Μόλις λίγες ημέρες μετά τη συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν η Τουρκία προχώρησε σε άλλη μία προκλητική ενέργεια, αυτή τη φορά με την επιστολή του Μόνιμου Αντιπροσώπου της στον ΟΗΕ, Αχμέτ Γιλντίζ, εξαπολύοντας σφοδρή επίθεση στην Ελλάδα.
Ορισμένοι θεωρούν ότι η αντίδραση από την πλευρά της Τουρκίας ήταν αναμενόμενη καθώς όλο αυτό το διάστημα δεν έχει κρύψει την ενόχλησή της και τον εκνευρισμό της για την ισχυροποίηση του ρόλου της Ελλάδας σε οικονομικό και γεωπολιτικό επίπεδο, ειδικά μετά τις υπογραφές των ενεργειακών συμφωνιών με τον αμερικανικό κολοσσό της Chevron για τις έρευνες υδρογονανθράκων.
Όπως επεσήμανε ο Επίτιμος Αρχηγός του ΓΕΣ, στρατηγός ε.α., Γιώργος Καμπάς στο Action24, για άλλη μια φορά έχουμε με την Τουρκία «τα ίδια και τα ίδια». Ο ίδιος ανέφερε ότι στην επιστολή η Τουρκία βάζει και το θέμα της Chevron και της μέσης γραμμής νοτίως της Κρήτης.
«Ξανανεβάζουν όλα τα προβλήματα που έχουν θέσει έως τώρα» είπε χαρακτηριστικά και πρόσθεσε: «Εμείς πρέπει να συνεχίσουμε σε αυτά που έχουμε χαράξει με αποφασιστικότητα. Πρέπει να έχουμε μια σωστή εξωτερική πολιτική μην τυχόν τρομάξουν κάποιες εταιρίες και δεν έρθουν για να εκτελέσουν το έργο τους στις ελληνικές θάλασσες, αλλά φαντάζομαι ότι αυτό στην ελληνική κυβέρνηση το έχουν λάβει υπόψη τους».
Στην επιστολή της η Τουρκία επιμένει στις θέσεις της περί «Γαλάζιας Πατρίδας», υπερασπίζεται το τουρκολιβυκό μνημόνιο και κατηγορεί την Ελλάδα ότι παραβιάζει τα κυριαρχικά της δικαιώματα και για επιλεκτική ερμηνεία του Δικαίου της Θάλασσας.
Η ελληνική πλευρά απάντησε άμεσα κάνοντας λόγο για ευφάνταστους και ανυπόστατους ισχυρισμούς.
Η προκλητική επιστολή της Τουρκίας
Κατά μέτωπο επίθεση στην Ελλάδα, πέντε μόλις ημέρες μετά τη συνάντηση Μητσοτάκη–Ερντογάν, εξαπέλυσε η Τουρκία με επιστολή στις 16 Φεβρουαρίου του Μόνιμου Αντιπρόσωπού της στον ΟΗΕ, Αχμέτ Γιλντίζ, στην οποία υπεραμύνεται των πάγιων θέσεων της περί «Γαλάζιας Πατρίδας» και προσπαθεί και πάλι να παρουσιάσει ως νόμιμο το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο, κατηγορώντας την Ελλάδα, την Κύπρο αλλά και την Αίγυπτο ότι, με κινήσεις και πρωτοβουλίες τους σε ό,τι αφορά τις θαλάσσιες ζώνες, παραβιάζουν τα κυριαρχικά δικαιώματα της Τουρκίας και τη «μονομερώς» οριοθετημένη ΑΟΖ της.
