Του Κώστα Ράπτη
Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ αλ Ναχιάν, εμφανίστηκε δημόσια μαζί με τον Ρεπουμπλικανό γερουσιαστή των ΗΠΑ Λίντσεϊ Γκράχαμ στο Άμπου Ντάμπι την Τετάρτη, αντικρούοντας έτσι τις φήμες, που μαίνονταν για ημέρες στο διαδίκτυο, ότι ήταν νεκρός ή σοβαρά άρρωστος.
Ο Γκράχαμ σημείωσε σε ανάρτησή του στο X ότι οι δύο συνομίλησαν για περίπου 90 λεπτά και χαρατκήρισε “ευχάριστη και ενημερωτική” τη συζήτηση, η οποία αφορούσε “την ιστορική στιγμή που αντιμετωπίζει η περιοχή”. Ο Αμερικανός γερουσιαστής ρητά αναφέρθηκε και στις “ψευδείς αφηγήσεις” για τον ηγέτη των ΗΑΕ.
Όμως αρχική πηγή των φημών δεν ήταν παρά ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ταγίπ Ερντογάν, καθώς σε ανακοίνωση της τουρκικής προεδρίας σχετικά με τηλεφωνική συνδιάλεξη με τον ηγέτη των ΗΑΕ, ο ισχυρός άνδρας της Άγκυρας φερόταν να μεταφέρει στον συνομιλητή του ευχές για ταχεία ανάρρωση.
Άλλωστε η τηλεφωνική συνομιλία ήρθε να αντικαταστήσει την προγραμματισμένη για την Δευτέρα επίσκεψη του Ερντογάν, η οποία αναβλήθηκε την τελευταία στιγμή.
Μετά από ένα κύμα διαδικτυακών σχολίων στα αραβόφωνα και τουρκικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης τις επόμενες ώρες, η τουρκική προεδρία απέσυρε την αρχική ανακοίνωση και την αντικατέστησε με νεότερη, η οποία δεν περιλάμβανε την επίμαχη αναφορά στην υγεία του Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ.
Ομοίως, όμως αναβλήθηκε (και αναπληρώθηκε με τηλεφωνική επικοινωνία) και η προγραμματισμένη για την Τρίτη επίσκεψη στο Άμπου Ντάμπι του Έλληνα πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη.
Το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων των ΗΑΕ, WAM, εξέδωσε ανακοίνωση της τηλεφωνικής συνομιλίας Μητσοτάκη-Αλ Ναχγιάν χωρίς καμία αναφορά σε κάποιο πρόβλημα υγείας. Η δήλωση επικεντρώθηκε στην ενίσχυση των διμερών δεσμών και στην αναθεώρηση των περιφερειακών υποθέσεων, χωρίς να επιβεβαιώνει τις φήμες.
Την ίδια στιγμή, αρκετοί λογαριασμοί κοινωνικής δικτύωσης της Σαουδικής Αραβίας ενίσχυαν τους ισχυρισμούς ότι ο πρόεδρος των Εμιράτων ήταν σοβαρά άρρωστος, με πολλούς να συμπληρώνουν ότι είχε υποστεί εγκεφαλικό επεισόδιο.
Δεν έλειψαν και τα σενάρια, πάντοτε σαουδαραβικής προελεύσεως, περί “Game of Thrones” στα ΗΑΕ και ανατροπής του Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ από τον αδελφό του, Ταχνούν μπιν Ζαγέντ. Σύμφωνα με αυτά, ο σεΐχης Ταχνούν φέρεται να έχει την υποστήριξη της Σαουδικής Αραβίας και να μνησικακεί έναντι του πρεσβύτερου αδελφού του ο οποίος φέρεται να το απομάκρυνε πρόσφατα από τις δημόσιες θέσεις του, για τον φόβο τυχόν πραξικοπήματος, αντικαθιστώντας τον με τον δικό του γιο, Χάλεντ μπιν Μοχάμεντ.
