Ο Ντόναλντ Τραμπ επαίνεσε το βράδυ της Τετάρτης την αμερικανική στρατιωτική εκστρατεία κατά του Ιράν, παρόλο που το χρονοδιάγραμμα των επιχειρήσεων παρέμενε εξαιρετικά ασαφές την πέμπτη ημέρα του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
“Τα πάμε πολύ καλά στο μέτωπο του πολέμου”, δήλωσε ο Τραμπ από τον Λευκό Οίκο, προσθέτοντας ότι “εδώ και 47 χρόνια, σκοτώνουν τους δικούς μας και ανθρώπους από όλο τον κόσμο, και πιστεύω ότι έχουμε μεγάλη υποστήριξη”.
“Βρισκόμαστε πλέον σε θέση ισχύος και οι ηγέτες τους εξαφανίζονται γρήγορα. Όποιος φαίνεται να θέλει να αναλάβει την ηγεσία, καταλήγει νεκρός”, είπε.
Αξιολογώντας τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα της στρατιωτικής επιχείρησης εναντίον του Ιράν, ο πρόεδρος των ΗΠΑ ανέφερε χαρακτηριστικά: “Κάποιος είπε “με άριστα το 10, πώς θα την αξιολογούσατε;” και απάντησα γύρω στο 15″.
Τις τελευταίες ημέρες, ο Τραμπ έχει προσφέρει διαφορετικές εξηγήσεις για τους λόγους που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν επιθέσεις κατά του Ιράν και διαφορετικές προσδοκίες για το τι θα απαιτηθεί για τον τερματισμό του πολέμου. Επανέλαβε τους ισχυρισμούς ότι το Ιράν αποτελούσε άμεση απειλή και είπε ότι “αν δεν το κάναμε πρώτοι, θα το είχαν κάνει στο Ισραήλ και θα μας είχαν χτυπήσει, αν αυτό ήταν δυνατό”.
Νωρίτερα την Τετάρτη, ο Λευκός Οίκος δήλωσε ότι το ιρανικό καθεστώς έχει “συντριβεί εντελώς”. Ωστόσο, οι χρηματοπιστωτικές και ενεργειακές αγορές κλυδωνίστηκαν καθώς η σύγκρουση δείχνει σημάδια περαιτέρω κλιμάκωσης χωρίς να διαφαίνεται σαφές τέλος.
Οι ΗΠΑ έχουν βυθίσει περισσότερα από 20 ιρανικά σκάφη, εξουδετέρωσαν 49 Ιρανούς αξιωματούχους, έπληξαν περισσότερους από 2.000 στόχους και κινούνται προς τον “πλήρη και ολοκληρωτικό έλεγχο του ιρανικού εναέριου χώρου” σε μια “εξαιρετικά επιτυχημένη” αποστολή, δήλωσε την Τετάρτη στους δημοσιογράφους η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Κάρολαϊν Λέβιτ.
“Οι πύραυλοί τους καταστρέφονται ταχύτατα. Οι εκτοξευτές τους καταστρέφονται. Επιτίθενται στους γείτονές τους. Επιτίθενται σε ορισμένες περιπτώσεις στους συμμάχους τους ή στους μέχρι πρότινος, συμμάχους τους”, δήλωσε ο Τραμπ. “Είναι πραγματικά μια χώρα που ήταν εκτός ελέγχου και θα τα χρησιμοποιούσαν εναντίον μας αν τους αφήναμε”.
Η σύγκρουση δεν φαίνεται να αποκλιμακώνεται, με την Τεχεράνη να στοχεύει ξανά το Ισραήλ και τα κράτη του Κόλπου. Εν τω μεταξύ, οι ισραηλινές και οι αμερικανικές δυνάμεις έκαναν πράξη τις δεσμεύσεις τους να βομβαρδίσουν περισσότερους στόχους στην Ισλαμική Δημοκρατία. Οι ΗΠΑ βύθισαν ένα ιρανικό πλοίο σε διεθνή ύδατα, σηματοδοτώντας την πρώτη φορά μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο που αμερικανικό υποβρύχιο επιτίθεται σε τέτοιο στόχο. Περίπου 32 ναύτες διασώθηκαν, ενώ περισσότεροι από 100 αγνοούνται ή είναι νεκροί.
Η Λέβιτ επανέλαβε εξάλλου την προειδοποίηση του προέδρου ότι το μέλλον της ηγεσίας του Ιράν παραμένει εξαιρετικά ασαφές, με τις υπηρεσίες πληροφοριών να “παρακολουθούν στενά” τη διαδοχή του Αλί Χαμενεϊ. Η διάρκεια των στρατιωτικών επιχειρήσεων αποτελεί επίσης μεταβαλλόμενο στόχο, με τον Υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ να δηλώνει στους δημοσιογράφους νωρίτερα την Τετάρτη ότι “θα μπορούσε να διαρκέσει έξι, θα μπορούσε να διαρκέσει οκτώ, θα μπορούσε να διαρκέσει τρεις” εβδομάδες.
