Το Συμβούλιο Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων, που συμβουλεύει την κυβέρνηση της Γερμανίας, παρέδωσε την Τετάρτη στον καγκελάριο Μερτς, παρόντος και του υπουργού Οικονομικών Κλίνγκμπαϊλ, την ετήσια έκθεσή του, η οποία είναι σαφώς πιο αισιόδοξη σε σχέση με προηγούμενες εκτιμήσειςγια την πορεία της γερμανικής οικονομίας. Συγκεκριμένα προβλέπεται ότι ο δείκτης οικονομικής μεγέθυνσης θα φτάσει φέτος στο 1,3%, θα είναι δηλαδή ελαφρώς ανεβασμένος σε σχέση με το 0,5% που είχαν προβλέψει την άνοιξη. Για το 2027 προβλέπουν επίσης ανάπτυξη της τάξης του 1,0%.
Η ίδια η γερμανική κυβέρνηση είχε επίσης προβλέψει ανάπτυξη 1,3% για το 2026, υποστηρίζοντας ότι η γερμανική οικονομία αποδείχθηκε πιο ανθεκτική από ό,τι αναμενόταν.
Οι δαπάνες υπερβαίνουν τα έσοδα
Οι σημαντικά ισχυρές εξαγωγές αποτελούν την κινητήρια δύναμη πίσω από την ανάπτυξη, εξήγησε το Γερμανικό Συμβούλιο Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων, το οποίο βάσει νόμου παρέχει περιοδική αξιολόγηση της συνολικής οικονομικής ανάπτυξης της Γερμανίας από την οπτική γωνία ενός ανεξάρτητου εμπειρογνώμονα.
Οι κρατικές δαπάνες συμβάλλουν επίσης στη βελτίωση του συγκεκριμένου δείκτη. Σύμφωνα με τους “Πέντε Σοφούς”, οι κρατικές επενδύσεις και η ιδιωτική κατανάλωση αναμένεται να είναι οι κύριοι παράγοντες που συμβάλλουν στην ανάπτυξη το επόμενο έτος. Οι ειδικοί εκτιμούν τον πληθωρισμό για φέτος στο 2,8%, ελαφρώς χαμηλότερο από την εαρινή τους πρόβλεψη του 3,0%. Το επόμενο έτος, ωστόσο, οι τιμές αναμένεται να αυξηθούν πιο απότομα από ό,τι αναμενόταν προηγουμένως, κατά 3,3%.
Ανάγκη για παρεμβάσεις “ιστορικών διαστάσεων”
Ωστόσο, τα καλά νέα συνοδεύονται από μια έντονη προειδοποίηση. Οι ειδικοί κάνουν λόγο για “ανάγκη για δράσεις ιστορικών διαστάσεων”. Παρά την ανάπτυξη, τα γερμανικά δημόσια οικονομικά βρίσκονται υπό ολοένα μεγαλύτερη πίεση, σημειώνει η έκθεση. Στον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό και στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης, οι προβλεπόμενες δαπάνες θα υπερβούν σημαντικά τα προβλεπόμενα έσοδα μεσοπρόθεσμα. “Ο περιορισμός της αύξησης των δαπανών του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού είναι αναπόφευκτος”, λέει η Μόνικα Σνίτσερ, Πρόεδρος του Συμβουλίου.
Το συνταξιοδοτικό πακέτο
Οι ειδικοί προτείνουν μια σειρά μέτρων, μερικά από τα οποία είναι εκτεταμένα: ξεκινώντας με την πλήρη εφαρμογή των προτάσεων της Επιτροπής Συντάξεων, συμπεριλαμβανομένης της κατάργησης της επιλογής πρόωρης συνταξιοδότησης για όσους έχουν ιδιαίτερα μεγάλες περιόδους εισφορών (“συνταξιοδότηση στα 63”), καθώς και την αντιστροφή της τρίτης φάσης της σύνταξης των μητέρων. Βλέπουν επίσης την ανάγκη για δράση στον τομέα της άμυνας. Οι εξοπλισμοί είναι ένας από τους μεγαλύτερους μοχλούς δαπανών, χρηματοδοτούνται κυρίως μέσω δανεισμού. Συνεπώς, το Συμβούλιο Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων απαιτεί τη σταδιακή μείωση της χρηματοδότησης με πίστωση, μέσω της εξαίρεσης από το περίφημο “φρένο χρέους” από το 2031 και μετά.
