Του Κώστα Ράπτη
Σε ποιον απευθύνεται το μήνυμα; Κατά το Βερολίνο, προς τη Ρωσία και την Κίνα. Κατά το Παρίσι, πάλι, προς όλους, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η απόφαση μιας σειράς ευρωπαϊκών χωρών (Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία, Ολλανδία, Σουηδία, Νορβηγία) να αποστείλουν συμβολικό αριθμό στρατιωτικών στη Γροιλανδία, τη στιγμή ακριβώς που ο Ντόναλντ Τραμπ εκφράζει ανοικτά βλέψεις προσάρτησης αυτής της αυτοδιοίκητης περιφέρειας της Δανίας, οδηγεί την ευρωπαϊκή διπλωματία σε πραγματικό “θέατρο του παραλόγου”.
“Όταν στέλνεις ένα μήνυμα για την πρόθεσή σου να υπερασπισθείς την κυριαρχία σου, το στέλνεις σε όλο τον κόσμο και επίσης στον εαυτό σου”, δήλωσε η Γαλλίδα υπουργός αρμόδια για τις Ένοπλες Δυνάμεις, Αλίς Ρυφό. “Απαιτείται η υπεράσπιση της εδαφικής κυριαρχίας των χωρών-μελών”, τόνισε επικαλούμενη τη “στρατηγική αλληλεγγύη” και πρόσθεσε: “Υπάρχει όντως μια απειλή στην περιοχή, η οποία έχει διαπιστωθεί εδώ και πολλά χρόνια”, της όλο και εντονότερης παρουσίας της Κίνας και της Ρωσίας. Αλλά όντως υπάρχει το θέμα των Ηνωμένων Πολιτειών και το μήνυμα εστάλη και στις Ηνωμένες Πολιτείες επίσης.
Η Γαλλία έχει αναπτύξει “μία πρώτη ομάδα στρατιωτικών” στη Γροιλανδία και τις επόμενες ημέρες θα στείλει νέα χερσαία, αεροπορικά και θαλάσσια μέσα, είχε ανακοινώσει προχθές ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ενώ η Γαλλία θα ανοίξει επίσης προξενείο στη Γροιλανδία στις 6 Φεβρουαρίου.
Το γερμανικό υπουργείο Άμυνας, από την πλευρά του, χαρακτήρισε την αποστολή στρατιωτικών ως “αναγνωριστική”, προκειμένου να αξιολογηθούν “τα μέσα για τη διασφάλιση της ασφάλειας απέναντι στις ρωσικές και κινεζικές απειλές στην Αρκτική”.
Το γεγονός ότι η αποστολή αυτή ανακοινώθηκε ύστερα από την αδιέξοδη συνάντηση την Τετάρτη στον Λευκό Οίκο του Αμερικανού αντιπροέδρου και του επικεφαλής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ με τους επικεφαλής της διπλωματίας της Δανίας και της Γροιλανδίας, συνιστά “χρονική σύμπτωση”, βεβαίωσε την Πέμπτη ο Γερμανός υπουργός Άμυνας, Μπόρις Πιστόριους. Ο ίδιος, ερωτηθείς για τις φιλοδοξίες του Αμερικανού προέδρου ως προς τη Γροιλανδία, δήλωσε “σχετικά ήρεμος”, υπογραμμίζοντας ότι “οι ΗΠΑ δεν συνοψίζονται στη διοίκηση του Ντόναλντ Τραμπ”.
“Για τη Γροιλανδία έχουμε ζητήσει να υπάρξει συντονισμός του ΝΑΤΟ. Χρειάζονται πρωτοβουλίες που να ενώνουν και όχι να διχάζουν. Τι κάνουν εκατό, διακόσιοι ή τριακόσιοι στρατιώτες, οποιασδήποτε εθνικότητας; Μοιάζει με την αρχή ανέκδοτου. Δεν πρόκειται για ανταγωνισμό, για το ποιος στέλνει στρατιώτες σε διάφορα μέρη του κόσμου. Η στάση μας χαρακτηρίζεται από λογική προσέγγιση”, σχολίασε ο Ιταλός υπουργός Άμυνας, Γκουίντο Κροζέτο.
Με άλλα λόγια, η ευρωπαϊκή πλευρά επιμένει να μην παίρνει τοις μετρητοίς όσα σαφώς λέει ο Τραμπ, την ώρα που έχει κιόλας υιοθετήσει το προβαλλόμενο σκεπτικό του για την ασφάλεια της Αρκτικής.
“Εμείς μπορούμε να κάνουμε τα πάντα”
“Τη χρειαζόμαστε τη Γροιλανδία, δεν μπορώ να βασιστώ στη Δανία. Η Γροιλανδία είναι πολύ σημαντική για την εθνική ασφάλεια, συμπεριλαμβανομένης της Δανίας. Και το πρόβλημα είναι ότι η Δανία δεν μπορεί να κάνει τίποτα, αν η Ρωσία ή η Κίνα θέλουν να καταλάβουν τη Γροιλανδία, αλλά εμείς μπορούμε να κάνουμε τα πάντα. Το διαπιστώσατε την περασμένη εβδομάδα με τη Βενεζουέλα”, δήλωσε χαρακτηριστικά ο Τραμπ την εβδομάδα αυτή.