Η Λέβιτ δήλωσε ότι, σύμφωνα με όσα “αντιλαμβανόταν τις τελευταίες ώρες”, η Ισπανία είχε “συμφωνήσει να συνεργαστεί με τον αμερικανικό στρατό“. Ισπανός αξιωματούχος διέψευσε κατηγορηματικά ότι η κυβέρνηση υπαναχώρησε από την άρνησή της να επιτρέψει στις ΗΠΑ να πλήττουν στόχους από βάσεις εντός των συνόρων της.
Από την πλευρά της, η Ισλαμική Δημοκρατία φαίνεται να μην υποκύπτει στις απαιτήσεις να εγκαταλείψει τις φιλοδοξίες της για εμπλουτισμό πυρηνικών, να ακυρώσει το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων της ή να σταματήσει να υποστηρίζει μαχητικές οργανώσεις. Συνεχίζει να μάχεται παρά τους ισχυρισμούς του Ισραήλ και των ΗΠΑ ότι έχουν καταστρέψει εκατοντάδες ιρανικούς πυραύλους και εκτοξευτές.
Το Ιράν εξακολουθεί να διαθέτει “σημαντικές ικανότητες”, δήλωσε στο Ραδιόφωνο του Στρατού ο Ντάνι Ντάνον, πρεσβευτής του Ισραήλ στα Ηνωμένα Έθνη. “Υπάρχει ακόμη πολύς δρόμος σε αυτόν τον πόλεμο”.
Η κυβέρνηση Τραμπ αντιμετωπίζει επίσης έντονες αντιδράσεις από επικριτές, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι απέτυχε να σχεδιάσει επαρκώς την απομάκρυνση των Αμερικανών πολιτών από την περιοχή πριν από την έναρξη των εχθροπραξιών. Αμερικανοί αξιωματούχοι απέρριψαν αυτές τις κατηγορίες, με το Στέιτ Ντιπάρτμεντ να αναφέρει ότι περίπου 17.500 Αμερικανοί έχουν φύγει με ασφάλεια από την περιοχή.
Η Λέβιτ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ πρόκειται να ναυλώσουν περισσότερες πτήσεις, ωστόσο απέφυγε να δώσει λεπτομέρειες, επικαλούμενη κινδύνους ασφαλείας.
Στις αγορές, οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου —οι οποίες έχουν εκτοξευθεί από την έναρξη των εχθροπραξιών στις 28 Φεβρουαρίου— υποχώρησαν την Τετάρτη, αφού ο Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα παρέχουν ασφαλιστικές εγγυήσεις και θα συνοδεύσουν τα πλοία για να διασφαλίσουν την ασφαλή διέλευση των δεξαμενόπλοιων από τα Στενά του Ορμούζ. Η κίνηση μέσω αυτού του κρίσιμου σημείου, το οποίο είναι ζωτικής σημασίας για τις ενεργειακές ροές και τη ναυτιλία εμπορευματοκιβωτίων, έχει σημειώσει κατακόρυφη πτώση.
Έμποροι και αναλυτές εξακολουθούν να εκτιμούν ότι θα χρειαστούν εβδομάδες προτού οι ροές επανέλθουν στα “κανονικά” επίπεδα.
Οι επιθέσεις του Ιράν σε γειτονικές χώρες και το Ισραήλ συνέχισαν να προκαλούν χάος στη Μέση Ανατολή. Η Τεχεράνη διέψευσε ως fake news δημοσίευμα σύμφωνα με το οποίο το Υπουργείο Πληροφοριών της είχε έρθει σε επαφή με τις ΗΠΑ για τη διαπραγμάτευση του τερματισμού της σύγκρουσης. “Δεν έχουμε καμία εμπιστοσύνη στους Αμερικανούς και καμία πρόθεση διαπραγμάτευσης μαζί τους”, δήλωσε στην κρατική τηλεόραση του Ιράν ο Μοχαμάντ Μοχμπέρ, σύμβουλος του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος σκοτώθηκε στο πρώτο κύμα πληγμάτων.
Περισσότεροι από 1.000 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους στο Ιράν μέχρι στιγμής, και δεκάδες άλλοι στην υπόλοιπη περιοχή. Συνολικά, περίπου δώδεκα χώρες έχουν εμπλακεί στον πόλεμο, με την Τεχεράνη να πλήττει αμερικανικές βάσεις και πρεσβείες σε όλη τη Μέση Ανατολή, και το Ισραήλ να εξαπολύει αεροπορική και χερσαία επίθεση κατά της προσκείμενης στο Ιράν Χεζμπολάχ στον Λίβανο. Η Κίνα, η Ινδία, η Ιαπωνία και η Νότια Αφρική είναι μεταξύ των χωρών που ζητούν αποκλιμάκωση.