Η επιστολή της Άγκυρας αναφέρεται στη ρηματική διακοίνωση της 27ης Μαΐου 2025 της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Λιβύης στα Ηνωμένα Έθνη και το παράρτημά της (A/79/916), τη ρηματική διακοίνωση της 5ης Αυγούστου 2025 της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Ελλάδας στα Ηνωμένα Έθνη (A/79/983), της νότας της 18ης Αυγούστου 2025 της αντιπροσωπείας της ελληνοκυπριακής διοίκησης της Κυπριακής Δημοκρατίας («Νότιας Κύπρου» σύμφωνα με την Τουρκία) (A/79/997-S/2025/519), τη ρηματική διακοίνωση της 3ης Σεπτεμβρίου 2025 της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Ελλάδας στα Ηνωμένα Έθνη (A/79/1005) και την επιστολή της 8ης Σεπτεμβρίου 2025 του Μόνιμου Αντιπροσώπου της Αιγύπτου στα Ηνωμένα Έθνη (A/80/386), και ξεκινώντας από το Κυπριακό υποστηρίζει ότι «δεν υπάρχει καμία αρχή που να είναι νομικά ή στην πράξη αρμόδια να εκπροσωπεί από κοινού τους Τουρκοκύπριους και τους Ελληνοκύπριους, καθώς και το σύνολο του νησιού της Κύπρου. Όσον αφορά το κυπριακό ζήτημα, οι θέσεις της Τουρκίας και των Τουρκοκυπρίων έχουν εξηγηθεί σε πολυάριθμες επιστολές στο παρελθόν, με πιο πρόσφατη αυτή της 28ης Δεκεμβρίου 2024 (A/79/711-S/2024/987)».
Στην επιστολή της η Τουρκία επικρίνει την Ελλάδα ότι προχώρησε σε μονομερή χάραξη της μέσης γραμμής βάσει του νόμου Μανιάτη (4001/2011), την οποία δηλώνει ότι δεν αναγνωρίζει και ότι είναι παράνομη, ουσιαστικά επιχειρεί εμμέσως να αντιδράσει στη σημαντική εξέλιξη της εισόδου του αμερικανικού πετρελαϊκού κολοσσού Chevron στα οικόπεδα νότια της Κρήτης. Τα οικόπεδα αυτά έχουν χαραχθεί βάσει του νόμου 4001/2011, ο οποίος προβλέπει ότι, ελλείψει συμφωνίας οριοθέτησης, για την Ελλάδα θα ισχύει, μέχρις ότου υπάρξει συμφωνία, η μέση γραμμή, όπως την ορίζει η χώρα μας. Τα οικόπεδα αυτά επικαλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος της αυθαίρετης, βάσει του παράνομου Τουρκολιβυκού Μνημονίου, «οριοθέτησης» ΑΟΖ από την πλευρά της Λιβύης.
Ξανά το τουρκολιβυκό μνημόνιο
Η Τουρκία επαναλαμβάνει τη θέση της ότι η Συμφωνία Ελλάδας – Αιγύπτου για μερική οριοθέτηση είναι «παράνομη» και ότι τόσο η συμφωνία αυτή όσο και ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός παραβιάζουν τα κυριαρχικά δικαιώματα της Τουρκίας και τα εξωτερικά όρια της ΑΟΖ της, όπως βεβαίως η ίδια μονομερώς, αυθαίρετα και παράνομα (καθώς στηρίζεται στο Τουρκολιβυκό και στη «συμφωνία» με το ψευδοκράτος) έχει καταθέσει στον ΟΗΕ.
Επιμένοντας στην υποστήριξη του Τουρκολιβυκού Μνημονίου έναντι των συμφωνιών της Ελλάδας με τη Chevron, η Τουρκία αναφέρει στην επιστολή ότι «οι προσπάθειες της Ελλάδας να υπερασπιστεί τις μαξιμαλιστικές και υπερβολικές αξιώσεις της ως προς τα θαλάσσια όρια, οι οποίες αμφισβητούνται κατά το διεθνές δίκαιο, μέσω της εσωτερικής της νομοθεσίας, αντιβαίνουν στις παγίως καθιερωμένες αρχές του διεθνούς δικαίου καθώς και στη διεθνή νομολογία, είναι ατελέσφορες, δεν παράγουν έννομες συνέπειες για την Τουρκία και δεν δύνανται να θίξουν τα ipso facto και ab initio δικαιώματα της Τουρκίας επί της τουρκικής υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο Πέλαγος και στην Ανατολική Μεσόγειο»
«Η Ελλάδα ερμηνεύει επιλεκτικά το Δίκαιο της θάλασσας»
Η Ελλάδα κατηγορείται για άλλη μια φορά περί «επιλεκτικής ερμηνείας» του Δικαίου της Θάλασσας, επικαλούμενη τις γνωστές θέσεις ότι τα νησιά είτε πρέπει να αγνοηθούν εάν βρίσκονται στη «λανθασμένη πλευρά της μέσης γραμμής» είτε πρέπει να τους αναγνωρισθεί «περιορισμένη επήρεια κατά την οριοθέτηση, εφόσον η θέση τους στρεβλώνει μια δίκαιη οριοθέτηση ή συντρέχουν άλλες ειδικές/σχετικές περιστάσεις, περιλαμβανομένης της σύγκρισης των μηκών ακτών».
