Οι τράπεζες έχουν τη δυνατότητα να πραγματοποιούν σταδιακές εκταμιεύσεις δανείων από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) προς τις επιχειρήσεις μέχρι το 2029, υπό την προϋπόθεση ότι οι σχετικές δανειακές συμβάσεις έχουν συναφθεί εντός του 2026.
Εφόσον επιταχυνθούν οι διαδικασίες σύναψης συμβάσεων, δημιουργούνται σημαντικές ευκαιρίες τόσο για τις τράπεζες, ώστε να αυξήσουν τη δανειοδότηση των επιχειρήσεων και να επεκτείνουν τα επιχειρηματικά τους χαρτοφυλάκια, όσο και για τις επιχειρήσεις, ώστε να αποκτήσουν πρόσβαση σε χρηματοδότηση με ευνοϊκούς όρους. Ωστόσο, προς το παρόν, έχει παρατηρηθεί επιβράδυνση στον τομέα των δανείων, ενώ υπάρχουν καθυστερήσεις και στις επιχορηγήσεις, οι οποίες πάντως έχουν κινηθεί ταχύτερα σε σύγκριση με το 2024.
Σύμφωνα με στοιχεία που περιλαμβάνονται στην ενδιάμεση έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ), έχουν ήδη εκταμιευθεί 23,4 δισεκατομμύρια ευρώ, κατανεμημένα σχεδόν ισόποσα μεταξύ των δανείων και των επιχορηγήσεων.
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι δάνεια ύψους 16,7 δισεκατομμυρίων ευρώ (που αφορούν το σκέλος των δανειοδοτήσεων του RRF) θα πρέπει να έχουν συμβασιοποιηθεί μέχρι το τέλος του 2026, ώστε να καταστεί δυνατή η σταδιακή εκταμίευσή τους στη συνέχεια.
Στο σημείο αυτό, η ΤτΕ, ενώ επισημαίνει θετικά τη δυνατότητα σταδιακών εκταμιεύσεων, παράλληλα κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, καθώς το ύψος των απαιτούμενων συμβασιοποιήσεων είναι μεγάλο και ο χρόνος που απομένει περιορισμένος, με αποτέλεσμα να υπάρχει κίνδυνος απώλειας σημαντικών κονδυλίων. Τα κονδύλια αυτά θα μπορούσαν να δώσουν σημαντική ώθηση στην ανάπτυξη, καθώς αφορούν επενδύσεις. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στην έκθεση της ΤτΕ: “Δεδομένης της περιορισμένης διάρκειας ζωής του ευρωπαϊκού μέσου ανάκαμψης NGEU, χρειάζεται εντατικότερη προσπάθεια για την υλοποίηση των επενδυτικών σχεδίων ώστε να καταστεί δυνατή η πλήρης αξιοποίηση των θετικών επιδράσεων του μέσου αυτού στο ρυθμό ανάπτυξης και στην παραγωγικότητα της οικονομίας τα επόμενα χρόνια”.
Συγκεκριμένα, το συνολικό ποσό για σκέλος των δανείων του RRF, είναι 17,7 δισ. ευρώ, αλλά 1 δισ. ευρώ προορίζεται για παροχή εγγυήσεων και κεφαλαιακές ενισχύσεις.
Η Ελλάδα σημειώνει για την ώρα “ικανοποιητική πρόοδο έναντι των υπόλοιπων χωρών της ΕΕ ως προς την εκπλήρωση σχετικών οροσήμων και στόχων και την είσπραξη των δόσεων, όπως αντικατοπτρίζεται και στη σχετική έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την πορεία υλοποίησης του RRF”, αναφέρεται στην έκθεση.