Η Τουρκία ανακοίνωσε την Τετάρτη ότι αναχαιτίστηκε ιρανικός πύραυλος που κατευθυνόταν προς τον εναέριο χώρο της, κάτι που συμβαίνει για πρώτη φορά σε μέλος του ΝΑΤΟ από την έναρξη της σύγκρουσης. Η αεράμυνα της Συμμαχίας κατέρριψε βαλλιστικό πύραυλο που κατευθυνόταν από το Ιράν, και η Άγκυρα προειδοποίησε την Τεχεράνη κατά ενεργειών που θα μπορούσαν να διευρύνουν περαιτέρω τον πόλεμο.
Έρευνα που διεξήχθη στο Ισραήλ έδειξε ότι το 81% των ερωτηθέντων υποστηρίζει τα πλήγματα στο Ιράν και το 63% δήλωσε ότι πρέπει να συνεχιστούν μέχρι την ανατροπή της κυβέρνησης. Αυτό έρχεται σε έντονη αντίθεση με τις δημοσκοπήσεις στις ΗΠΑ, που δείχνουν ότι η συντριπτική πλειοψηφία των Αμερικανών αντιτίθεται στον πόλεμο.
Τα ιρανικά πλήγματα σε αμερικανικές εγκαταστάσεις σε γειτονικά αραβικά κράτη συνεχίστηκαν, με επίθεση drone στο προξενείο των ΗΠΑ στο Ντουμπάι. Το επίκεντρο των επιθέσεων του Ιράν είναι τα αραβικά κράτη του Κόλπου, όπως τα ΗΑΕ, η Σαουδική Αραβία, το Μπαχρέιν και το Κατάρ, τα οποία έχουν υποστεί συλλογικά πολύ περισσότερες επιθέσεις από το Ισραήλ. Υπάρχουν ενδείξεις ότι το Ιράν στρέφεται όλο και περισσότερο στη χρήση drones αντί για πυραύλους.
Οι αμυντικές δυνάμεις της Σαουδικής Αραβίας ανακοίνωσαν ότι αναχαίτισαν δύο πυραύλους κρουζ κοντά στην αεροπορική βάση Prince Sultan (αμερικανική εγκατάσταση έξω από το Ριάντ) και κατέστρεψαν εννέα drones. Νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, δύο drones επιτέθηκαν στην πρεσβεία των ΗΠΑ στο Ριάντ, πλήττοντας σταθμό της CIA σύμφωνα με αναφορές. Ο διάδοχος του θρόνου Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν επανέλαβε ότι το Βασίλειο θα λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα για την προστασία του.
Στο Κατάρ, η αμερικανική αεροπορική βάση Al Udeid χτυπήθηκε από ιρανικό πύραυλο. Οι αρχές του Κατάρ συνέλαβαν 10 υπόπτους που εργάζονταν για τους Φρουρούς της Επανάστασης (IRGC) με την κατηγορία της κατασκοπείας και του σαμποτάζ.
Παράλληλα, η βρετανική αεροπορική βάση στο Ακρωτήρι της Κύπρου επλήγη από drone το Σαββατοκύριακο — η μοναδική επίθεση σε ευρωπαϊκό έδαφος μέχρι στιγμής. Ελλάδα, Ηνωμένο Βασίλειο και Γαλλία ενισχύουν πλέον την άμυνα της Κύπρου.
Την ίδια στιγμή, νέος συναγερμός σήμανε το βράδυ της Τετάρτης στο Ακρωτήρι, όπου οι κάτοικοι έλαβαν μήνυμα να παραμείνουν σε εσωτερικούς χώρους λόγω “απειλής σε εξέλιξη”.
“Υπάρχει συνεχιζόμενη απειλή ασφαλείας. Παρακαλείσθε να παραμείνετε μέσα και στη θέση σας μέχρι νεότερης επίσημης ειδοποίησης. Απομακρυνθείτε από τα παράθυρα και καλυφθείτε πίσω ή κάτω από γερά, σταθερά έπιπλα. Περιμένετε περαιτέρω οδηγίες”, αναφέρεται στο μήνυμα.
Ο πόλεμος επεκτάθηκε και στον Λίβανο, με το Ισραήλ να πλήττει 60 στόχους της Χεζμπολάχ.
Η οργάνωση του Λιβάνου ανέφερε ότι μαχητές της συγκρούονται ευθέως με Ισραηλινούς στρατιώτες οι οποίοι μπήκαν στη λιβανέζικη πόλη Χιάμ, που απέχει έξι χιλιόμετρα από τα σύνορα με το Ισραήλ. Είναι η πρώτη φορά που γίνεται λόγος για άμεσες συγκρούσεις, από την έναρξη του πολέμου, τη Δευτέρα, μεταξύ της Χεζμπολάχ και του Ισραήλ, αμέσως μετά την ισραηλινοαμερικανική επίθεση στο Ιράν, το Σάββατο.
