Σε θετικό κλίμα πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη στην Άγκυρα η συνάντηση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Τούρκο πρόεδρο, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, η οποία κράτησε περίπου 1,5 ώρα με κυβερνητικές πηγές να κάνουν λόγο για μια «ειλικρινή συζήτηση στην οποία τέθηκαν όλα τα ζητήματα που έχουν προκαλέσει διαφωνίες ανάμεσα στις δύο χώρες».
Οι δύο ηγέτες προχώρησαν σε επισκόπηση των διμερών σχέσεων και συμφώνησαν ότι η διατήρηση των ανοικτών διαύλων επικοινωνίας και η βελτίωση του κλίματος στις διμερείς σχέσεις είναι προς όφελος των δύο χωρών, αλλά και της σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή. Παράλληλα, συζητήθηκαν διεθνή και περιφερειακά ζητήματα, με έμφαση στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή.
Στο πλαίσιο της Κοινής Δήλωσης που υπεγράφη, ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αντάλλαξαν τον ελληνικό και τον τουρκικό φάκελο, όπως έκαναν και οι υπουργοί των δύο χωρών για κάθε συμφωνία που υπέγραψαν. Αυτό που προκύπτει από την επίσκεψη του Πρωθυπουργού στην Άγκυρα είναι ότι και οι δυο πλευρές επιδιώκουν να διατηρηθεί το «καλό κλίμα» που έχει οικοδομηθεί τα τελευταία δυόμισι χρόνια μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.
Όσον αφορά στο διμερές εμπόριο μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, και οι δύο ηγέτες αναφέρθηκαν στον νέο στόχο 10 δισ. ευρώ που έχουν θέσει. Ωστόσο, επέλεξαν ο καθένας, από τη δική του οπτική, να θέσουν τα καίρια ζητήματα που απασχολούν και σε επίπεδο πιο υψηλής διπλωματίας.
Συμφώνησαν στο κομμάτι να συνεχιστεί η συνεργασία για τον εκσυγχρονισμό των κρίσιμων διασυνοριακών οδικών και σιδηροδρομικών διαδρομών, αλλά, όπως αναφέρει η ΕΡΤ, εξέφρασαν και την αποφασιστικότητά τους προκειμένου να αξιολογηθούν, όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στη διακήρυξη, οι ευκαιρίες συνεργασίας και στον τομέα της ενέργειας, ιδίως για την ηλεκτρική ενέργεια και τις ανανεώσιμες πηγές. Στόχος είναι η ενίσχυση της περιφερειακής σταθερότητας. Παράλληλα, υπάρχει η κοινή βούληση των δύο ηγετών για κοινή αντιμετώπιση, σε μια εποχή γεωπολιτικής ρευστότητας και ανατροπών στην εξωτερική πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών, παρά τις όποιες δομικές διαφορές χωρίζουν τις δύο πλευρές του Αιγαίου.
Το Αιγαίο, το casus belli και η μειονότητα στην Θράκη
Από τη συνάντηση δεν έλειψαν και οι… διαφωνίες. Ο Ερντογάν έκανε λόγο για αλληλένδετα προβλήματα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Μία διαφορά, που, ξεκάθαρα από την πλευρά του κ. Μητσοτάκη, θα μπορούσε ενδεχομένως στο μέλλον, όπως είπε, να διευθετηθεί μέσω προσφυγής στη διεθνή δικαιοδοσία.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είπε έμμεσα στον Τούρκο πρόεδρο ότι είναι η ώρα να αποσυρθεί το casus belli, με τον Πρωθυπουργό να «κινείται» ωστόσο πολύ προσεκτικά και διπλωματικά, λέγοντας: «καιρός να αρθεί κάθε απειλή στις μεταξύ μας σχέσεις. Αν όχι τώρα, πότε; ».
Ως προς τις μειονότητες, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα δεν είχε αναφερθεί σε τουρκική μειονότητα στη Θράκη, την Τετάρτη στην Άγκυρα ζήτησε να ωφεληθεί πλήρως η «τουρκική μειονότητα της δυτικής Θράκης» από τις θρησκευτικές ελευθερίες και τις ελευθερίες στην εκπαίδευση.
