Σε σταθερό εργαλείο αποτελεσματικής διαχείρισης των κεφαλαίων τους, εξελίσσονται τα τελευταία χρόνια για τις τράπεζες οι συνθετικές τιτλοποιήσεις.
Πρόκειται για αναπόσπαστο μέρος μίας στρατηγικής που στοχεύει σε διατήρηση των ρυθμών πιστωτικής επέκτασης σε υψηλά επίπεδα και σε ταυτόχρονη γενναία επιβράβευση των μετόχων τους.
Οι αναφορές των διοικήσεών τους στις τηλεδιασκέψεις με αναλυτές για τα αποτελέσματα εννεαμήνου την περασμένη εβδομάδα, επιβεβαίωσαν τη σημασία αυτών των συναλλαγών, οι οποίες όπως επισημάνθηκε θα συνεχιστούν.
Αναλυτικότερα, μέσω αυτών επιτυγχάνεται η μεταφορά μέρους του πιστωτικού κινδύνου σε επενδυτές, έναντι αμοιβής.
Ο μηχανισμός
Εν προκειμένω, τα δάνεια παραμένουν στον ισολογισμό της τράπεζας, η οποία συνεχίζει να διαχειρίζεται τη σχέση με τους πελάτες και να εισπράττει δόσεις και τόκους.
Από την πλευρά τους οι επενδυτές αναλαμβάνουν την κάλυψη ενός προκαθορισμένου τμήματος πιθανών ζημιών.
Έτσι μειώνεται ο κίνδυνος του πιστωτικού ιδρύματος και μετά τη σχετική εποπτική αναγνώριση για τη μεταφορά του σε τρίτους, (Significant Risk Transfer – SRT), μειώνεται αντίστοιχα το σταθμισμένο στον κίνδυνο ενεργητικό.
Το τελευταίο αποτελεί τον παρονομαστή του δείκτη κύριων βασικών ιδίων κεφαλαίων (CET1) και μέσω της υποχώρησής του, τον ενισχύει.
Ουσιαστικά οι κινήσεις αυτές ισοδυναμούν με μία αύξηση κεφαλαίου, με αντάλλαγμα χαμηλότερα καθαρά έσοδα από τα δάνεια που τιτλοποιούνται, λόγω της αμοιβής που καταβάλλεται στους επενδυτές.
Με τον τρόπο αυτό όμως οι τράπεζες δημιουργούν πρόσθετα μαξιλάρια που επιτρέπουν τη μεγέθυνση του ενεργητικού τους μέσω νέων χορηγήσεων, η οποία οδηγεί εν τέλει σε μεγαλύτερο εισόδημα από τόκους.
Κυλιόμενο πρόγραμμα
Ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι τοποθετήσεις των τραπεζικών στελεχών επί του θέματος στα τελευταία calls με αναλυτές.
Η διοίκηση της Eurobank τόνισε πως αντιμετωπίζει τις συναλλαγές αυτές ως μία διαρκή διαδικασία.
Όπως εξήγησε ο CFO της Χάρης Κοκολογιάννης, σχεδόν κάθε τρίμηνο πραγματοποιούνται νέες συναλλαγές, ενώ άλλες λήγουν.
Στόχος είναι το συνολικό όφελος του προγράμματος να διατηρείται σε μείωση του σταθμισμένου στον κίνδυνο ενεργητικού κατά 3 έως 3,5 δισ. ευρώ, επίπεδα που αντιστοιχούν σε κεφαλαιακό όφελος 75 – 85 μονάδες βάσης.
Η ανακύκλωση των συναλλαγών επιτρέπει στην τράπεζα να διατηρεί αυτό το περιθώριο ενώ αναπτύσσει τις χορηγήσεις της.
Αντίστοιχη προσέγγιση περιέγραψε ο CFO της Πειραιώς Θεόδωρος Γναρδέλλης. Όπως είπε, μία συναλλαγή έχει ήδη ενσωματωθεί στην κεφαλαιακή θέση του γ΄ τριμήνου 2026, ενώ άλλη μία προγραμματίζεται μέχρι το τέλος του έτους.
Το συνολικό όφελος στον CET1 του ομίλου κινείται μεταξύ 70 και 100 μονάδων βάσης.
Τέλος, ο CFO της Alpha Bank Βασίλης Κοσμάς ανέφερε ότι νέα συνθετική τιτλοποίηση στο γ’ τρίμηνο ενίσχυσε τον CET1 κατά 17 μονάδες βάσης έναντι του δεύτερου τριμήνου.
Η θέση του SSM
Να σημειωθεί πως οι κινήσεις αυτές πραγματοποιούνται υπό αυστηρό εποπτικό έλεγχο, με τον SSM να αναγνωρίζει τη χρησιμότητα του εργαλείου των συνθετικών τιτλοποιήσεων.
Σε πρόσφατη συνέντευξη στο Bloomberg, το μέλος του εποπτικού συμβουλίου της ΕΚΤ Πέδρο Ματσάδο, χαρακτήρισε τις κατάλληλα δομημένες συναλλαγές θεμιτό και αποτελεσματικό μέσο διαχείρισης κεφαλαίων και πιστωτικού κινδύνου, που μπορεί να στηρίξει τη χρηματοδότηση της οικονομίας.
Από την άλλη όμως, εξέφρασε ανησυχίες για την αυξανόμενη πολυπλοκότητα και τις διασυνδέσεις τραπεζών, επενδυτών και ασφαλιστικών εταιρειών.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στον κίνδυνο αδυναμίας του παρόχου προστασίας να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του, καθώς και σε δομές όπου οι τράπεζες χρηματοδοτούν επενδύσεις σε σχετικούς τίτλους.
«Τέτοιες διασυνδέσεις μπορεί να επαναφέρουν τον κίνδυνο στο τραπεζικό σύστημα», τόνισε χαρακτηριστικά.
Διευκρίνισε, πάντως, ότι ο επόπτης δεν διαπιστώνει προς το παρόν συγκεκριμένη περίπτωση εκδήλωσης αυτών των κινδύνων, αλλά παρακολουθεί την εξέλιξη της αγοράς και των σχετικών δομών.
