Το «ηλεκτρονικό μάτι» των κοινωνικών ενισχύσεων: Ποιοι μπαίνουν στο νέο Μητρώο Παροχών και Ενισχύσεων

Εντός της ερχόμενης εβδομάδας, στις 4 Ιουνίου, ξεκινά η πιλοτική λειτουργία του Μητρώου Παροχών και Ενισχύσεων. Μέσω του Μητρώου, για πρώτη φορά συγκεντρώνονται όλα τα στοιχεία σε σχέση με τις ενισχύσεις που λαμβάνει κάθε πολίτης από το κράτος.

Στο Μητρώο εντάσσονται όλα τα φυσικά πρόσωπα, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα, στα οποία χορηγούνται παροχές ή/και ενισχύσεις από φορείς του δημόσιου τομέα.

Αφορά όλες τις παροχές, σε χρήμα και σε είδος, και τις ενισχύσεις που χορηγούνται σε φυσικά πρόσωπα από τους φορείς του δημόσιου τομέα. Η πιλοτική λειτουργία του Μητρώου θα διαρκέσει μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου.

Τα στοιχεία που τηρούνται στο Μητρώο αφορούν τους δικαιούχους, τις παροχές και ενισχύσεις που λαμβάνουν και τα οικονομικά τους στοιχεία. Πηγές άντλησης αυτών αποτελούν οι Φορείς του Δημοσίου, η ΑΑΔΕ κι άλλα δημόσια μητρώα και φορείς του δημοσίου, τα οποία επικαιροποιούνται σε τακτική βάση.

Ο σκοπός

Με βάση την Κοινή Υπουργική Απόφαση, σκοπός του Μητρώου είναι:

α) η συγκέντρωση σε ένα ενιαίο μητρώο των παροχών και ενισχύσεων που χορηγούνται από τους φορείς του δημόσιου τομέα προς φυσικά πρόσωπα και η παραγωγική αξιοποίηση των δεδομένων του δημοσίου, στο πλαίσιο άσκησης δημόσιας εξουσίας και διασφάλισης του δημοσίου συμφέροντος. Η απεικόνιση του συνόλου των παροχών που χορηγεί ο δημόσιος τομέας ανά φυσικό πρόσωπο, η οποία για την σταθερή και αξιόπιστη λειτουργία του συστήματος απαιτεί εκτενείς διασταυρώσεις μέσω διαφορετικών μητρώων που πρέπει να γίνουν σε μη ανωνυμοποιημένο επίπεδο φυσικών προσώπων προκειμένου να διασφαλίζεται η πληρότητα και ορθότητα των ελέγχων, παρέχει μια ολιστική εικόνα των χορηγούμενων παροχών ή ενισχύσεων ανά φυσικό πρόσωπο και ενισχύει τη μέριμνα του Κράτους για την οικογένεια, το γήρας, την αναπηρία, την ασθένεια, τη φτώχεια, τον κοινωνικό αποκλεισμό και τη στήριξη των ευάλωτων και μη κοινωνικών ομάδων, μέσω του αποτελεσματικότερου σχεδιασμού ή ανασχεδιασμού δημόσιων πολιτικών,

β) η αποτελεσματικότερη παρακολούθηση της δημοσιονομικής επίπτωσης των παροχών και ενισχύσεων που χορηγούνται από φορείς του δημόσιου τομέα, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της Γενικής Γραμματείας Δημοσιονομικής Πολιτικής για τον σχεδιασμό, παρακολούθηση, υλοποίηση και αξιολόγηση της δημοσιονομικής στρατηγικής της χώρας, καθώς και τη διασφάλιση της δημοσιονομικής πειθαρχίας,

γ) η υποστήριξη του σχεδιασμού και της άσκησης δημόσιων πολιτικών, μέσω παραγωγής ανωνυμοποιημένων αναφορών επί των ποσοτικών και ποιοτικών χαρακτηριστικών των χορηγούμενων παροχών και ενισχύσεων στη χώρα, με σκοπό την υποστήριξη και ενημέρωση της ανάπτυξης δημόσιων πολιτικών βάσει τεκμηρίωσης,

δ) η παροχή πληροφοριών στο πλαίσιο ελεγκτικών διαδικασιών σχετικά με το σύνολο των χορηγούμενων παροχών και ενισχύσεων ανά φυσικό πρόσωπο,

ε) η αξιοποίηση της συνολικής πληροφόρησης των χορηγούμενων παροχών ανά φυσικό πρόσωπο, για λόγους ελέγχου σώρευσης παροχών και ενισχύσεων, όταν ο έλεγχος αυτός προκύπτει ως υποχρέωση από την οικεία νομοθεσία κάθε παροχής ή ενίσχυσης, και

στ) η πληροφόρηση των φυσικών προσώπων για τις παροχές και ενισχύσεις που λαμβάνουν από φορείς του δημόσιου τομέα και τηρούνται στο Μητρώο, καθώς και τα προσωπικά δεδομένα που τηρούνται στο Μητρώο, όπως αντλούνται από τους φορείς του Δημοσίου τομέα στο πλαίσιο άσκησης των αρμοδιοτήτων τους.