“Ο Τραμπ δεν θα επενδύσει σε κάτι που δεν του ανήκει”, ανέφεραν στο Politico Ευρωπαίοι διπλωμάτες, εξηγώντας ότι οι ΗΠΑ έχουν πρόσβαση στη Γροιλανδία για στρατιωτικές επιχειρήσεις βάσει υφιστάμενων συμφωνιών και θα μπορούσαν εύκολα να επενδύσουν περαιτέρω στην οικονομική ανάπτυξη. “Οι Αμερικανοί μπορούν ήδη να έχουν ό,τι θέλουν. Το μόνο πράγμα που η Δανία δεν μπορεί να δώσει είναι να πει ότι η Γροιλανδία μπορεί να γίνει αμερικανική”.
Ο Ντόναλντ Τραμπ επικαλείται άλλοτε την προώθηση Κίνας και Ρωσίας στην Αρκτική, άλλοτε την αδυναμία των κατεχόντων το νησί να το υπερασπισθούν “με δύο έλκηθρα” και άλλοτε τη σημασία της Γροιλανδίας για την ανάπτυξη του αμερικανικού αντιπυραυλικού “Χρυσού Θόλου”. Μοιάζει σαν να τον θέλγει η ίδια η προοπτική της αυθαίρετης απόσπασης γης και της ταπείνωσης των Ευρωπαίων, την ίδια ώρα, εννοείται, που στρέφει τα βλέμματά του και στις εξορυκτικές ευκαιρίες της πλούσιας σε σπάνιες γαίες Γροιλανδίας. Και, βέβαια, μολονότι υποβαθμίζει την κλιματική μεταβολή, συνυπολογίζει πλήρως στους σχεδιασμούς του τις επιπτώσεις της, που συμπεριλαμβάνουν τη μετατροπή της Αρκτικής σε εναλλακτική θαλάσσια οδό. Μια οδό η οποία ενδιαφέρει τα μάλα την εξαρτώμενη από τα ευάλωτα Στενά της Μαλάκκας Κίνα και ουσιαστικά ελέγχεται από την έχουσα το προβάδισμα σε στόλο παγοθραυστικών Ρωσία.
Εσωτερικοί κλυδωνισμοί
Όμως η πολιτική Τραμπ δημιουργεί και εσωτερικούς κλυδωνισμούς. Ομάδα 11 Αμερικανών κοινοβουλευτικών και από τα δύο κόμματα, υπό τον γερουσιαστή Κρις Κουνς, συναντήθηκε χθες στην Κοπεγχάγη με τη Δανή πρωθυπουργό, Μέτε Φρέντερικσεν, και τον Γροιλανδό ομόλογό της, Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, ώστε να διαφυλάξουν το πνεύμα συνεργασίας μεταξύ συμμάχων.
Στο μεταξύ, μόλις το 17% των Αμερικανών εγκρίνει τις προσπάθειες του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να αποκτήσει τη Γροιλανδία και σημαντική πλειοψηφία ψηφοφόρων τόσο του Δημοκρατικού Κόμματος όσο και του Ρεπουμπλικανικού είναι αντίθετη στη χρήση στρατιωτικής βίας για την προσάρτηση της νήσου, σύμφωνα με δημοσκόπηση του Reuters/Ipsos, την οποία ο Τραμπ χαρακτήρισε “ψεύτικη”.
Πώς παρεμβάλλεται η Ρωσία
Ο πρεσβευτής της Ρωσίας στη Δανία, Βλαντίμιρ Μπάρμπιν, κατηγόρησε το NATO ότι επιδιώκει να στρατιωτικοποιήσει την Αρκτική, υποστηρίζοντας ότι η δική του χώρα “δεν καταρτίζει σχέδια επίθεσης εναντίον των γειτόνων της, δεν τους απειλεί με στρατιωτική δράση και δεν θέλει να καταλάβει εδάφη τους”.
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ σημείωσε ότι η Ρωσία θεωρεί τη Γροιλανδία έδαφος της Δανίας και πρόσθεσε ότι η κατάσταση της ασφάλειας γύρω από τη νήσο είναι “εξαιρετική” από απόψεως διεθνούς δικαίου.
Στη συζήτηση παρενεβλήθη, με λεξιλόγιο ανοίκειο, και ο τέως πρόεδρος της Ρωσίας και νυν αναπληρωτής επικεφαλής του Συμβουλίου Ασφαλείας της χώρας, Ντμίτρι Μεντβέντεφ. “Ο γαλλικός κόκορας λάλησε ότι, αν πληγεί η κυριαρχία της Δανίας, οι συνέπειες θα είναι άνευ προηγουμένου. Ω, και τι θα κάνουν άραγε; Θα απαγάγουν τον πρόεδρο των ΗΠΑ; Θα χτυπήσουν με πυρηνικά τις Ηνωμένες Πολιτείες; Φυσικά και όχι. Απλώς θα χ… πάνω τους και θα παραδώσουν τη Γροιλανδία. Και αυτό θα ήταν ένα εξαιρετικό ευρωπαϊκό προηγούμενο”, ανέγραψε χαρακτηριστικά.
