Του Τάσου Δασόπουλου
Παρά το γεγονός ότι οι αγορές πήραν θέση εδώ και ένα μήνα ανεβάζοντας την ισοτιμία του ευρώ έναντι του δολαρίου όλοι γνωρίζουν ότι ζούμε το “τέλος της αρχής” της αντιπαράθεσης των δύο ισχυρότερων νομισμάτων του κόσμου, η οποία στο κύριο μέρος της θα εξελιχθεί αργότερα μέσα στο χρόνο
Τούτο, με δεδομένο ότι το επόμενο διάστημα θα έχουμε αλλαγή ηγεσίας στην αμερικανική Federal Reserve και ενώ ο τωρινός πρόεδρος του ιδρύματος, Τζερόμ Πάουελ βρίσκεται υπό έρευνα από τις ομοσπονδιακές αρχές. Η ανάληψη της διοίκησης από ένα άτομο που θα χαίρει της εμπιστοσύνης του Λευκού Οίκου θα σημάνει την έναρξη μιας επιθετικής πολιτικής μείωσης των αμερικανικών επιτοκίων. Αυτό θα συνεχίσει την διολίσθηση της ισοτιμίας του δολαρίου έναντι του ευρώ.
Έτσι μετά την υποχώρηση του πληθωρισμού της Ευρωζώνης στο 1,7% τον Ιανουάριο από 2% τον Δεκέμβριο η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ δήλωσε την προηγούμενη εβδομάδα μετά τις αποφάσεις νομισματικής πολιτικής της τράπεζας, ότι ένα ισχυρότερο ευρώ θα μπορούσε να μειώσει τον πληθωρισμό πέραν των τρεχουσών προσδοκιών. Πιο ασταθείς και απρόθυμες στην ανάληψη κινδύνου χρηματοπιστωτικές αγορές θα μπορούσαν να επιβαρύνουν τη ζήτηση και, ως εκ τούτου, να μειώσουν επίσης τον πληθωρισμό, ανέφερε ανοίγοντας ξανά ένα σενάριο αποπληθωρισμού για την Ευρωζώνη. Δηλαδή επανέφερε το ενδεχόμενο η Ευρωζώνη να επιστρέψει στο μακρινό πια 2012 όταν η ΕΚΤ ξεκίνησε τις αγορές τίτλων για να ενισχύσει την ρευστότητα και άρα και την ανάπτυξη, των κρατών μελών της Ευρωομάδας.
Η πρόεδρος της ΕΚΤ επισήμανε πάντως και το αντίθετο σενάριο, αν τελικά αυτό που θα κυριαρχήσει δεν θα είναι η ισοτιμία των δύο νομισμάτων, αλλά ένας δεύτερος κύκλος του εμπορικού πολέμου που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ από τις αρχές του 2025. Το δεύτερο σενάριο θέλει τον πληθωρισμό υψηλότερο από το 2% εάν υπάρξει μια επίμονη ανοδική μετατόπιση των τιμών της ενέργειας ή εάν οι πιο κατακερματισμένες παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες ωθήσουν προς τα πάνω τις τιμές των εισαγωγών, περιορίσουν την προσφορά κρίσιμων πρώτων υλών και επιτείνουν τους περιορισμούς στην παραγωγική ικανότητα της οικονομίας της ζώνης του ευρώ. Η Λαγκάρντ ανέφερε επίσης ότι η προγραμματισμένη ενίσχυση των αμυντικών δαπανών και των δαπανών για υποδομές θα μπορούσε επίσης να προκαλέσει άνοδο του πληθωρισμού μεσοπρόθεσμα.
Όλα τα σενάρια ανοιχτά
Συνεπώς, παρά τα φαινόμενα, η ΕΚΤ έχει ανοιχτό σενάριο και για μείωση επιτοκίων, αλλά και σενάριο για αύξηση των επιτοκίων μέσα στους επόμενους μήνες, τα οποία θα εφαρμόσει ανάλογα με τις διεθνείς εξελίξεις.
Το βασικό σενάριο πάντως θέλει την οικονομική κατάσταση στην Ευρωζώνη να βελτιώνεται, αφού μετά από τρία χρόνια οικονομικής στασιμότητας, η ΕΚΤ διαπιστώνει κάποια αμυδρά σημάδια ανάκαμψης τα οποία θα ενισχυθούν μετά και την υποχώρηση του πληθωρισμού στο στόχο του 2%. Ωστόσο, η ΕΕ και ειδικότερα η Ευρωζώνη είναι εξαιρετικά ευάλωτη, απέναντι και στα δύο σενάρια που ανέφερε την περασμένη Πέμπτη η πρόεδρος της ΕΚΤ.
Στην περίπτωση συνεχούς ενίσχυσης του ευρώ, οι εξαγωγές, ο βασικός μοχλός ανάπτυξης για τις μεγάλες οικονομίες της Ευρωζώνης, θα έχουν απώλειες όχι μόνο προς τις ΗΠΑ, αλλά προς όλους τους εμπορικούς εταίρους, πλην των χωρών της Ευρωζώνης, Τούτο, θα συμβεί όσο χαμηλός και να είναι ο πληθωρισμός, ενώ η συνέχιση της στασιμότητας θα μειώσει και την ζήτηση απειλώντας ένα νέο κύκλο αποπληθωρισμού.
Από την άλλη, ένας δεύτερος κύκλος εμπορικού πολέμου θα “μαλακώσει” μεν το ευρώ, αλλά η ανάγκη εισαγωγών ενέργειας και πρώτων υλών στην ΕΕ θα αυξήσει τον πληθωρισμό, ροκανίζοντας τελικά την Ευρωπαϊκή ανάκαμψη.
