστική απόφαση, μια διαταγή πληρωμής ή ένα συμβολαιογραφικό έγγραφο.
Με την επίμαχη διάταξη, αυτήν την ισχύ θα αποκτούσε απευθείας από τον νόμο και η ιδιωτική σύμβαση ρύθμισης.
Πρακτικά, εφόσον χανόταν η ρύθμιση και συνέτρεχαν οι νόμιμες προϋποθέσεις, η τράπεζα ή η εταιρεία διαχείρισης απαιτήσεων θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει το υπογεγραμμένο συμφωνητικό για να κινήσει την αναγκαστική εκτέλεση. Δεν θα χρειαζόταν να εξασφαλίσει προηγουμένως διαταγή πληρωμής.
Η υπογραφή μιας συμφωνίας αποπληρωμής θα είχε, επομένως, διπλή λειτουργία: θα καθόριζε πώς θα εξυπηρετούνταν η οφειλή και ταυτόχρονα θα παρείχε στον πιστωτή τον τίτλο για να κινηθεί εναντίον του οφειλέτη σε περίπτωση αθέτησης.
Κ. Τσουκαλάς: Δεν αρκεί η απόσυρση του άρθρου 23 από το ν/σ για το ιδιωτικό χρέος – Η κυβέρνηση πρέπει να απολογηθεί
Θα αρκούσαν τρεις απλήρωτες δόσεις;
Η διατύπωση αφορούσε καθυστέρηση ποσού που θα υπερέβαινε αθροιστικά την αξία τριών δόσεων. Δεν περιοριζόταν, συνεπώς, στην εικόνα τριών διαδοχικών μηνών χωρίς καμία πληρωμή.
Για παράδειγμα, σε ρύθμιση με μηνιαία δόση 300 ευρώ, το συγκεκριμένο όριο θα ξεπερνιόταν όταν οι συνολικές ληξιπρόθεσμες καταβολές υπερέβαιναν τα 900 ευρώ. Αυτό θα μπορούσε να προκύψει και από συσσωρευμένες μερικές πληρωμές.
Η υπέρβαση θα έδινε στον πιστωτή τη δυνατότητα καταγγελίας. Δεν θα σήμαινε ότι την επόμενη ημέρα θα γινόταν αυτομάτως πλειστηριασμός: θα εξακολουθούσαν να απαιτούνται οι προβλεπόμενες πράξεις και προθεσμίες της αναγκαστικής εκτέλεσης.
Θα είχε, όμως, παρακαμφθεί το στάδιο απόκτησης διαταγής πληρωμής.
Θ. Κουφονικολάκου: Ποιος σας υπαγόρευσε το άρθρο 23, κ. Μητσοτάκη;
Γιατί είχε σημασία η αναβίωση της αρχικής οφειλής
Η απώλεια της ρύθμισης δεν θα αφορούσε μόνο τις δόσεις που έμειναν απλήρωτες.
Η διάταξη προέβλεπε αναβίωση των απαιτήσεων στο ύψος που είχαν πριν από τη συμφωνία, με αφαίρεση των ποσών που είχαν ήδη καταβληθεί. Αυτό καθιστούσε ιδιαίτερα κρίσιμους τόσο τους όρους της ρύθμισης όσο και τον υπολογισμό του υπολοίπου μετά την καταγγελία της.
Εδώ εντοπιζόταν μία από τις βασικές ενστάσεις των δικηγορικών συλλόγων: πώς θα διασφαλιζόταν ότι το ποσό για το οποίο θα ξεκινούσε η εκτέλεση ήταν σαφές, ορθά υπολογισμένο και ελέγξιμο από τον οφειλέτη.
Θα καταργούνταν η δικαστική προστασία;
Η διατύπωση ότι ο δανειολήπτης «δεν θα μπορούσε πλέον να προσφύγει στη Δικαιοσύνη» είναι υπερβολικά απόλυτη.
Η κυβέρνηση υποστήριξε ότι παρέμενε η δυνατότητα άσκησης ανακοπής κατά της αναγκαστικής εκτέλεσης, με αντιρρήσεις για τον τίτλο, τη διαδικασία και την ίδια την απαίτηση.
Η ουσιαστική διαφορά ήταν άλλη: εφόσον δεν θα εκδιδόταν διαταγή πληρωμής, δεν θα υπήρχε και η αντίστοιχη δυνατότητα ανακοπής εναντίον της. Η δικαστική άμυνα θα μεταφερόταν στη διαδικασία της εκτέλεσης, με διαφορετικούς όρους και προθεσμίες.
Γι’ αυτό οι δικηγορικοί σύλλογοι μιλούσαν για αποδυνάμωση των δικονομικών εγγυήσεων. Τόνιζαν επίσης ότι ένας οικονομικά πιεσμένος δανειολήπτης δεν διαπραγματεύεται από την ίδια θέση ισχύος με μια τράπεζα ή έναν διαχειριστή απαιτήσεων.
Τι απαντούσε η κυβέρνηση
Το υπουργείο αντέτεινε ότι η διάταξη προϋπέθετε συμφωνία του οφειλέτη. Δεν θα μπορούσε, δηλαδή, ένας servicer να μετατρέψει μονομερώς οποιοδήποτε δάνειο σε εκτελεστό τίτλο.
Υποστήριζε ακόμη ότι η πρόβλεψη εντασσόταν σε ένα ευρύτερο πλαίσιο διαφάνειας, ενημέρωσης και αυστηρότερης εποπτείας των εταιρειών διαχείρισης.
Οι εξηγήσεις δεν εκτόνωσαν την αντιπαράθεση. Ο υφυπουργός Οικονομικών Δημήτρης Μαρκόπουλος ανακοίνωσε τελικά την απόσυρση του άρθρου, καλώντας την αντιπολίτευση να στηρίξει τις υπόλοιπες διατάξεις.
Τι σημαίνει η απόσυρση για τους δανειολήπτες
Η συγκεκριμένη δυνατότητα δεν θεσπίζεται μέσω του άρθρου που αποσύρθηκε. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει πάγωμα πλειστηριασμών, διαγραφή χρεών ή ακύρωση υφιστάμενων εκτελεστών τίτλων. Οι πιστωτές εξακολουθούν να μπορούν να κινηθούν με βάση το ισχύον πλαίσιο.
Χρειάζεται, επίσης, διάκριση από τον εξωδικαστικό μηχανισμό: για τις συμβάσεις αναδιάρθρωσης που συνάπτονται εκεί έχει ήδη θεσπιστεί χωριστή πρόβλεψη εκτελεστότητας, την οποία η απόσυρση του άρθρου 23 δεν καταργεί.
Το επίδικο ήταν συγκεκριμένο: αν μια απευθείας συμφωνία ρύθμισης με τράπεζα ή εταιρεία διαχείρισης θα μπορούσε να αποτελεί ταυτόχρονα και έτοιμη βάση αναγκαστικής εκτέλεσης. Αυτή ήταν η αλλαγή που σταμάτησε η απόσυρση.
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. .
