Από τον λιγνίτη, στην καθαρή ενέργεια και την ψηφιακή τεχνολογία, η Δυτική Μακεδονία επανατοποθετείται στον αναπτυξιακό χάρτη μέσω του επενδυτικού σχεδίου της ΔΕΗ. Σε αυτό το νέο περιβάλλον, το επενδυτικό πρόγραμμα του ομίλου στην περιοχή βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Τους επόμενους μήνες ολοκληρώνεται η υλοποίηση σταθμών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) συνολικής ισχύος 2 GW (γιγαβάτ), που ανήκουν πλήρως ή μερικώς στη ΔΕΗ, ενώ παράλληλα προχωρά η κατασκευή σταθμών αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας συνολικής ισχύος 150 MW (μεγαβάτ).
Την ίδια στιγμή, διενεργούνται οι απαραίτητες μελέτες και ωριμάζει αδειοδοτικά η ανάπτυξη του νέου data center στην έκταση του Ατμοηλεκτρικού Σταθμού (ΑΗΣ) Αγίου Δημητρίου. Στον κομβικό αυτό πυλώνα του συνολικού επενδυτικού πλάνου της ΔΕΗ αναφέρθηκε χθες και ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της ΔΕΗ, κ. Γιώργος Στάσσης, παρουσιάζοντας τη στρατηγική της επιχείρησης για την ενεργειακή μετάβαση και τον μετασχηματισμό του επιχειρηματικού της μοντέλου, στο πλαίσιο του «World Economic Forum Annual Meeting 2026» στο Νταβός της Ελβετίας, σε κεκλεισμένων των θυρών συνάντηση της πρωτοβουλίας «Από τον άνθρακα στην καθαρή ενέργεια».
«Tο πλάνο μας για τη Δυτική Μακεδονία είναι μια δήλωση μετασχηματισμού, μετατρέπουμε την παρακαταθήκη του άνθρακα σε μια πλατφόρμα για καινοτομία, ανταγωνιστικότητα, απασχόληση και μακροπρόθεσμη περιφερειακή ανάπτυξη», δήλωσε ο κ. Στάσσης
Η ΔΕΗ είναι έτοιμη να ξεκινήσει την κατασκευή του μόλις ολοκληρωθούν οι συμφωνίες με τους hyperscalers που θα το χρησιμοποιούν. Το έργο ισχύος 300 MW αναμένεται να είναι από τα μεγαλύτερα στην Ευρώπη και να μεταμορφώσει τον χαρακτήρα της περιοχής, καθώς γύρω του θα αναπτυχθεί ένα ευρύτερο οικοσύστημα τεχνολογίας.
Η παροχή ενέργειας θα γίνεται απευθείας από τις μονάδες παραγωγής της ΔΕΗ (behind-the-meter), γεγονός που διασφαλίζει ότι οι ανάγκες του δεν θα επιβαρύνουν τα ηλεκτρικά δίκτυα της χώρας. Η επένδυση ύψους περίπου 2,3 δισ. ευρώ μπορεί να ολοκληρωθεί σε δύο χρόνια από τη δέσμευση με έναν hyperscaler. Το έργο θα έχει τη δυνατότητα επέκτασης σε 1.000 MW, με επιπλέον επένδυση 5,4 δισ. ευρώ.
Μετασχηματισμός και στρατηγική ΔΕΗ
Το σκεπτικό πίσω από τις επενδύσεις αποτυπώθηκε με σαφήνεια από τη διοίκηση της ΔΕΗ. Όπως ανέφερε ο κ. Στάσσης στο Νταβός, «το πλάνο μας για τη Δυτική Μακεδονία είναι μια δήλωση μετασχηματισμού, μετατρέπουμε την παρακαταθήκη του άνθρακα σε μια πλατφόρμα για καινοτομία, ανταγωνιστικότητα, απασχόληση και μακροπρόθεσμη περιφερειακή ανάπτυξη».
Παράλληλα, σημείωσε ότι το σχέδιο αυτό αντικατοπτρίζει τον ευρύτερο μετασχηματισμό της ΔΕΗ, η οποία αλλάζει ρόλο και ξεφεύγει από την απλή προμήθεια ενέργειας, τοποθετούμενη στο σταυροδρόμι της ενέργειας και του ψηφιακού κόσμου.
