Ευρωπαϊκές κυβερνήσεις πιέζουν την ΕΕ για τον διορισμό ενός διαπραγματευτή που θα εκπροσωπεί τα συμφέροντά τους στην Ουκρανία, φοβούμενες ότι οι ΗΠΑ θα συνάψει συμφωνία με τη Ρωσία “πίσω από την πλάτη τους”, όπως μεταδίδει το Politico.
Οι υποστηρικτές της συγκεκριμένης ιδέας – συμπεριλαμβανομένων της Γαλλίας και της Ιταλίας – έχουν εξασφαλίσει μάλιστα υποστήριξη ενός της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και μεταξύ μιας σειράς άλλων χωρών, σύμφωνα με τρεις διπλωμάτες και αξιωματούχους που μίλησαν ανώνυμα στο Politico.
Όπως σημειώνουν, η Ευρώπη μπορεί να διατηρήσει τις “κόκκινες γραμμές” της, όπως είναι η πιθανή μελλοντική ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ, μόνο εάν η ΕΕ έχει μία θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Μία τέτοια εξέλιξη θα σηματοδοτούσε μία σημαντική αλλαγή στον τρόπο, με τον οποίο η Ευρώπη εμπλέκεται στη σειρά διμερών συνομιλιών που καθοδήγησε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, τη στιγμή που καταβάλλει προσπάθειες για να δείξει ότι είναι έτοιμη να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο σε οποιαδήποτε διευθέτηση για τον τερματισμό του τετραετούς πολέμου στην Ουκρανία.
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν και η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι ένωσαν τις δυνάμεις τους τις τελευταίες εβδομάδες για να ζητήσουν το άνοιγμα διπλωματικών διαύλων με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν και τον στενό κύκλο του, ακόμη και αν οι ειρηνευτικές συνομιλίες του Λευκού Οίκου παραπαίουν.
“Ο Μακρόν υποστηρίζει τις τελευταίες ημέρες ότι, εν όψει των διμερών συζητήσεων μεταξύ Αμερικανών και Ρώσων, είναι σημαντικό να διαδραματιστεί τουλάχιστον ένας ρόλος στη συζήτηση”, δήλωσε ένας ανώτερος Γάλλος αξιωματούχος. “Η Μελόνι υποστήριξε ένθερμα ότι… δεν είναι αφελείς για το τι μπορεί να επιτευχθεί μέσω αυτών των συζητήσεων, αλλά όσον αφορά στην ισορροπία μεταξύ μη εμπλοκής και εμπλοκής, υπάρχει μια αυξανόμενη εκτίμηση [των πλεονεκτημάτων της εμπλοκής] σε ορισμένες πρωτεύουσες”, ανέφερε ο ίδιος.
Πάντως, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές διαφωνίες σχετικά με τις λεπτομέρειες του εν λόγω ρόλου. Οι επικριτές λένε ότι ο διορισμός ενός διαπραγματευτή θα υπονοούσε ότι η Ρωσία είναι έτοιμη να διαπραγματευτεί καλή τη πίστει και θα δεχόταν οτιδήποτε άλλο εκτός από την πλήρη υποδούλωση της Ουκρανίας. Οι προσπάθειες του Τραμπ να μεσολαβήσει για μία συμφωνία έχουν αποτύχει μέχρι στιγμής, με το Κρεμλίνο να αρνείται να υποχωρήσει από το αίτημά του να παραδώσει η Ουκρανία τμήματα εδάφους που τα ρωσικά στρατεύματα δεν μπόρεσαν να κατακτήσουν.
Στις Βρυξέλλες, εν τω μεταξύ, διεξάγονται συζητήσεις σχετικά με το τι θα συνεισφέρει το μπλοκ σε τυχόν συνομιλίες.
“Υπάρχουν ορισμένα ζητήματα που δεν μπορούν να συζητηθούν [μόνο] με τις ΗΠΑ όταν έχουν άμεσες επιπτώσεις στην ασφάλειά μας ως Ευρωπαίων”, δήλωσε ο αξιωματούχος. “Το μήνυμα προς την Ουάσινγκτον είναι εξίσου σημαντικό με [το μήνυμα] προς τη Μόσχα”, επεσήμανε.
