Του Κώστα Ράπτη
Κατά την ενημέρωση των δημοσιογράφων στο Πεντάγωνο στις 4 Μαρτίου, ο Υπουργός Πολέμου των ΗΠΑ, Πίτερ Χέγκσεθ, ρωτήθηκε από έναν δημοσιογράφο: “Ποιο είναι το μήνυμά σας προς τους συμμάχους του Ιράν, δηλαδή τη Ρωσία και την Κίνα, οι οποίοι έχουν ζητήσει άμεσο τερματισμό των εχθροπραξιών;”. Ο Χέγκσεθ απάντησε: “Δεν έχω κάποιο μήνυμα για αυτούς και δεν αποτελούν πραγματικά έναν παράγοντα επ’ αυτού. Το πρόβλημά μας δεν είναι με αυτούς, αλλά με τις πυρηνικές φιλοδοξίες του Ιράν”.
Συνεχής ενημέρωση στο live blog του Capital.gr
Το ότι τη Δευτέρα ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ επεδίωξε και είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ρώσο ομόλογό του, Βλαντίμιρ Πούτιν, αποδεικνύει όμως ότι η Μόσχα ίσως και να αποτελεί έναν παράγοντα με ρόλο στην ιρανική κρίση.
Πόσω μάλλον που ο Ντόναλντ Τραμπ, με τη συνέντευξη που παραχώρησε από τη Φλόριντα, στέλνει το μήνυμα ότι αναζητεί οδό εξόδου από τον πόλεμο, ο οποίος προανήγγειλε ότι δεν θα διαρκέσει πολύ. Ήταν αυτή η αποστροφή που οδήγησε τις τιμές του πετρελαίου να υποχωρήσουν από τα 119 δολάρια ανά βαρέλι στα 83 δολάρια μέσα στην ίδια ημέρα, σε συνδυασμό με την κρυπτική δήλωση Τραμπ ότι εξετάζει την άρση των πετρελαϊκών κυρώσεων “σε ορισμένες χώρες”.
Η αναστάτωση των αγορών είναι κάτι που μπορεί να πιέσει τον Τραμπ περισσότερο και από οποιαδήποτε επιχειρησιακή εξέλιξη – και ο Πούτιν είναι πρόθυμος να τον “διευκολύνει”, με το αζημίωτο. Εξ ου και ο ένοικος του Κρεμλίνου δηλώνει έτοιμος να ξαναρχίσει την ενεργειακή συνεργασία με τις ευρωπαϊκές χώρες “σε μακροπρόθεσμη, μη πολιτικοποιημένη βάση”.
Όλα αυτά, παραδόξως, τη στιγμή που η ρωσική πλευρά μετακινείται πολιτικά όλο και πλησιέστερα προς την ιρανική, όπως καταδεικνύει και το συγχαρητήριο μήνυμα του Πούτιν προς τον Μότζταμπα Χαμενεΐ για την ανάδειξή του σε νέο Ανώτατο Ηγέτη.
Επανειλημμένες άλλωστε υπήρξαν όλες αυτές τις ημέρες οι τηλεφωνικές επικοινωνίες του Ρώσου υπουργού Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ με τον Ιρανό ομόλογό του Αμπάς Αραγτσί. Μάλιστα σε στρογγυλή τράπεζα με πρεσβευτές κυρίως από αραβικές χώρες στις 5 Μαρτίου, ο Λαβρόφ επέκρινε, καίτοι με φιλικό και διπλωματικό τρόπο, τους συνομιλητές του για το ότι δεν επέμειναν στην προπολεμική γραμμή τους να μην διαθέσουν την επικράτειά τους για την επίθεση κατά του Ιράν, για το ότι δεν έχουν καταδικάσει το πλήγμα στο ιρανικό σχολείο θηλέων με τουλάχιστον 180 νεκρούς, αλλά και για το ότι το Μπαχρέιν επεξεργάζεται σχέδιο ψηφίσματος στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, στο οποίο δεν γίνεται λόγος για τις ευθύνες ΗΠΑ και Ισραήλ.
Κατά τον επικεφαλής της ρωσικής διπλωματίας (ο οποίος φρόντισε επιπλέον να υπενθυμίσει ότι η χώρα του, ως Σοβιετική Ένωση, έχει αναγνωρίσει παλαιστινιακό κράτος από το 1988) η κρίση στον Κόλπο οφείλεται στο αμερικανικό “διαίρει και βασίλευε” και μπορεί να επιλυθεί μόνο με μία “ολιστική” προσέγγιση, με βάση την προεργασία που έχει υπάρξει κατόπιν ρωσικής πρωτοβουλίας για έναν “ΟΑΣΕ του Κόλπου”.
Η πολιτική στάση βέβαια δεν συνεπάγεται από μόνη της κάτι για τη στρατιωτική βοήθεια που παρέχει ή δεν παρέχει η Ρωσία στο Ιράν, επί της οποίας μόνο εικασίες μπορούμε να διατυπώνουμε. Οπωσδήποτε η Μόσχα κινείται πολύ επιφυλακτικά (ή διακριτικά) επ’ αυτού, εξ ου και οι δηλώσεις του εκπροσώπου του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ ότι “αυτός δεν είναι δικός μας πόλεμος”.
Οι αποκλίσεις μπορούν να αποδοθούν είτε σε απλό παιχνίδι κατανομής ρόλων (με το βλέμμα στραμμένο και στην “επόμενη μέρα” κατά την οποία η Ρωσία θα φιλοδοξούσε να κινηθεί μεσολαβητικά), είτε σε αυθεντικές αποκλίσεις των διαφορετικών πόλων εξουσίας στη Μόσχα, με το Υπουργείο Εξωτερικών να κινείται, όπως και στην ουκρανική κρίση, λιγότερο διαλλακτικά σε σχέση με το Κρεμλίνο. Πόσω μάλλον όταν το Πεκίνο κάνει γνωστό ότι η ιρανική κρίση δεν επηρεάζει τις προετοιμασίες για την επικείμενη επίσκεψη Τραμπ.
Σε κάθε περίπτωση, η Τεχεράνη αποτελεί μέλος του Συμφώνου της Σαγκάης και της Ομάδας BRICS. Τυχόν πτώση του καθεστώτος θα αποτελούσε καταρράκωση των συλλογικοτήτων αυτών – εξ ου και οι αντίπαλοι της Μόσχας, όπως ο Ουκρανός υπουργός Εξωτερικών Άντριι Σίμπιχα, χαιρέκακα υποστηρίζουν ότι η Ρωσία δεν είναι αξιόπιστος πάροχος ασφαλείας για τους φίλους της.
