Τις ανησυχίες που απορρέουν από το διεθνές περιβάλλον ανέλυσε ο πρόεδρος του ΔΣ του Ιδρύματος Οικονομικών & Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ), Γιάννης Ρέτσος, κατά την παρουσίαση της τριμηνιαίας έκθεσης του ΙΟΒΕ.
Για την Ελλάδα, ενώ αναγνώρισε ότι έχουν γίνει πολλά τα τελευταία χρόνια στην κατεύθυνση της ισχυροποίησης της οικονομίας, τόνισε ότι η χώρα πρέπει να θωρακισθεί περαιτέρω ενόψει των δυσκολιών που αναπόφευκτα θα έρθουν, κάνοντας λόγο για σημάδια κόπωσης και για την ανάγκη επιτάχυνσης των διαρθρωτικών αλλαγών, τόσο σε οικονομικό όσο και σε θεσμικό επίπεδο.
Στη συνέχεια, ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ, καθηγητής Νίκος Βέττας, σημείωσε ότι η ελληνική οικονομία μπορεί να διατηρήσει και να ενισχύσει τη σημερινή θετική τροχιά της μόνο υπό την προϋπόθεση της αύξησης των επενδύσεων σε φυσικό και ανθρώπινο κεφάλαιο.
Όπως υπογράμμισε, απαραίτητες είναι οι δομικές τομές στη λειτουργία του κράτους και των αγορών, καθώς και η ενίσχυση κρίσιμων υποδομών, προειδοποιώντας ότι, εάν αυτό δεν συμβεί, η αναπτυξιακή δυναμική της οικονομίας αναπόφευκτα θα εξασθενίσει.
Ανάπτυξη 2,2% το 2026
Για το 2026, το ΙΟΒΕ διατηρεί αμετάβλητη την εκτίμηση για ανάπτυξη στο +2,2%, στο πλαίσιο ενισχυμένων επενδύσεων και ανθεκτικής κατανάλωσης. Η απασχόληση αναμένεται να ενισχυθεί το 2026, λόγω της ανοδικής τάσης σε κατανάλωση, επενδύσεις και σε επιμέρους τομείς της βιομηχανίας και των υπηρεσιών. Το ποσοστό ανεργίας, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΙΟΒΕ, αναμένεται να διαμορφωθεί στην περιοχή του 8,9% το 2025 και 8,6% το 2026.
Το ΙΟΒΕ εκτιμά ότι οι τιμές θα διατηρηθούν σε ηπιότερη ανοδική τροχιά, με ρυθμό πληθωρισμού στην περιοχή του 2,4% το 2026, λόγω, κυρίως, της καταναλωτικής ζήτησης. Η αβεβαιότητα για τις γεωπολιτικές εξελίξεις σε παγκόσμιο επίπεδο και την ισοτιμία του ευρώ δημιουργούν τόσο ανοδικούς όσο και καθοδικούς κινδύνους στην πρόβλεψη.
Στο τραπεζικό σύστημα, μεταξύ των θετικών τάσεων, καταγράφηκε πιστωτική επέκταση προς τα νοικοκυριά, με οριακή επέκταση και του στεγαστικού χαρτοφυλακίου, για πρώτη φορά έπειτα από 16 έτη συρρίκνωσης, διευρύνθηκε η πρόσβαση των τραπεζών σε χρηματοδότηση από τις διεθνείς αγορές κεφαλαίων, ενώ σε σχετικά χαμηλά επίπεδα διατηρήθηκε το κόστος δημόσιου και ιδιωτικού δανεισμού. Οι ιδιωτικές καταθέσεις καταγράφουν ήπια αυξητική πορεία, ενώ το περιθώριο επιτοκίου μειώθηκε, αλλά παραμένει σε υψηλά επίπεδα. Μεταξύ των αρνητικών τάσεων και προκλήσεων στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, παραμένει αδύναμη η ζήτηση για στεγαστική πίστη, υψηλή η έκθεση των τραπεζών σε κρατικά ομόλογα, καθώς και το ποσοστό των κόκκινων δανείων εκτός τραπεζικών ισολογισμών παραμένει υψηλό.
Ανάγκη ενδυνάμωσης οικονομίας για προσέλκυση επενδύσεων
Ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ, καθηγητής Νίκος Βέττας, επεσήμανε την ανάγκη ενδυνάμωσης της οικονομίας για προσέλκυση επενδύσεων ενόψει νέων προκλήσεων. Μεταξύ άλλων, ανέδειξε τα παρακάτω:
- Η ελληνική οικονομία βρίσκεται σε θετική τροχιά, με ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ που παραμένει υψηλότερος από την ευρωζώνη, μείωση της ανεργίας, αύξηση των επενδύσεων, θετική δημοσιονομική πορεία και εξομάλυνση του κόστους χρηματοδότησης.
- Το παγκόσμιο περιβάλλον εμφανίζει υψηλή και εντεινόμενη αβεβαιότητα, με κέντρο γεωπολιτικές και τεχνολογικές εξελίξεις. Ενδεχόμενες κρίσεις δεν μπορούν να αποκλείονται κατά την τρέχουσα χρονιά, με σημαντική επίδραση και στη δική μας οικονομία.
- Η ευρωπαϊκή οικονομία βρίσκεται μπροστά σε έντονες νέες προκλήσεις, χωρίς να είναι ακόμη σαφές εάν και πώς θα ανταποκριθεί. Το ευμετάβλητο παγκόσμιο και ευρωπαϊκό περιβάλλον δεν είναι ευρύτερα ευνοϊκό για επενδύσεις, οι οποίες αναμένεται προσεχώς να είναι περισσότερο επιλεκτικές.
- Η ελληνική οικονομία μπορεί να διατηρήσει και να ενισχύσει τη σημερινή θετική τροχιά της, μόνο με την προϋπόθεση αύξησης των επενδύσεων σε φυσικό και ανθρώπινο κεφάλαιο. Προϋπόθεση για αυτό αποτελούν δομικές τομές στη λειτουργία του κράτους και των αγορών, όπως και ενίσχυση κρίσιμων υποδομών. Εάν αυτό δεν συμβεί, η αναπτυξιακή δυναμική της οικονομίας αναπόφευκτα θα εξασθενίσει.
- Η ελληνική οικονομία είναι σήμερα πιο ανθεκτική από το παρελθόν και το Ταμείο Ανάκαμψης θα συνεχίσει να στηρίζει τη δυναμική και την επόμενη διετία, χωρίς όμως να αρκεί από μόνο του για το αναγκαίο επενδυτικό άλμα. Παραμένουν επίμονες διαρθρωτικές αδυναμίες, όπως η χαμηλή παραγωγικότητα και το υψηλό εξωτερικό έλλειμμα.
- Τα νοικοκυριά πιέζονται, καθώς, παρά τη βελτίωση σε απασχόληση και μισθούς, ο πληθωρισμός διατηρεί χαμηλά τα πραγματικά εισοδήματα και την αποταμίευση.
- Προτεραιότητες πολιτικής αποτελούν η άμβλυνση γραφειοκρατικών και ρυθμιστικών εμποδίων που παραμένουν, η ταχύτερη επίλυση νομικών διαφορών, η προσαρμογή προτεραιοτήτων στη φορολογία, η ενίσχυση του εκπαιδευτικού και ερευνητικού συστήματος και η ενθάρρυνση της καινοτομίας.