Την ίδια στιγμή αναφέρεται στον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό που ανακοίνωσε η Ελλάδα στις 16 Απριλίου 2025, υποστηρίζοντας ότι «ορισμένες από τις περιοχές που προσδιορίζονται στο εν λόγω σχέδιο παραβιάζουν τις θαλάσσιες περιοχές δικαιοδοσίας της Τουρκίας τόσο στο Αιγαίο Πέλαγος όσο και στην Ανατολική Μεσόγειο».
«Άκυρη» η συμφωνία Ελλάδας – Αιγύπτου
Παράλληλα, επαναλαμβάνεται ότι για την Τουρκία «η λεγόμενη συμφωνία που υπογράφηκε μεταξύ της Αιγύπτου και της Ελλάδας στις 6 Αυγούστου 2020 σχετικά με την οριοθέτηση της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης παραβιάζει την υφαλοκρηπίδα της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο και προσβάλλει τα δικαιώματα της Τουρκίας στην περιοχή. Η Δημοκρατία της Τουρκίας θεωρεί την εν λόγω συμφωνία άκυρη, όπως εξηγείται στην προφορική μας νότα της 14ης Αυγούστου 2020 (A/74/990)».
Ο Τούρκος πρέσβης αναφερόμενος στην επιστολή της 8ης Σεπτεμβρίου 2025 του Μόνιμου Αντιπροσώπου της Αιγύπτου στα Ηνωμένα Έθνη (A/80/386), σχετικά με την ισχύ των δύο μνημονίων κατανόησης μεταξύ της Κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Τουρκίας και της Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας-Κράτους της Λιβύης, το πρώτο σχετικά με την οριοθέτηση των θαλάσσιων περιοχών δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο, που υπογράφηκε στις 27 Νοεμβρίου 2019 και καταχωρήθηκε δεόντως στο Γραμματείο των Ηνωμένων Εθνών, και το δεύτερο σχετικά με τη συνεργασία στον τομέα των υδρογονανθράκων, που υπογράφηκε στις 3 Οκτωβρίου 2022, αναφέρει:
«Αναφερόμενος στην κοινή επιστολή της 9ης Δεκεμβρίου 2022 των Μόνιμων Αντιπροσώπων της Τουρκίας και της Λιβύης στα Ηνωμένα Έθνη (A/77/646-S/2022/936), θα ήθελα να τονίσω ότι η εθνική νομοθεσία της Λιβύης εξουσιοδοτεί δεόντως την κυβέρνηση της Λιβύης να συνάπτει μνημόνια κατανόησης με άλλα κράτη. Πολλά κράτη, συμπεριλαμβανομένων των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχουν συνάψει άλλα παρόμοια μνημόνια κατανόησης με την κυβέρνηση εθνικής ενότητας της Λιβύης σε τομείς που απαιτούν μακροπρόθεσμες δεσμεύσεις από τους υπογράφοντες. Η Τουρκία επαναλαμβάνει ότι όλα τα μνημόνια κατανόησης που έχουν υπογραφεί μεταξύ της Τουρκίας και της Λιβύης έχουν συναφθεί σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και είναι έγκυρα και σε ισχύ, συμπεριλαμβανομένου του μνημονίου κατανόησης μεταξύ της Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı και της Εθνικής Εταιρείας Πετρελαίου της Λιβύης, που υπογράφηκε στις 25 Ιουνίου 2025».
