Σε λιγότερο από δύο χρόνια ολοκληρώνεται το Ταμείο Ανάκαμψης με τις χώρες – μέλη, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, να «τρέχουν» για την υλοποίηση των οροσήμων που έχουν θέσει στα σχέδια τους ώστε να απορροφήσουν το σύνολο των πόρων που τους αντιστοιχούν.
Το επόμενο διάστημα η χώρα μας αναμένει την έγκριση εκταμίευσης της 5ης δόσης από το Ταμείο ύψους 3,1 δις. ευρώ ενώ σχεδιάζει να υποβάλλει δύο ακόμα αιτήματα εντός του 2025.
Το πλέγμα των μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, ειδικά αυτών που συνδέονται με το Ταμείο Ανάκαμψης, αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο των επαφών που θα έχουν υψηλόβαθμα κλιμάκια των θεσμών της Ε.Ε. στην Αθήνα περί τα μέσα του μήνα. Βασικός στόχος να έρθουν οι επόμενες δόσεις αλλά και να ολοκληρωθεί εγκαίρως το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης “Ελλάδα 2.0” και τούτο διότι όσο περνά ο χρόνος και ωριμάζουν τα έργα, ο βαθμός δυσκολίας μεγαλώνει. Κι αυτό συνδέεται όχι μόνο με τη θεσμοθέτηση των μεταρρυθμίσεων και τις αναθέσεις διαγωνισμών αλλά και με την ολοκλήρωση όλων των έργων που έχουν ενταχθεί στο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης.
Η Ελλάδα έχει μπροστά της την εκπλήρωση ακόμα 206 οροσήμων και στόχων προκειμένου να έχει αξιοποιήσει πλήρως τους πόρους που έχει εξασφαλίσει από το Ταμείο Ανάκαμψης, συνολικού ύψους 36 δις. ευρώ. Πιο συγκεκριμένα μέχρι το Απρίλιο αναμένεται η έγκριση για την εκταμίευση της 5η δόσης, ύψους 3,1 δις. ευρώ, από 3,6 δις. ευρώ που ήταν αρχικά καθώς δεν είχε εκπληρωθεί ο στόχος για “συμβασιοποίηση” δανείων, ύψους 8,25 δισ. ευρώ.
Εντός του έτους, την Άνοιξη γύρω στα τέλη Απριλίου με αρχές Μαΐου, σχεδιάζεται η υποβολή του αιτήματος για την 6η δόση ύψους 3,9 δις. ευρώ (το οποίο θα συμπληρωθεί από το αίτημα για την εκταμίευση των 500 εκατ. ευρώ που είναι σε εκκρεμότητα για τα δάνεια) εφόσον εκπληρωθούν τα 43 ορόσημα και στόχοι. Με βάση τον προγραμματισμό, το Φθινόπωρο σχεδιάζεται η κατάθεση και του 7ου αιτήματος, ύψους 3,5 δις. ευρώ που αφορά τόσο στο σκέλος των επιχορηγήσεων (1,7 δις. ευρώ) όσο και στο σκέλος των δανείων (1,8 δις. ευρώ) εφόσον έχουν ολοκληρωθεί 35 ορόσημα και στόχοι.
Το 2024 το ποσοστό απορρόφησης των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης διαμορφώθηκε στο 51% με πλήρη επίτευξη των στόχων που είχαν τεθεί, επίδοση που κατατάσσει τη χώρα μας στην όγδοη θέση της Ε.Ε. Από τα 36 δις. ευρώ που είναι το συνολικό πρόγραμμα, η Ελλάδα έχει λάβει μέχρι στιγμής 18,2 δις. ευρώ που αντιστοιχούν στο 51% του συνολικού προϋπολογισμού. Αν προστεθούν τα κονδύλια που συνδέονται με το 5ο αίτημα πληρωμής, οι συνολικές εισροές θα ανέλθουν σε 21,3 δις. ευρώ ή το 64% των συνολικών πόρων που αναλογούν στη χώρα μας.
Εντός του 2026, η Ελλάδα θα πρέπει να διεκδικήσει ακόμα 6,2 δισ. ευρώ, μέσω δύο δόσεων επιχορηγήσεων συνολικού ύψους 5,2 δις. ευρώ και μιας δόσης δανείων ύψους 1,2 δις. ευρώ. Ειδικότερα, στην αρχή του 2026, να υποβληθεί το αίτημα για την 8η δόση για επιχορηγήσεις ύψους 1,7 δις. ευρώ και δάνεια 1,27 δις. ευρώ, έχοντας προηγουμένως εκπληρωθεί 36 ορόσημα και στόχους ενώ μέχρι το τέλος Ιουνίου του επόμενου χρόνου θα πρέπει να υποβάλλει το αίτημα για την 9η δόση για επιχορηγήσεις ύψους 3,5 δις. ευρώ, η οποία συνδέεται με την εκπλήρωση 126 οροσήμων και στόχων.
Μόλις πριν λίγες ημέρες, ο αναπληρωτής γενικός διευθυντής της διεύθυνσης Οικονομικών και Χρηματοοικονομικών Υποθέσεων της Κομισιόν Ντέκλαν Κοστέλο αναφερόμενος στην Ελλάδα σημείωσε ότι η χώρα διαθέτει σημαντικούς ευρωπαϊκούς πόρους και η μεγάλη πρόκληση είναι η αποτελεσματική απορρόφησή τους. Συμπλήρωσε μάλιστα ότι η εξυπηρέτηση του χρέους κινείται σε ικανοποιητικά επίπεδα, χωρίς να διαφαίνονται σοβαρά προβλήματα. Ωστόσο, έθεσε το ερώτημα γιατί, παρά τη γενικότερη πρόοδο, οι ιδιωτικές επενδύσεις δεν έχουν αυξηθεί σημαντικά.
Το 6ο αίτημα εκταμίευσης & τα 43 ορόσημα
Μακρά είναι η λίστα με τις μεταρρυθμίσεις που πρέπει να εκπληρωθούν προκειμένου η Ελλάδα να προχωρήσει στην κατάθεση του αιτήματος καταβολής της 6ης δόσης από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Πρόκειται για μεταρρυθμίσεις που σχετίζονται με την ενέργεια, την υγεία αλλά και τη λειτουργία του Δημοσίου όπως και την ανάθεση συμβάσεων σε έργα ψηφιοποίησης, υποδομών και μελετών. Πρόκειται για παρεμβάσεις που σχετίζονται με την ενίσχυση της αυτοτέλειας της ΑΑΔΕ, τη λειτουργία του Ψηφιακού Φακέλου Υγείας και της Δικαστικής Αστυνομίας αλλά και σειρά συμβάσεων για έργα που σχετίζονται με την οδική ασφάλεια, την αποκατάσταση ζημιών στη Θεσσαλία από τις πλημμύρες, την ανακαίνιση Κέντρων Υγείας και την αναβάθμιση των λιμένων της χώρας.