Ωστόσο, η επιτυχία της μετάβασης δεν εξαρτάται μόνο από τη διαθεσιμότητα κεφαλαίων. Ο επικεφαλής της ΔΕΗ τόνισε ότι απαιτούνται σαφήνεια και ταχύτητα, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για ταχύτερη χορήγηση αδειών και ανάπτυξη των δικτύων. «Τα κεφάλαια είναι διαθέσιμα σε παγκόσμιο επίπεδο, αλλά ρέουν εκεί όπου η υλοποίηση είναι διασφαλισμένη», επισήμανε χαρακτηριστικά.
Δημόσια έργα και Δίκαιη Μετάβαση
Την ίδια ώρα, ο σχεδιασμός επιχειρεί να κλείσει κρίσιμα ενεργειακά μέτωπα της περιοχής. Σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν στη χθεσινή σύσκεψη της διυπουργικής επιτροπής για τη Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση στις λιγνιτικές περιοχές, υπό την προεδρία του αντιπροέδρου της κυβέρνησης κ. Κωστή Χατζηδάκη, έως το τέλος του 2027 προβλέπεται η έναρξη λειτουργίας της μονάδας «Πτολεμαΐδα 5» με καύσιμο φυσικό αέριο.
Η πλήρης ανάπτυξή της ως μονάδας Συνδυασμένου Κύκλου εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2029. Παράλληλα, έως τα τέλη του έτους θα τεθεί σε λειτουργία ο σταθμός ΣΗΘΥΑ (Συμπαραγωγή Ηλεκτρικής Ενέργειας και Θερμότητας) και θα εγκατασταθούν οι λέβητες διπλού καυσίμου στη ΔΕΥΑ Κοζάνης, έργα που θα καλύψουν μέρος των αναγκών τηλεθέρμανσης, εξασφαλίζοντας χαμηλές τιμές θερμικής ενέργειας για τους κατοίκους.
Καινοτομία και αποθήκευση ενέργειας
Το νέο ενεργειακό υπόδειγμα συμπληρώνεται από έργα καινοτομίας. Στη Δυτική Μακεδονία θα εγκατασταθούν συστήματα αποθήκευσης με μπαταρίες, ενώ έχουν αδειοδοτηθεί και τα δύο αντλησιοταμιευτικά έργα ισχύος 304 MW και 240 MW, που θα αξιοποιούν τα ορυχεία σε Καρδιά και Νότιο Πεδίο αντίστοιχα για την αποθήκευση ενέργειας σε μορφή βαρυτικού υδροδυναμικού.
Για το έτος 2024 καταβλήθηκαν σε κατοίκους και ΟΤΑ της Δυτικής Μακεδονίας ανταποδοτικά τέλη συνολικού ύψους 3,29 εκατ. ευρώ από τους σταθμούς ΑΠΕ που λειτουργούν στην περιοχή.
Επιπλέον, στο Αμύνταιο θα εγκατασταθεί η πρώτη βιομηχανικής κλίμακας μονάδα παραγωγής υδρογόνου από ΑΠΕ, ενώ στον «ΑΗΣ Καρδιάς» οι παλιές γεννήτριες θα μετατραπούν σε σύγχρονους πυκνωτές, συμβάλλοντας στην εξισορρόπηση του συστήματος υπερυψηλής τάσης. Με τον τρόπο αυτό, οι πρώην λιγνιτικές εκτάσεις μετασχηματίζονται σε έναν πράσινο και τεχνολογικό ενεργειακό κόμβο.
Κοινωνικό αποτύπωμα και ανταποδοτικά τέλη
Η μετάβαση επιχειρείται να έχει και μετρήσιμο κοινωνικό αποτύπωμα. Για το έτος 2024 καταβλήθηκαν σε κατοίκους και ΟΤΑ της Δυτικής Μακεδονίας ανταποδοτικά τέλη συνολικού ύψους 3,29 εκατ. ευρώ από τους σταθμούς ΑΠΕ που λειτουργούν στην περιοχή.
Από αυτά, 1,32 εκατ. ευρώ αποδόθηκαν στους οικιακούς καταναλωτές μέσω των λογαριασμών ρεύματος, ενώ 1,98 εκατ. ευρώ κατευθύνθηκαν στους ΟΤΑ για περιβαλλοντικές δράσεις, έργα τοπικής ανάπτυξης και κοινωνικής υποστήριξης. Το επόμενο διάστημα αναμένεται να ξεκινήσει η διαδικασία καταβολής των ανταποδοτικών τελών για το έτος 2025.