Παρ’ όλα αυτά δηλώνει «έτοιμη για ειρηνική λύση»
Τέλος, κατά την πάγια τακτική της, η Τουρκία στην επιστολή δηλώνει ετοιμότητα για τη «διασφάλιση δίκαιης, ισότιμης και ειρηνικής λύσης όλων των εκκρεμών ζητημάτων, περιλαμβανομένης της δίκαιης οριοθέτησης των θαλασσίων ζωνών δικαιοδοσίας με όλα τα σχετικά παράκτια κράτη που αναγνωρίζει, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, προκειμένου να συμβάλει περαιτέρω στη σταθερότητα και την ευημερία ολόκληρης της λεκάνης της Μεσογείου». Και σπεύδει, μάλιστα, να επικαλεσθεί τη Διακήρυξη των Αθηνών, προκειμένου να εμφανισθεί ως υπέρμαχος της ειρήνης και του διαλόγου, παραπέμποντας στην αναφορά της Διακήρυξης ότι οι δύο χώρες «θα επιδιώκουν την επίλυση οποιασδήποτε διαφοράς ανακύπτει μεταξύ τους με φιλικό τρόπο, μέσω απευθείας διαβουλεύσεων ή άλλων μέσων κοινής επιλογής, όπως προβλέπεται στον Καταστατικό Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών».
Δείτε ολόκληρη την τουρκική επιστολή εδώ
Απάντηση Αθήνας στην τουρκική επιστολή στον ΟΗΕ: «Ανυπόστατοι ισχυρισμοί που δεν παράγουν έννομα αποτελέσματα»
«Αυθαίρετους και νομικά ανυπόστατους» χαρακτηρίζουν τους ισχυρισμούς της Τουρκίας ελληνικές διπλωματικές πηγές, απαντώντας στην επιστολή της Άγκυρας προς τα Ηνωμένα Έθνη. Η επιστολή προφανώς «απορρίπτεται εκ μέρους της Ελλάδας και θα απαντηθεί δεόντως», αναφέρουν οι ίδιες πηγές καθώς όπως επισημαίνουν αναπαράγει «γνωστές, πλην όμως ευφάνταστες και αυθαίρετες ερμηνείες του Διεθνούς Δικαίου και ειδικότερα του Δικαίου της Θάλασσας», που δεν παράγουν έννομα αποτελέσματα.
«Η από 16 Φεβρουαρίου 2026 επιστολή του Μονίμου Αντιπροσώπου της Τουρκίας στα Ηνωμένα Έθνη προς τον Γενικό Γραμματέα του Οργανισμού, σε συνέχεια σχετικών Ρηματικών Διακοινώσεων της Ελλάδας, της Κύπρου και της Αιγύπτου, ήταν εν πολλοίς αναμενόμενη και δεν προκαλεί έκπληξη» σημειώνουν διπλωματικές πηγές.
Επισημαίνουν επίσης πως «η εν λόγω επιστολή, που απορρίπτεται εκ μέρους της Ελλάδας και θα απαντηθεί δεόντως, αναπαράγει τις γνωστές πλην όμως ευφάνταστες και αυθαίρετες ερμηνείες του Διεθνούς Δικαίου, και ειδικότερα του Δικαίου της Θάλασσας, στις οποίες συχνά επιδίδεται η Τουρκία, αμφισβητώντας, για μια ακόμη φορά, τα νόμιμα δικαιώματα της χώρας μας, ενώ επιμένει να μην αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία, κράτος μέλος της ΕΕ και του ΟΗΕ».
ΥΠΕΞ: Δεν παράγονται έννομα αποτελέσματα
Οι ελληνικές διπλωματικές πηγές τονίζουν πως «η επανάληψη νομικά ανυπόστατων ισχυρισμών δεν τους προσδίδει αξία και δεν παράγει έννομα αποτελέσματα».
Οι ίδιες πηγές υπογραμμίζουν πως «οι ισχυρισμοί αυτοί έχουν ήδη κατ’ επανάληψη απαντηθεί με επιστολές μας προς τα Ηνωμένα Έθνη, στις οποίες υπενθυμίζουμε, μεταξύ άλλων, ότι σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας, στην οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ, μεταξύ κρατών με παρακείμενες ή αντικείμενες ακτές, τα νησιά, έχουν πλήρη δικαιώματα σε θαλάσσιες ζώνες, όπως και τα ηπειρωτικά εδάφη».
Και καταλήγουν πως θα πρέπει η Τουρκία «να συνταχθεί με τις επιταγές του Δικαίου της Θάλασσας, προς όφελος των σχέσεων καλής γειτονίας μεταξύ των δύο χωρών μας, όπως και της σταθερότητας και της συνεργασίας στην περιοχή».
