Τριετίες: Οι κερδισμένοι εργαζόμενοι από την ωρίμανση – Ποιοι θα δουν αυξήσεις 10% στον μισθό

Πρόσθετη αύξηση 10% στον μισθό τους είναι πιθανό να διαπιστώσουν από την 1η.1.2027 και μετά δεκάδες χιλιάδες εργαζόμενοι που αμείβονται με τις κατώτατες αποδοχές στον ιδιωτικό τομέα, εξαιτίας της εφαρμογής των τριετιών.

Το γεγονός ότι «ξεπάγωσαν» οι τριετίες την 1η.1.2024 οδηγεί, τρία χρόνια αργότερα, στην απόλυτη ωρίμανσή τους. Με δεδομένο ότι κάθε τριετία προσθέτει 10% στις αποδοχές, όσοι έχουν συμπληρώσει εννέα χρόνια προϋπηρεσίας, με τον κατώτατο μισθό, λαμβάνουν 30% παραπάνω.

Για φέτος, που οι βασικές αποδοχές στον ιδιωτικό τομέα έχουν οριστεί στα 920 ευρώ (μικτά), τα καθαρά υπολογίζονται στα 772 ευρώ. Με μία τριετία, η αύξηση 10% οδηγεί στα 1.012 ευρώ (834 καθαρά), με δύο τριετίες ο μισθός ανέρχεται στα 1.104 ευρώ (καθαρά 896 ευρώ) και με τρεις τριετίες, οι αποδοχές καταλήγουν στα 1.196 ευρώ (καθαρά 959 ευρώ).

Το γκρίζο σημείο

Οι τριετίες, που αποτελούν ένα «εφόδιο» για περίπου 700.000 εργαζόμενους στη χώρα, που αμείβονται με τον κατώτατο μισθό, έχουν και ένα «γκρίζο σημείο». Είχαν «παγώσει» το 2012, λόγω οικονομικής κρίσης και μνημονίων, και «ξεπάγωσαν» το 2024. Αυτή η δωδεκαετία έχει βγει εκτός προϋπηρεσίας. Όσοι εργάστηκαν το ανωτέρω χρονικό διάστημα και λάμβαναν τις βασικές αποδοχές, δεν μπορούν να προσμετρήσουν την προϋπηρεσία τους, από εκείνη την περίοδο. Άρα, δεν μπορούν να αξιοποιήσουν εκείνο τον χρόνο εργασίας, για να διεκδικήσουν πρόσθετη τριετία.

Αντίθετα, προσμετράται κανονικά στη συνολική προϋπηρεσία του εργαζόμενου, ο χρόνος απασχόλησης που διανύθηκε πριν από το 2012, αν η αμοιβή τότε γινόταν με βάση τον κατώτατο μισθό. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι μπορεί να αξιοποιηθεί η συγκεκριμένη χρονική περίοδος και να προστεθεί στον χρόνο που διανύθηκε από την 1η.1.2024 και μετά, για να καταβληθεί η ανάλογη τριετία, όταν αυτή συμπληρωθεί. Για παράδειγμα, έστω εργαζόμενος που από τα μέσα του 2009 έως το τέλος του 2011, απασχολήθηκε στον ιδιωτικό τομέα και αμείφθηκε με τον τότε κατώτατο μισθό. Άρα, είχε δημιουργήσει από τότε δυόμισι χρόνια προϋπηρεσίας με τις βασικές αποδοχές. Από την 1η.1.2024 και μετά, όταν «ξεπάγωσαν» οι τριετίες, συνέχισε να εργάζεται με τον κατώτατο μισθό. Ο συγκεκριμένος εργαζόμενος θα έπρεπε έξι μήνες μετά, δηλαδή τον Ιούνιο του 2024, να έχει συμπληρώσει τρία χρόνια προϋπηρεσίας με τις κατώτατες αποδοχές (2,5 έτη πριν από το 2012 και μισό έτος εντός του 2024) και να έχει λάβει αύξηση 10% στον μισθό του, λόγω πρώτης τριετίας. Ο ίδιος εργαζόμενος, αν συνεχίζει να αμείβεται με τον κατώτατο μισθό, πρέπει την 1η Ιουνίου 2027 να λάβει πρόσθετη αύξηση 10%, επειδή θα έχει συμπληρώσει και τη δεύτερη τριετία, όπως ορίζει ο νόμος.

Σε κάθε περίπτωση, οι εργαζόμενοι που προσλήφθηκαν από την 1.1.2024 και μετά, με τον κατώτατο μισθό, ακόμα και αν δεν είχαν προϋπηρεσία, εντός του 2027 συμπληρώνουν την απαιτούμενη τριετία. Άρα και σε αυτές τις περιπτώσεις, θα πρέπει να τους καταβληθεί αύξηση 10% επί των βασικών αποδοχών που λαμβάνουν.

Ποιους αφορούν οι τριετίες

Υπογραμμίζεται ότι οι τριετίες αφορούν μόνο όσους αμείβονται με τις κατώτατες αποδοχές. Αν αυτό έχει αλλάξει, λόγω αύξησης που μπορεί να δόθηκε από τον εργοδότη μέσω ατομικής σύμβασης, ή λόγω επιχειρησιακής ή ακόμα και λόγω κλαδικής σύμβασης, τότε δεν ισχύει η προσαύξηση ως προς τις τριετίες.