Πράγματι, μετά την εκταμίευση της 6ης δόσης των επιχορηγήσεων το Νοέμβριο του 2025, η Ελλάδα έχει λάβει συνολικά 23,4 δισ. ευρώ (65% των διαθέσιμων πόρων, έναντι 56% για το μέσο όρο της ΕΕ). Από αυτά:
-Τα 12 δισ. ευρώ ήταν επιχορηγήσεις (66% του συνόλου των επιχορηγήσεων),
και 11,4 δισ. ευρώ σε δάνεια (64% του συνόλου των δανείων).
-Έχει ολοκληρωθεί το 48% των συμφωνημένων στόχων-οροσήμων (έναντι 40% για το μέσο όρο της ΕΕ).
-Για τις χώρες της ΕΕ συνολικά, μέχρι το τέλος του Νοεμβρίου 2025, είχαν εκταμιευθεί 365 δισ. ευρώ (56% των συνολικών διαθέσιμων πόρων), εκ των οποίων περίπου 60% αφορούσε επιχορηγήσεις (63% του συνόλου των επιχορηγήσεων) και το υπόλοιπο δάνεια (48,5% του συνόλου των δανείων), μετά την υλοποίηση του 40% των συμφωνημένων στόχων-οροσήμων.
Το δανειακό σκέλος
Στο δανειακό σκέλος του RRF, παρατηρείται επιβράδυνση στο ρυθμό αύξησης των συμβασιοποιήσεων των δανείων, παρατηρεί η ΤτΕ. Και προσθέτει σχετικά: “Να σημειωθεί ότι ο προϋπολογισμός των συμβασιοποιημένων δανείων παρακολουθείται ως προαπαιτούμενος στόχος κατά την υποβολή αιτημάτων είσπραξης του δανειακού σκέλους του Μηχανισμού”.
Έως το τέλος του Νοεμβρίου, είχαν υποβληθεί 547 αιτήσεις για χρηματοδότηση μέσω δανείων του RRF και έχουν συμβασιοποιηθεί για έργα προϋπολογισμού 7,8 δισ. ευρώ (ή 68% των συνολικών εισπράξεων δανείων). Έως το τέλος του Νοεμβρίου 2025 οι εκταμιεύσεις προς τις επιχειρήσεις ανέρχονταν σε 4,8 δισ. ευρώ.
Στο σκέλος των επιχορηγήσεων καταβλήθηκαν 6,6 δισ. ευρώ
Επίσης, ως προς το σκέλος των επιχορηγήσεων του RRF, οι εκταμιεύσεις προς τους τελικούς δικαιούχους παρουσιάζουν καθυστερήσεις, αν και επιταχύνθηκαν έναντι του 2024, σχολιάζει η ΤτΕ.
Ειδικότερα, μέχρι τον Ιούνιο του 2025 είχε καταβληθεί ποσό ύψους 6,6 δισ. ευρώ (ή 66% των εισπράξεων επιχορηγήσεων) στους τελικούς δικαιούχους, ενώ μέχρι το Νοέμβριο του 2025 επιπλέον 5,4 δισ. ευρώ μεταβιβάστηκαν από τον κρατικό προϋπολογισμό προς τους φορείς της γενικής κυβέρνησης.
Για την καλύτερη απορρόφηση κονδυλίων και την επίσπευση των διαδικασιών:
-Το Νοέμβριο του 2025 η Ελλάδα κατέθεσε το τρίτο αναθεωρημένο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, το οποίο εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και περιλαμβάνει αναμόρφωση ορισμένων οροσήμων-στόχων και αντικατάσταση έργων με κριτήριο την ωρίμανση. Διατηρήθηκε το ύψος του προϋπολογισμού και το μίγμα των έργων για “πράσινους” και ψηφιακούς στόχους.
-Το Σεπτέμβριο είχε ψηφιστεί ο νόμος 5233/2025 με σκοπό την ενίσχυση των κρατικών υπηρεσιών που διαχειρίζονται αναπτυξιακά προγράμματα, με έμφαση στην εύρυθμη λειτουργία και τη στελέχωσή τους