Μια “εισφορά αλληλεγγύης” για την άμυνα;
Ακόμα και με αυτά τα μέτρα και την πρόσθετη μείωση των “αναποτελεσματικών και περιβαλλοντικά επιβλαβών επιδοτήσεων”, παραμένει ένα χρηματοδοτικό κενό τουλάχιστον 2,4% του ΑΕΠ. Μεσοπρόθεσμα, η αύξηση των φόρων εμπορίου και εισοδήματος “μπορεί να είναι αναπόφευκτη”, εκτιμά το Συμβούλιο. Μια επιλογή που αναφέρεται είναι ένας συμπληρωματικός φόρος για την άμυνα. Ανάλογα με το επίπεδό του (2,5%, 5,0% ή έως 7,5%), αυτό θα μπορούσε να αποφέρει έως και 30,7 δισεκατομμύρια ευρώ για το 2027. Ανάλογα με τον σχεδιασμό του, αυτό θα μπορούσε φυσικά να επηρεάσει τις εταιρείες. Μεταξύ των κλασικών αυξήσεων φόρων, εξετάζεται η αύξηση του φόρου εισοδήματος. Περιγράφονται δύο σενάρια. Το πρώτο σενάριο προτείνει την αύξηση των φόρων για όλους – κατά τρεις, έξι ή εννέα ποσοστιαίες μονάδες. Ως εναλλακτικό σενάριο, το Συμβούλιο Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων προτείνει μια περαιτέρω αύξηση κατά μία ποσοστιαία μονάδα στη δεύτερη φορολογική κλίμακα εισοδήματος.
Σημεία κριτικής
Και στην περσινή έκθεση, το υψηλό επίπεδο των κρατικών δαπανών βρισκόταν στο επίκεντρο της ανάλυσης. Τότε το Συμβούλιο Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων, που γενικώς κινείται στο πλαίσιο του γερμανικού “ορντολιμπεραλισμού”, επέκρινε το γεγονός ότι κεφάλαια από διάφορα ειδικά ταμεία χρησιμοποιούνταν υπερβολικά για κατανάλωση αντί για γνήσιες επενδύσεις.
Οι “Πέντε Σοφοί” προτείνουν ακόμα τη συγχώνευση διαφόρων επιδομάτων (παιδιών, ενοικίου, βασικού εισοδήματος) με στόχο να δοθούν “κίνητρα για απασχόληση” και να εξοικονομηθούν από 1,7 έως και 4 δισεκατομμύρια ευρώ για τον κρατικό προϋπολογισμό. Ουσιαστικά η έκθεση στηρίζει τις περισσότερες από τις βασικές οικονομικές διακηρύξεις των Χριστιανοδημοκρατών του Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος έχει κάθε λόγο να είναι ικανοποιημένος τόσο με τις προγνώσεις για το ΑΕΠ όσο και με τις υποδείξεις του Συμβουλίου των Πέντε.
Προς το παρόν δεν έχει γίνει γνωστό αν η έκθεση εκφράζει και τους πέντε οικονομολόγους. Στην αντίστοιχη της περασμένης άνοιξης ο Άρμιν Τρούγκερ, ο μοναδικός εκ των πέντε που θεωρείται “Νεοκεϋνσιανιστής”, χωρίς να ανήκει δηλαδή όπως οι υπόλοιποι στην σχολή των φιλελεύθερων ή νεοφιλελεύθερων, και έχει προταθεί από τα συνδικάτα, είχε μειοψηφήσει για θέματα όπως οι μεταρρυθμίσεις στο συνταξιοδοτικό. 
-: Deutsche Welle
