Το 2025 ξεκίνησε με επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας στην Ελλάδα. Σύμφωνα με την Ελληνική Ένωση Τραπεζών (ΕΕΤ), η ανάπτυξη το πρώτο εξάμηνο του 2025 περιορίστηκε στο 2 % σε ετήσια βάση, έναντι 2,4 % το δεύτερο εξάμηνο του 2024. Η ανεργία έφθασε στο 8,2 % τον Σεπτέμβριο 2025 – το χαμηλότερο επίπεδο της δεκαετίας – ενώ ο πληθωρισμός (ΕνΔΤΚ) υποχώρησε στο 1,8 % τον ίδιο μήνα λόγω πτώσης των τιμών ενέργειας και ένδυσης. Η οικονομία επηρεάστηκε από την αυστηρότερη νομισματική πολιτική της ΕΚΤ και την επιβράδυνση του παγκόσμιου εμπορίου, όμως παρέμεινε ανθεκτική χάρη στη δυναμική του τουρισμού και των επενδύσεων.
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) σημείωσε ότι η ελληνική οικονομία ενισχύθηκε το 2025 με βελτιωμένα δημοσιονομικά μεγέθη. Η σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος, η ανάπτυξη του τουρισμού και οι ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις συνέβαλαν ώστε η κυβέρνηση να προβλέπει ρυθμό ανάπτυξης περί το 2 % το 2025. Μελλοντικοί κίνδυνοι περιλαμβάνουν την γεωπολιτική αστάθεια, την ενεργειακή κρίση και την κλιμάκωση των επιτοκίων.
Κερδοφορία και βασικά μεγέθη των τραπεζών
Οι τράπεζες συνέχισαν να βελτιώνουν τα οικονομικά τους αποτελέσματα. Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025 τα κέρδη μετά φόρων και διακοπτόμενες δραστηριότητες των τεσσάρων συστημικών τραπεζών διαμορφώθηκαν στα €2,46 δισ., αυξημένα από €2,35 δισ. την αντίστοιχη περίοδο του 2024. Σύμφωνα με το Δελτίο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας της Τράπεζας της Ελλάδος, τα κέρδη μετά φόρων για το σύνολο του κλάδου στο πρώτο εξάμηνο ήταν περίπου €2,5 δισ., έναντι €2,4 δισ. το 2024.
Τα καθαρά έσοδα από τόκους μειώθηκαν από 2,8 % σε 2,5 % των ενεργητικών λόγω της ανόδου του κόστους χρηματοδότησης, αλλά παρέμειναν υψηλότερα από τον μέσο όρο της ευρωπαϊκής τραπεζικής ένωσης. Η ΕΕΤ αναφέρει ότι τα έσοδα από προμήθειες αυξήθηκαν 14,3 % και τα λειτουργικά έξοδα 12,6 %, με αποτέλεσμα ο δείκτης κόστους προς έσοδα να διαμορφωθεί στο 36,9 % από 33,3 % ένα χρόνο πριν. Παρά την αύξηση των εξόδων, η κερδοφορία ενισχύθηκε από τον υψηλό επιτοκιακό περιβάλλον και τη μείωση του κόστους κινδύνου (0,7 % του μέσου δανειακού χαρτοφυλακίου). Η παρακάτω εικόνα παρουσιάζει σύγκριση ορισμένων βασικών μετρικών μεταξύ 2025 και 2024.
Ο δείκτης κοινών βασικών ιδίων κεφαλαίων (CET1) παρέμεινε ισχυρός στο 15,8 % τον Ιούνιο 2025, ενώ ο συνολικός δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας (TCR) έφθασε στο 20,4 %. Η υψηλή κεφαλαιακή επάρκεια επιβεβαιώθηκε και στα ευρωπαϊκά stress tests, όπου οι ελληνικές τράπεζες παρουσίασαν σημαντικά περιθώρια αντοχής. Η ρευστότητα βελτιώθηκε περαιτέρω: ο δείκτης κάλυψης ρευστότητας (LCR) έφθασε στο 212,3 % και ο δείκτης καθαρής σταθερής χρηματοδότησης (NSFR) στο 136,4 %, πολύ πάνω από τα ελάχιστα απαιτούμενα όρια.