Υπενθυμίζεται ότι ο προηγούμενος πρόεδρος των ΗΑΕ, Χαλίφα μπιν Ζαγέντ είχε εξαφανισθεί από το προσκήνιο για πέντε χρόνια, πριν ανακοινωθεί επίσημα ο θάνατός του. Κάποιοι ισχυρίζονται ότι είχε πεθάνει στην πραγματικότητα χρόνια νωρίτερα, ενώ ο αδελφός και διάδοχός του, Μοχάμεντ είχε αναλάβει μυστικά το πηδάλιο.
Όλα αυτά θα ήταν μια παλατιανή φημολογία αποκλειστικά εσωτερικού ενδιαφέροντος, εάν δεν διαπλέκονταν με την ανοικτή εδώ και κάποιον καιρό αντιπαράθεση του Ριάντ με το Άμπου Ντάμπι.
Και οι δύο χώρες επιχειρούν να επιβληθούν ως το κυρίαρχο πολιτικό και οικονομικό κέντρο του Περσικού Κόλπου, επιδιώκοντας να καθορίσουν την ατζέντα για την ευρύτερη περιοχή.
Η απόκλιση είναι εμφανής στις πολιτικές τους απέναντι στο Ισραήλ. Τα ΗΑΕ προχώρησαν το 2020 στην ομαλοποίηση των σχέσεων βάσει των Συμφωνιών του Αβραάμ, ενώ η Σαουδική Αραβία απέφυγε την ομαλοποίηση και συνέδεσε δημόσια οποιαδήποτε πιθανή συμφωνία με την πρόοδο στην παλαιστινιακή κρατική υπόσταση.
Οι εντάσεις ήρθαν στο προσκήνιο στα τέλη του 2025, όταν η Σαουδική Αραβία πραγματοποίησε αεροπορικές επιδρομές στο λιμάνι Μουκάλα της νότιας Υεμένης, στοχεύοντας εφοδιοπομπές που, όπως ισχυρίστηκαν, προορίζονταν για αυτονομιστές υποστηριζόμενους από τα ΗΑΕ.
Λίγο αργότερα, τα ΗΑΕ δήλωσαν ότι θα αποσύρουν τις εναπομείνασες δυνάμεις τους από την Υεμένη, θέτοντας τέλος στην στρατιωτική τους παρουσία μετά από χρόνια εμπλοκής στο πλευρό του υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας συνασπισμού.
Μετά τη συνάντησή του στο Άμπου Ντάμπι, ο Γκράχαμ εξέδωσε μια έντονη προειδοποίηση μέσω X: “Προς τις δυνάμεις που αισθάνονται την ανάγκη να επιτεθούν στον Μοχάμεντ μπιν Ζάγεντ και τα ΗΑΕ επειδή έκαναν το σωστό – το κάνουν με δική τους ευθύνη”. Και πρόσθεσε: “Κατανοήστε ότι πρόκειται να γραφτεί ιστορία. Ο πρόεδρος Τραμπ θέλει μια περιοχή που μοιάζει περισσότερο με τα ΗΑΕ και λιγότερο με τον Αγιατολάχ [του Ιράν]”.
Ο Γκράχαμ, ο οποίος επισκέφθηκε τα ΗΑΕ μετά το ταξίδι του στο Ισραήλ, ανακοίνωσε ότι η επόμενη στάση του θα είναι το Ριάντ, όπου σχεδίαζε να συναντήσει τον πρίγκιπα διάδοχο της Σαουδικής Αραβίας Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν. Επαίνεσε τον πρίγκιπα διάδοχο ως ηγέτη που “έχει δείξει πολύ θάρρος και σοφία και έχει αγκαλιάσει, στο παρελθόν, ένα όραμα που θα αλλάξει για πάντα τη Μέση Ανατολή προς το καλύτερο”. Και μόνο η προσθήκη της φράσης “στο παρελθόν” αποτυπώνει χαρακτηριστικά την ενόχληση των στενότερων φίλων του Ισραήλ από ό,τι θεωρούν ως συνολικότερη σκλήρυνση της στάσης του Σαουδάραβα διαδόχου.