Ο Κουρτ Βόλκερ, ο οποίος διετέλεσε Ειδικός Εντεταλμένος των ΗΠΑ για τις διαπραγματεύσεις για την Ουκρανία κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ και ως πρεσβευτής στο ΝΑΤΟ το 2008-2009 υπό τον τότε πρόεδρο Τζορτζ Μπους, δήλωσε στο Politico ότι οι Βρυξέλλες πρέπει να είναι πιο δυναμικές εάν θέλουν να συμπεριληφθούν στις συνομιλίες.
“Έχει καταστεί σαφές ότι ο Τραμπ θα συνεχίσει τον διάλογό του με τον Πούτιν τόσο απευθείας όσο και μέσω του [Αμερικανού απεσταλμένου Στιβ] Γουίτκοφ”, είπε. “Αυτό δεν πρόκειται να εξαφανιστεί. Επομένως, πρέπει να έχετε τη δική σας επικοινωνία εάν συμβαίνει κάτι – το θέμα δεν είναι να βρίσκεστε στον ίδιο χώρο με τους Αμερικανούς και τους Ρώσους, αλλά να έχετε οποιοδήποτε είδος επικοινωνίας”.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες συζήτησαν για πρώτη φορά την ιδέα ενός ειδικού απεσταλμένου στη σύνοδο κορυφής της ΕΕ τον περασμένο Μάρτιο, όπως επιβεβαίωσε ανώτερος αξιωματούχος της ΕΕ. Ωστόσο, παρά την ευρεία υποστήριξη που έλαβε, δεν ελήφθη καμία απόφαση και οι προτάσεις παραλείφθηκαν από την επακόλουθη κοινή δήλωση.
Ο ρόλος θα επικεντρωνόταν στενά στην εκπροσώπηση των Βρυξελλών σε συνομιλίες παράλληλα με το Κίεβο – μια εντελώς διαφορετική πρόταση από την πρόταση του Μελόνι για έναν συνομιλητή της Μόσχας.
“Οι χώρες που υποστηρίζουν έναν απεσταλμένο για την Ουκρανία μπορεί να μην υποστηρίζουν έναν απεσταλμένο για να μιλήσει με τη Ρωσία”, δήλωσε ο αξιωματούχος.
Η Κάγια Κάλλας, ύπατη εκπρόσωπος της ΕΕ για εξωτερικές υποθέσεις, έχει τοποθετήσει τον εαυτό της σταθερά ως τη μόνη υποψήφια για οποιονδήποτε ρόλο στις διαπραγματεύσεις για το μέλλον της Ουκρανίας.
Αξιωματούχοι επιβεβαίωσαν ότι βασικές πτυχές του συγκεκριμένου ρόλου (όπως το εάν θα εκπροσωπούσε μόνο την ΕΕ ή ολόκληρο τον “συνασπισμό των προθύμων”, συμπεριλαμβανομένου του Ηνωμένου Βασιλείου και άλλων), δεν έχουν ακόμη διευθετηθεί.
Ο Ιταλός πολιτικός Τζιοβανμπατίστα Φατσολάρι δήλωσε το Σαββατοκύριακο ότι θα πρέπει να προσφερθεί η θέση του ειδικού απεσταλμένου στον πρώην Ιταλό πρωθυπουργό Μάριο Ντράγκι.
Άλλοι τέσσερις διπλωμάτες, εν τω μεταξύ, σημείωσαν ότι ο Φινλανδός πρόεδρος Αλεξάντερ Στουμπ έχει συχνά θεωρηθεί πιθανός εκπρόσωπος της Ευρώπης σε τυχόν συνομιλίες με την Ουάσινγκτον και τη Μόσχα.
Σύμφωνα με έναν από αυτούς, η εμπιστοσύνη σε “έναν εν ενεργεία ηγέτη” σημαίνει ότι θα μπορούσαν να είναι “λίγο πιο ελεύθεροι σε αυτά που λένε”. Ωστόσο, “ένα άλλο ερώτημα είναι να καταλάβουμε ποια είναι η κατάλληλη στιγμή για να μιλήσουμε με τον Πούτιν. Υπάρχει κίνδυνος, αν το κάνετε αυτό, να νομιμοποιείτε επίσης κατά κάποιο τρόπο τις θέσεις του;”, σχολίασε.
Δύο αξιωματούχοι της ΕΕ υπογράμμισαν στο Politico ότι δεν υπάρχει ρόλος ειδικού απεσταλμένου και ότι οποιαδήποτε συζήτηση για υποψηφίους είναι πρόωρη.