Πιστωτική επέκταση και καταθέσεις
Οι ελληνικές τράπεζες κατέγραψαν ρεκόρ πιστωτικής επέκτασης. Η Τράπεζα της Ελλάδος αναφέρει ότι ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των χορηγήσεων σε μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις ανήλθε σε 16 % κατά μέσο όρο την περίοδο Ιανουαρίου–Οκτωβρίου 2025, έναντι 8,5 % την αντίστοιχη περίοδο του 2024. Ταυτόχρονα, η πίστωση προς τα νοικοκυριά έγινε θετική για πρώτη φορά από το 2010· η αύξηση της καταναλωτικής πίστης έφθασε στο 6,6 % τον Οκτώβριο 2025. Τα επιτόκια νέων επιχειρηματικών δανείων μειώθηκαν από 5,0 % στο τέλος του 2024 σε 3,9 % τον Οκτώβριο 2025, ενώ η διαφορά ανάμεσα σε ελληνικά και ευρωζωνικά στεγαστικά δάνεια μειώθηκε.
Οι καταθέσεις του ιδιωτικού τομέα αυξήθηκαν κατά €3,1 δισ. την περίοδο Ιανουαρίου–Οκτωβρίου 2025 και διαμορφώθηκαν στα €206 δισ., παρά τη στροφή καταθετών σε επενδυτικά προϊόντα λόγω χαμηλών καταθετικών επιτοκίων. Το αποθεματικό δανείων προς καταθέσεις παρέμεινε χαμηλό (60,9–62,4 %), αντικατοπτρίζοντας την επαρκή χρηματοδότηση των τραπεζών. Στο πρώτο τετράμηνο του 2025 υπήρξε προσωρινή εκροή καταθέσεων (€4,9 δισ.) λόγω μετακινήσεων σε πιο αποδοτικές επενδύσεις, αλλά αυτή αντιστράφηκε στο δεύτερο μισό του έτους.
Μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα και κάλυψη
Η ποιότητα των δανειακών χαρτοφυλακίων βελτιώθηκε σημαντικά. Ο συνολικός δείκτης μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων (NPL) μειώθηκε στο 3,6 % τον Ιούνιο 2025 – το χαμηλότερο επίπεδο από την ένταξη της Ελλάδας στην ΟΝΕ. Ο δείκτης NPL για τις τέσσερις συστημικές τράπεζες ήταν ακόμη χαμηλότερος, στο 3,2 %, λόγω συνεχιζόμενων τιτλοποιήσεων στο πλαίσιο του προγράμματος «Ηρακλής» και πωλήσεων χαρτοφυλακίων. Ο δείκτης κάλυψης μη εξυπηρετούμενων δανείων έφθασε στο 41,6 %. Ο καθαρός επιτοκιακός περιθώριος (NIM) διαμορφώθηκε στο 2,5 % (έναντι 2,8 % το 2024) αλλά παρέμεινε υψηλότερο από το μέσο όρο της τραπεζικής ένωσης.
Σημαντικές επιχειρηματικές εξελίξεις και εξαγορές
Ενίσχυση συμμετοχής UniCredit στην Alpha Bank
Η ιταλική UniCredit αύξησε τον Μάιο 2025 το ποσοστό της στην Alpha Bank στο 19,9 %, αγοράζοντας επιπλέον 9,7 % των μετοχών μέσω παραγώγων. Η κίνηση αυτή, που περιγράφεται από το Reuters, υποδέχθηκε θετικά η Τράπεζα της Ελλάδος και προσφέρει στην UniCredit καθαρό κέρδος περίπου €180 εκατ. ετησίως. Η συμφωνία σηματοδοτεί αυξημένο ευρωπαϊκό ενδιαφέρον για τον ελληνικό τραπεζικό κλάδο.
Εξαγορές της Alpha Bank
- FlexFin (Ιαν.–Αυγ. 2025): Η Alpha Holdings υπέγραψε τον Ιανουάριο συμφωνία για την εξαγορά της fintech FlexFin Ltd, η οποία προσφέρει χρηματοδότηση factoring σε ΜμΕ. Στόχος είναι η συγχώνευση της FlexFin με τη θυγατρική ABC Factors, προκειμένου να δημιουργηθεί ένα καινοτόμο ψηφιακό εργαλείο factoring. Η εξαγορά ολοκληρώθηκε τον Αύγουστο με την ανακοίνωση ότι η ABC Factors εξυπηρετεί πάνω από 2.200 πελάτες και διαχειρίζεται απαιτήσεις από 16.000 εταιρείες.
- AstroBank (Νοέμβριος 2025): Τον Νοέμβριο η Alpha Bank Cyprus ολοκλήρωσε την εξαγορά της AstroBank στην Κύπρο. Η AstroBank είχε 15 καταστήματα, καταθέσεις €5,6 δισ. και δάνεια €2 δισ.; η συμφωνία καθιστά την Alpha Bank τον τρίτο μεγαλύτερο τραπεζικό όμιλο στην κυπριακή αγορά. Η εξαγορά είναι μέρος της στρατηγικής συνεργασίας της Alpha με την UniCredit και επιτρέπει την αξιοποίηση των κεφαλαίων του Ομίλου για καινοτομία και τεχνολογία.