Επίσης, οι τριετίες, ως προς τα τελικά ποσά τους, αναμένεται να αναπροσαρμοστούν εντός του 2027, όπως και ο ίδιος ο κατώτατος μισθός. Με βάση την πρωθυπουργική προαναγγελία, από την 1η Απριλίου του νέου έτους, οι βασικές αποδοχές θα υπερβούν τα 950 ευρώ, δηλαδή θα ξεπεράσουν το όριο που η ίδια η κυβέρνηση είχε θεσπίσει το 2023. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι ανάλογη αναπροσαρμογή θα προκύψει και για τις τριετίες, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το τελικό ποσό της αύξησης, που θα πρέπει να απονεμηθεί στους χιλιάδες εργαζόμενους που αμείβονται με τις κατώτατες αποδοχές.

Αξίζει να επισημανθεί ότι, σύμφωνα με την εγκύκλιο που «ξεπάγωσε» τις τριετίες από την 1.1.2024 και μετά, η διαδικασία θα επανελεγχθεί εντός τριών ετών. Για να διατηρηθεί περαιτέρω το «ξεπάγωμα», θα πρέπει η ανεργία να διατηρηθεί σε μονοψήφια ποσοστά. Μοναδικός κίνδυνος για να «ξαναπαγώσουν» οι τριετίες στον ιδιωτικό τομέα, είναι η ανεργία να υπερβεί το 10% σε ετήσια βάση. Με δεδομένο ότι τον Ιούλιο της φετινής χρονιάς, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, η ανεργία υπολογίστηκε στο 7,9%, περιορίζεται αυτός ο κίνδυνος. Ακόμα καλύτερα, που σε 12μηνη βάση, πάλι από την Ελληνική Στατιστική Αρχή προκύπτει ότι μόνο τον Μάρτιο του 2026 καταγράφηκε ανεργία 10,3%, δηλαδή διψήφιο ποσοστό.

Πώς διαμορφώνεται ο μέσος μισθός

Η αξιοποίηση των τριετιών για να προκύψει μια νέα (ίσως και απρόσμενη γι’ αρκετούς εργαζόμενους) αύξηση, προκαλεί αναπόφευκτα πίεση και στα ανώτερα μισθολογικά κλιμάκια. Έτσι, αναμένεται να συνεχιστεί και το 2027 η ανοδική πορεία στις μέσες αποδοχές. Το γεγονός ότι πριν από ένα έτος, το 2025, οι μέσες αποδοχές (μικτά) υπολογίστηκαν από το σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ» στα 1.516 ευρώ, αποτελεί μια βάση για συνέχιση της ανοδικής πορείας.

Άλλωστε, την ίδια στιγμή, σχεδόν ο ένας στους τρεις εργαζόμενους λάμβανε μισθό κάτω από 1.000 ευρώ, στοιχείο που πρέπει να αναπροσαρμοστεί προς τα πάνω. Σε αυτό, ασφαλώς και θα συνδράμουν και οι τριετίες που αναμένεται να καταβληθούν το 2027, μαζί και με την προγραμματισμένη αύξηση του κατώτατου μισθού.

Σημειώνεται ότι από το 2028 και μετά, οι βασικές αποδοχές δεν θα καθορίζονται από την εκάστοτε κυβερνητική απόφαση. Όπως έχει θεσμοθετηθεί με διάταξη νόμου, ο κατώτατος μισθός θα προκύπτει στη βάση ενός συντελεστή που θα αποδίδει το αποτέλεσμα από το άθροισμα του ετήσιου πληθωρισμού για το φτωχότερο 20% των εργαζομένων της χώρας, συν το μισό από τη μεταβολή της αγοραστικής δύναμης των εργαζομένων. Ο συγκεκριμένος συντελεστής βρίσκεται υπό κατασκευή, με στόχο να μπορεί να εφαρμοστεί κανονικά σε περίπου ενάμισι έτος από τώρα.

Παράδειγμα

Έστω εργαζόμενος Α σε επιχείρηση του ιδιωτικού τομέα, χωρίς προηγούμενη προϋπηρεσία, με πρόσληψη τον Φεβρουάριο του 2024, που αμείβεται με τον σημερινό κατώτατο μισθό (920 ευρώ μικτά) και εργαζόμενος Β στην ίδια επιχείρηση που λαμβάνει, μετά από ατομική συμφωνία, 1.000 ευρώ (μικτά). Τον Φεβρουάριο του 2027, ο εργαζόμενος Α συμπληρώνει την 1η τριετία του και θα πρέπει να λάβει αυξημένες αποδοχές κατά 10%. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι από τα 920 ευρώ μικτά θα πρέπει ο μισθός του να ανέλθει στα 1.012 ευρώ (μικτά). Έτσι, ο εργαζόμενος Β, που είχε συνάψει προγενέστερη ατομική συμφωνία, θα βρεθεί να λαμβάνει μικρότερο μισθό από τον εργαζόμενο Α! Είναι στη διακριτική ευχέρεια της επιχείρησης να αναπροσαρμόσει αναλόγως και το μισθολογικό καθεστώς που διέπει τον εργαζόμενο Β, έτσι ώστε να διατηρηθεί το ίδιο status αποδοχών, όπως ήταν πριν από τη συμπλήρωση της 1ης τριετίας για τον εργαζόμενο Α.