Ο Έλληνας πρωθυπουργός απάντησε στον Ερντογάν, τονίζοντας πως η «Συνθήκη της Λωζάνης προβλέπει ρητά ότι η μειονότητα στη Θράκη είναι θρησκευτική, αποκλείοντας κάθε άλλη παρερμηνεία».
Τα μηνύματα φιλίας
Κατά τη διάρκεια των κοινών δηλώσεων των δύο ηγετών, ο Ερντογάν χαρακτήρισε «πολύτιμο φίλο» τον Κυριάκο Μητσοτάκη, ενώ ο Πρωθυπουργός απευθυνόμενος στον Ερντογάν είπε: «Αγαπητέ Ταγίπ». Μάλιστα, μιλώντας για τους Έλληνες της Κωνσταντινούπολης ο κ. Μητσοτάκης τόνισε πως «η ελληνική μειονότητα […] εξακολουθεί να εμπλουτίζει την κοινωνική και πολιτιστική ζωή της Τουρκίας. Ας εργαστούμε, λοιπόν, για το πώς αυτές οι δύο μειονότητες μπορούν πράγματι να γίνουν “γέφυρες” φιλίας και αμοιβαίας κατανόησης μεταξύ των λαών μας».
Η αναφορά Μητσοτάκη σε Ελευθέριο Βενιζέλο και Κεμάλ Ατατούρκ
Αναφορά στον Ελευθέριο Βενιζέλο και τον Κεμάλ Ατατούρκ, έκανε ο Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης. «Η μοίρα μας όρισε να ζούμε στην ίδια γειτονιά, δεν μπορούμε να αλλάξουμε τη γεωγραφία μπορούμε όμως να την κάνουμε σύμμαχο, επιλέγοντας τη σύγκλιση, τον διάλογο και την πίστη στο διεθνές δίκαιο, ώστε με αίσθημα ευθύνης να χτίσουμε ένα αύριο ειρήνης, προόδου και ευημερίας για τις χώρες μας, να τιμήσουμε την παρακαταθήκη του Ελευθερίου Βενιζέλου και του Κεμάλ Ατατούρκ», είπε ο Έλληνας Πρωθυπουργός.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε, επίσης, ότι προσβλέπει στη συνεργασία των δύο χωρών και απευθυνόμενος στον Τούρκο πρόεδρο, τόνισε: «θα χαρώ να σας υποδεχθώ μαζί με τους υπουργούς σας στην Ελλάδα για την επόμενη Σύνοδο του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας».
Τι ανέφεραν διπλωμάτες για τη συνάντηση
Διπλωμάτες που παρακολούθησαν όλη τη συνάντηση και τις δηλώσεις των δύο ηγετών ανέφεραν στον ΑΝΤ1 ότι «η σημερινή συνάντηση ήταν επιτυχής. Είδαμε όχι μόνο δύο εξαίρετους πολιτικούς, αλλά δύο εξαίρετους διπλωμάτες, έμπειρους που ξέρουν να συμφωνούν διαφωνώντας».
Ο τουρκικός Τύπος
Δίνοντας έμφαση στην φράση του Ερντογάν «δεν υπάρχουν προβλήματα που να μην μπορούν να λυθούν με καλές προθέσεις», τα τουρκικά Μέσα Ενημέρωσης κάλυψαν την επίσκεψη του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στην Τουρκία και τις συμφωνίες που υπεγράφησαν μεταξύ των δύο χωρών, τονίζοντας το καλό κλίμα στην συνάντηση των δύο ηγετών και των αντιπροσωπειών.
«Πιστεύω ακράδαντα ότι πρέπει να διατηρήσουμε ανοιχτούς τους διαύλους διαλόγου με την Ελλάδα», ήταν ο τίτλος του θέματος στο επίσημο, κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Αναντολού.
«Ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν μίλησε σε κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Έλληνα Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, κάνοντας σημαντικές δηλώσεις», έγραψε η Γενί Σαφάκ.
Τον ειλικρινή διάλογο των δύο ηγετών στα ζητήματα του Αιγαίου τόνισε και η Μιλιέτ δίνοντας επίσης έμφαση στην δήλωση Ερντογάν ότι «παρόλο που τα υφιστάμενα ζητήματα είναι ακανθώδη, δεν είναι άλυτα στη βάση του Διεθνούς Δικαίου, αρκεί να υπάρχει καλή θέληση και βούληση για κοινή λύση».