- AXIA Ventures Group (Δεκέμβριος 2025): Στα μέσα Δεκεμβρίου η Alpha Bank ανακοίνωσε την ολοκλήρωση της εξαγοράς της AXIA Ventures Group. Η AXIA συνδυάστηκε με την Alpha Finance και τη μονάδα επενδυτικής τραπεζικής για να δημιουργήσει μια ηγετική πλατφόρμα επενδυτικής τραπεζικής και κεφαλαιαγορών.
Κινήσεις της Eurobank
- Αύξηση συμμετοχής στην Hellenic Bank: Η Eurobank εξαγόρασε τον Φεβρουάριο 2025 το 37,5 % της Hellenic Bank, αποκτώντας συνολική συμμετοχή 93,47 %. Η συναλλαγή αφορούσε τίμημα €4,843 ανά μετοχή και συνολικό κόστος περίπου €750 εκατ., ενώ ακολούθησε υποχρεωτική δημόσια πρόταση για το υπόλοιπο ποσοστό. Σκοπός ήταν η πλήρης ενοποίηση της Hellenic Bank στο πλαίσιο της στρατηγικής επέκτασης στην Κύπρο.
- Συγχώνευση με Eurobank Cyprus: Τον Αύγουστο η Eurobank ανακοίνωσε ότι η Hellenic Bank θα απορροφήσει τις δραστηριότητες της Eurobank Cyprus και θα μετονομαστεί σε Eurobank Limited, δημιουργώντας ενιαίο τραπεζικό οργανισμό και εξασφαλίζοντας μεγαλύτερη κλίμακα.
- Ασφαλιστικές δραστηριότητες στην Κύπρο: Τον Απρίλιο η CNP Assurances ολοκλήρωσε την πώληση της CNP Cyprus Insurance στην Hellenic Bank. Η σύμπτυξη των ασφαλιστικών δραστηριοτήτων δημιούργησε τον μεγαλύτερο ασφαλιστικό όμιλο στην Κύπρο υπό την ομπρέλα της Eurobank, ο οποίος θα λειτουργεί ως ERB Cyprialife και ERB Asfalistiki.
Εξαγορά της Ethniki Insurance από την Πειραιώς
Τον Νοέμβριο 2025 η Πειραιώς Bank ολοκλήρωσε την εξαγορά της Ethniki Insurance από την Εθνική Τράπεζα. Η αξία της συμφωνίας ανήλθε σε €600 εκατ. και η Πειραιώς απέκτησε την πλειοψηφία μίας από τις μεγαλύτερες ασφαλιστικές εταιρείες της χώρας, η οποία εξυπηρετεί 1,8 εκατ. πελάτες, διαθέτει περιουσιακά στοιχεία €4,1 δισ. και παρήγαγε €850 εκ. ασφάλιστρα το 2024. Η ΕΤΕ πούλησε το υπόλοιπο 9,99 % των μετοχών της για €62,4 εκατ., επιτυγχάνοντας βελτίωση κατά περίπου 10 μονάδες βάσης στον δείκτη CET1. Η εξαγορά ενίσχυσε τη θέση της Πειραιώς στον ασφαλιστικό χώρο και δημιούργησε τις βάσεις για συνέργειες με τον τραπεζικό βραχίονα.
Άλλες εξελίξεις
- Επενδυτικό πρόγραμμα ακινήτων: Οι τράπεζες επέστρεψαν δυναμικά στην αγορά ακινήτων. Σύμφωνα με την εφημερίδα Καθημερινή, οι τέσσερις συστημικές τράπεζες υλοποιούν προγράμματα άνω του €1,5 δισ. για την απόκτηση εμπορικών κτιρίων, πράσινων γραφείων, εμπορικών κέντρων και αποθηκών. Η Εθνική Τράπεζα σκοπεύει να επαναγοράσει χαρτοφυλάκιο ακινήτων αξίας €510,5 εκατ. από την Prodea Investments, μειώνοντας έτσι τα λειτουργικά της κόστη και αυξάνοντας τα περιουσιακά στοιχεία της.
- Δημόσια προσφορά της Euronext για το Χρηματιστήριο Αθηνών: Τον Ιούλιο η Euronext υπέβαλε πρόταση εξαγοράς του 53 % της εισηγμένης Hellenic Exchanges – Athens Stock Exchange (Athex) έναντι €412,8 εκατ. σε μετοχές. Η προσφορά προέβλεπε 1 μετοχή Euronext για 20 μετοχές Athex και έλαβε τη στήριξη του διοικητικού συμβουλίου του ΧΑ. Ο υπουργός Οικονομικών τόνισε ότι επιθυμεί περισσότερες διασυνοριακές συγχωνεύσεις ώστε η Ελλάδα να γίνει κόμβος στον ευρωπαϊκό χρηματοοικονομικό χάρτη. Το φθινόπωρο, η Euronext δεν αύξησε το αντάλλαγμα και δήλωσε ότι θα αποχωρήσει εάν η δημόσια πρόταση αποτύχει.