Ψηφιακός φάκελος

Μέσα από το νέο σύστημα θα δημιουργηθεί ένας ψηφιακός φάκελος για κάθε δικαιούχο, όπου θα καταγράφονται εισοδήματα, περιουσιακά στοιχεία και όλες οι παροχές που λαμβάνει. Με αυτό τον τρόπο το Δημόσιο θα βλέπει όλα τα επιδόματα που  λαμβάνει ένας πολίτης, από οποιονδήποτε φορέα, σε πραγματικό χρόνο και θα εντοπίζει στρεβλώσεις που συχνά σήμερα μπορούν να περνούν απαρατήρητες.
Τα δεδομένα του Μητρώου τηρούνται για κάθε φυσικό πρόσωπο για διάστημα δεκαπέντε (15) ετών, στο πλαίσιο εκπλήρωσης των σκοπών του Μητρώου και του καθήκοντος που εκτελείται προς το δημόσιο συμφέρον και κατά την άσκηση της ειδικής δημόσιας εξουσίας τήρησης του Μητρώου που έχει ανατεθεί στο ΥΠΕΘΟΟ και την ΑΑΔΕ. Μετά την πάροδο του ανωτέρω χρονικού διαστήματος, τα δεδομένα διαγράφονται με ευθύνη της ΑΑΔΕ.

Το νέο σύστημα φιλοδοξεί να εντοπίζει περιπτώσεις που σήμερα είναι δύσκολο να διαπιστωθούν όπως :

* Ένα επίδομα μπορεί να συνεχίζει να καταβάλλεται ενώ έχουν αλλάξει οι προϋποθέσεις χορήγησης του, όπως π.χ στο εισόδημα ή στην οικογενειακή κατάσταση

* Ένας πολίτης ενδέχεται να λαμβάνει περισσότερα από ένα επιδόματα τα οποία καλύπτουν την ίδια ανάγκη.

* Μπορεί να υπάρχουν λάθη στα στοιχεία ταυτοποίησης, όπως στον ΑΦΜ ή στον ΑΜΚΑ, τα οποία οδηγούν είτε σε λανθασμένες πληρωμές είτε ακόμη και σε καταβολή μικρότερων ποσών από τα προβλεπόμενα.

Παροχές και ενισχύσεις που εντάσσονται

Στο πιλοτικό πρόγραμμα εντάσσονται, κατ’ ελάχιστον, οι εξής παροχές και ενισχύσεις:
α) το επίδομα θέρμανσης
β) το επίδομα πρόσβασης παιδιών προσχολικής ηλικίας, βρεφών και νηπίων, σε υπηρεσίες προσχολικής αγωγής και φροντίδας, πρόσβασης παιδιών, εφήβων και ατόμων με αναπηρία σε υπηρεσίες δημιουργικής απασχόλησης,
γ) το επίδομα παιδιού,
δ) το επίδομα γέννησης,
ε) το επίδομα αναδοχής,
στ) το επίδομα ορεινών και μειονεκτικών περιοχών,
ζ) το επίδομα κοινωνικής αλληλεγγύης σε ανασφάλιστους υπερήλικες και η σύνταξη ανασφάλιστων υπερηλίκων,
η) το επίδομα κοινωνικής αλληλεγγύης ανασφάλιστων υπερηλίκων σε μέλη της ελληνικής μειονότητας της Αλβανίας,
θ) το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα,
ι) το επίδομα στέγασης,
ια) το επίδομα στεγαστικής συνδρομής ανασφάλιστων υπερηλίκων,
ιβ) οι παροχές του Προγράμματος Στέγασης και Εργασίας για Αστέγους,
ιγ) οι παροχές του Προγράμματος «Κάλυψη»,
ιδ) το επίδομα κίνησης σε παραπληγικούς, τετραπληγικούς και ακρωτηριασμένους,
ιε) το διατροφικό επίδομα σε νεφροπαθείς, μεταμοσχευμένους πνευμόνων και μυελού των οστών, καθώς και σε αλλοδαπούς και ομογενείς νεφροπαθείς, μεταμοσχευμένους καρδιάς, ήπατος του,
ιστ) η οικονομική ενίσχυση ατόμων με βαριά αναπηρία,
ιζ) η οικονομική ενίσχυση ατόμων με βαριά νοητική υστέρηση,
ιη) η οικονομική ενίσχυση παραπληγικών, τετραπληγικών και ακρωτηριασμένων ανασφάλιστων και ασφαλισμένων του δημοσίου,
ιθ) η ενίσχυση ατόμων με συγγενή αιμολυτική αναιμία (μεσογειακή δρεπανοκυτταρική μικροδρεπανοκυτταρική κ.λπ.) ή συγγενή αιμορραγική διάθεση (αιμορροφιλία κ.λπ.), Σύνδρομο Επίκτητης Ανοσοανεπάρκειας (AIDS),
κ) η οικονομική ενίσχυση κωφών και βαρήκοων ατόμων,
κα) η οικονομική ενίσχυση ατόμων με αναπηρία όρασης,
κβ) η οικονομική ενίσχυση ατόμων με εγκεφαλική παράλυση,
κγ) η εισοδηματική ενίσχυση ασθενών και αποθεραπευμένων χανσενικών και μελών των οικογενειών τους,
κδ) η υπηρεσία «Προσωπικός Βοηθός για Άτομα με Αναπηρία»,
κε) η μηνιαία αμοιβή των επαγγελματιών αναδόχων περί επαγγελματικής αναδοχής,
κστ) η τακτική επιδότηση ανεργίας στις κατηγορίες των κοινών και εποχικών ανέργων, και

κζ) το επίδομα μακροχρόνιας ανεργίας.