Η επίθεση ΗΠΑ και Ισραήλ εναντίον του Ιράν αιφνιδίασε το Βερολίνο. Αυτό εκφράστηκε στην πρώτη αμήχανη ανακοίνωση από την καγκελαρία, που καταδίκασε απλώς τις “αντεπιθέσεις” του Ιράν και πρόσθεσε ότι η στιγμή είναι ακατάλληλη για διδακτικού χαρακτήρα υποδείξεις περί Διεθνούς Δικαίου. Ανάλογη ήταν η στάση του καγκελάριου Μερτς στην επίσκεψή του στον Λευκό Οίκο, που ήταν ήδη προγραμματισμένη, αλλά με διαφορετικό περιεχόμενο. Τελικά αυτό που κυριάρχησε ως θέμα ήταν η επίθεση εναντίον του Ιράν και η στάση των Ευρωπαίων.
Ο Μερτς απέφυγε να εκφράσει την παραμικρή επιφύλαξη και σιώπησε εκκωφαντικά όταν ο Ντόναλντ Τραμπ προέβη σε δηλητηριώδη σχόλια εναντίον του Πέδρο Σάντσεθ και του Κιρ Στάρμερ. Η στάση αυτή από έναν πολιτικό που δηλώνει ότι επιθυμεί να “ηγηθεί” στην Ευρώπη σχολιάστηκε από τον γερμανικό Τύπο, ενώ ο ίδιος ο Μερτς προσπάθησε να μειώσει τις εντυπώσεις, λέγοντας ότι εξέφρασε τις αντιρρήσεις του στις συνομιλίες που ακολούθησαν κατ΄ιδίαν. Ήπιες ενστάσεις εκφράστηκαν και από τον αντικαγκελάριο, τον σοσιαλδημοκράτη Λαρς Κλίνγκμπαϊλ, που δήλωσε ότι “αυτός δεν είναι ο δικός μας πόλεμος”.
Το κατά πόσο ο καγκελάριος κατάφερε να αμβλύνει τις εντυπώσεις παραμένει αδιευκρίνιστο. Το σίγουρο είναι ότι τις επόμενες ημέρες διαφάνηκαν δύο σημαντικά στοιχεία. Αφενός η πλειοψηφία των Γερμανών σε ποσοστό 58% χαρακτήρισε αδικαιολόγητη την επίθεση ΗΠΑ και Ισραήλ, αφετέρου επιφανείς διεθνολόγοι την χαρακτήρισαν εκτός πλαισίου του Διεθνούς Δικαίου.
Διακριτικές αποστάσεις
Ίσως αυτός είναι ο λόγος που τις τελευταίες ημέρες διακρίνεται μια προσπάθεια του Βερολίνου να πάρει διακριτικά έστω αποστάσεις από τις πολεμικές διακηρύξεις Τραμπ και Νετανιάχου. Ο ίδιος ο Μερτς εξέφρασε σοβαρές ανησυχίες για το γεγονός ότι δεν φαίνεται να υπάρχει συμφωνία ΗΠΑ και Ισραήλ για τον τελικό στόχο των επιχειρήσεων, αλλά και το χρονοδιάγραμμα τερματισμού τους.
Ο Γιόχαν Βάντεφουλ επιδόθηκε σε έναν διπλωματικό μαραθώνιο σε Κύπρο, Ισραήλ, χώρες του Κόλπου και Τουρκία σε μια προσπάθεια να αναιρέσει τις αρχικές εντυπώσεις για καθυστερημένα αντανακλαστικά του Βερολίνου. Σίγουρα η δήλωση που ξεχώρισε ήταν αυτή του Γερμανού ΥΠΕΞ από το Ισραήλ ότι η Γερμανία δεν επιθυμεί το χάος και τη διάλυση του Ιράν, το οποίο θα πρέπει να παραμείνει μια ενιαία κρατική οντότητα. Κάτι που μάλλον δεν άκουσαν με ευχαρίστηση οι Ισραηλινοί συνομιλητές του.
Το Βερολίνο δεν φοβάται μόνο τις τεράστιες οικονομικές συνέπειες του πολέμου, που είναι ήδη ορατές και απειλούν να “θάψουν” τις μικρές ελπίδες για ανάπτυξη. Υπάρχει και η ανησυχία για ένα νέο μεταναστευτικό ρεύμα, από μια χώρα περίπου 90 εκατομμυρίων με πολυπληθείς συμπαγείς μειονότητες. Η αποσταθεροποίηση της ευρύτερης περιοχής που δείχνει να έχει επιλέξει ως “όπλο” ύστατης ανάγκης το καθεστώς των μουλάδων είναι ένα εφιαλτικό σενάριο για τη γερμανική κυβέρνηση.
Μια στάση μπούμερανγκ;
Υπάρχει όμως και μια σημαντική πτυχή που από την πρώτη στιγμή υπογράμμισαν οι καθηγητές του Διεθνούς Δικαίου. Η τοποθέτηση ότι δεν είναι η ώρα για να ασχοληθεί κανείς με τη συμβατότητα των επιθέσεων με το Διεθνές Δίκαιο, θα μπορούσε να αποδειχθεί μπούμερανγκ. Θα μπορούσε δηλαδή να αξιοποιηθεί από την πλευρά του Βλάντιμιρ Πούτιν, ο οποίος ακριβώς, όπως τώρα ο Τραμπ αιτιολόγησε τον πόλεμο εναντίον της Ουκρανίας ως ένα μέτρο “προληπτικής άμυνας”.
Σε μια περίοδο που ο πόλεμος στα ανατολικά της Ευρώπης έχει περάσει σε δεύτερη μοίρα, τουλάχιστον σε επικοινωνιακό επίπεδο, η επιλεκτική παράκαμψη του Διεθνούς Δικαίου θα μπορούσε τελικά να αποδειχθεί ολέθρια για τη γερμανική εξωτερική πολιτική και να φέρει την κυβέρνηση Μερτς ενώπιον προκλήσεων που δεν θα ήταν σε θέση να αντιμετωπίσει.
Πηγή: Deutsche Welle