- Εκδόσεις ομολόγων και MREL: Οι ελληνικές τράπεζες συνέχισαν να εκδίδουν ομόλογα για την κάλυψη των υποχρεώσεων MREL. Μέχρι τον Σεπτέμβριο είχαν εκδώσει περίπου €4,3 δισ. ομολογίες, ενώ συνολικά μέσα στο 2025 οι εκδόσεις ξεπέρασαν τα €7 δισ., σύμφωνα με δημοσιεύματα.
Αξιολογήσεις και ρυθμιστικές αλλαγές
Η βελτίωση των οικονομικών και η μείωση των κινδύνων οδήγησε σε αναβαθμίσεις της πιστοληπτικής ικανότητας της Ελλάδας. Τον Μάρτιο 2025 ο οίκος DBRS Morningstar αναβάθμισε τη χώρα σε «BBB» από «BBB low», αναφέροντας ότι οι κίνδυνοι του τραπεζικού συστήματος έχουν υποχωρήσει. Λίγο νωρίτερα η Moody’s είχε επαναφέρει την Ελλάδα σε επενδυτική βαθμίδα – εξέλιξη που τερμάτισε 14 χρόνια αποχή από τις αγορές junk και βελτίωσε σημαντικά το κόστος χρηματοδότησης.
Σε επίπεδο κανονισμών, η Τράπεζα της Ελλάδος εξέδωσε τον Ιούλιο 2025 την Πράξη Εκτελεστικής Επιτροπής 244/25-7-2025, επιβάλλοντας αυστηρότερες απαιτήσεις διακυβέρνησης και διαφάνειας για τις εταιρείες διαχείρισης δανείων και αγοραστές χαρτοφυλακίων. Η πράξη απαιτεί λεπτομερή δημοσιοποίηση χαρακτηριστικών των χαρτοφυλακίων, αυξημένη εποπτεία ειδικά για ξένους επενδυτές και προθεσμίες συμμόρφωσης που φθάνουν έως τις 30 Ιουνίου 2026. Παράλληλα, η κυβέρνηση ενεργοποίησε τα πρώτα μικροπιστωτικά ταμεία, επιδιώκοντας να διευρύνει τη χρηματοδότηση για νεοφυείς επιχειρήσεις και ΜμΕ.
Συμπέρασμα και προοπτικές
Το 2025 υπήρξε κομβική χρονιά για τον ελληνικό τραπεζικό κλάδο. Οι τράπεζες επέδειξαν αυξημένη κερδοφορία, υψηλή κεφαλαιακή επάρκεια και σημαντική βελτίωση στην ποιότητα των δανείων, ενώ η θεαματική πιστωτική επέκταση τροφοδότησε την οικονομική δραστηριότητα. Η μείωση του δείκτη NPL στο ιστορικό χαμηλό του 3,6 % και η ισχυρή ρευστότητα επιτρέπουν στο τραπεζικό σύστημα να στηρίξει μελλοντικές επενδύσεις και να διανείμει σημαντικά μερίσματα, όπως σχολιάζουν επιχειρηματικοί αναλυτές. Οι μεγάλες εξαγορές (Hellenic Bank, AstroBank, AXIA, Ethniki Insurance) και οι δημόσιες προτάσεις (Euronext–ΧΑ) αναδεικνύουν τη νέα φάση συγκέντρωσης και περιφερειακής ολοκλήρωσης.
Παρά τις θετικές εξελίξεις, οι κίνδυνοι παραμένουν: υψηλότερα επιτόκια ενδέχεται να συμπιέσουν το καθαρό περιθώριο επιτοκίου, η επιβράδυνση της οικονομίας μπορεί να περιορίσει τη ζήτηση πιστώσεων, και οι γεωπολιτικές αναταράξεις (Ουκρανία, Μέση Ανατολή) ενδέχεται να επιβαρύνουν το κόστος ενέργειας. Η διατήρηση χαμηλού επιπέδου NPL προϋποθέτει συνεχή ενεργητική διαχείριση, ενώ οι τράπεζες θα πρέπει να επενδύσουν περαιτέρω στην ψηφιοποίηση και στη βιωσιμότητα ώστε να ανταποκριθούν στον διεθνή ανταγωνισμό. Παρ’ όλα αυτά, η ισχυρή θέση εκκίνησης και οι αναβαθμίσεις αξιολόγησης παρέχουν αισιοδοξία ότι το 2026 ο τραπεζικός κλάδος θα συνεχίσει να στηρίζει την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας.