Οι μαχητές της Χεζμπολάχ, αφού “εντόπισαν” μια μονάδα του ισραηλινού στρατού που επιχειρούσε να μπει στην πόλη, “πυροδότησαν έναν εκρηκτικό μηχανισμό” και ενεπλάκησαν σε άμεσες συγκρούσεις με τους Ισραηλινούς στρατιώτες, αναφέρεται στην ανακοίνωση. Η Χεζμπολάχ ανέλαβε νωρίτερα την ευθύνη για 14 επιθέσεις σε θέσεις του ισραηλινού στρατού.
Ο ηγέτης της Χεζμπολάχ Ναΐμ Κάσεμ διαμήνυσε απόψε ότι η οργάνωσή του δεν πρόκειται να παραδοθεί, όσες θυσίες και αν χρειαστεί να κάνει.
“Η υπομονή έχει και όρια” είπε ο Κάσεμ, στην πρώτη ομιλία του μετά την έναρξη του πολέμου με το Ισραήλ. “Η Χεζμπολάχ και η ισλαμική αντίστασή της απαντούν στην ισραηλινοαμερικανική επίθεση και αυτό είναι νόμιμο δικαίωμά της (…). Είναι επιλογή μας να τους αντιμετωπίσουμε μέχρι την ύστατη θυσία και δεν θα παραδοθούμε” είπε, σε μια ομιλία που μεταδόθηκε από το τηλεοπτικό κανάλι της οργάνωσής του.
Ο Κάσεμ χαρακτήρισε το Ισραήλ “υπαρξιακή απειλή” για την οργάνωσή του, υποστηρίζοντας ότι οι πρόσφατες ισραηλινές επιθέσεις στον Λίβανο ήταν μια “προμελετημένη επίθεση”. Η Χεζμπολάχ, πρόσθεσε, θέλει να παύσει η ισραηλινοαμερικανική επίθεση και να αποσυρθούν οι ισραηλινές δυνάμεις από τον Λίβανο.
Το Ισραήλ επιβεβαίωσε εξάλλου την επίθεση σε κτίριο το οποίο χρησιμοποιείται από τη Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων — το σώμα που θα επιλέξει τον διάδοχο του Χαμενεΐ. Η διαδικασία επιλογής ηγεσίας βρίσκεται κοντά στην ολοκλήρωση, ενώ η κηδεία του Χαμενεΐ, που ήταν προγραμματισμένη να ξεκινήσει την Τετάρτη στην Τεχεράνη, αναβλήθηκε για μεταγενέστερη ημερομηνία.
Μιλώντας από τον Λευκό Οίκο, η Λέβιτ ανέφερε ότι οι ΗΠΑ έχουν λάβει γνώση των αναφορών που θέλουν τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, γιο του δολοφονημένου ανώτατου ηγέτη του Ιράν, να είναι ο επικρατέστερος υποψήφιος για τη διαδοχή του, και οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών παρακολουθούν στενά την κατάσταση.
Νωρίτερα, δυο drones καταρρίφθηκαν κοντά στο διεθνές αεροδρόμιο της Βαγδάτης, λίγες ώρες μετά από παρόμοια επίθεση στις εγκαταστάσεις, σύμφωνα με πηγές του AFP.
Το αεροδρόμιο περιλαμβάνει στρατιωτική βάση που φιλοξενεί διπλωματική εγκατάσταση των ΗΠΑ και στο παρελθόν φιλοξενούσε στρατεύματα της συμμαχίας υπό την ηγεσία των ΗΠΑ. Η αμερικανική πρεσβεία στη Βαγδάτη κάλεσε τους Αμερικανούς πολίτες να εγκαταλείψουν αμέσως το Ιράκ.
Στο μεταξύ, κουρδικές μαχητικές ομάδες με έδρα το βόρειο Ιράκ ετοιμάζονται για μια διασυνοριακή στρατιωτική επιχείρηση στο Ιράν, σύμφωνα με δηλώσεις Κούρδων αξιωματούχων στο Associated Press.
Ο Khalil Nadiri, αξιωματούχος του Κόμματος Ελευθερίας του Κουρδιστάν (PAK), δήλωσε ότι μέρος των δυνάμεών τους έχει μετακινηθεί σε περιοχές κοντά στα ιρανικά σύνορα, στην επαρχία Sulaymaniyah, και βρίσκεται σε ετοιμότητα.
Ανέφερε ότι οι ΗΠΑ ζήτησαν από τους Ιρακινούς Κούρδους να υποστηρίξουν μια πιθανή επιχείρηση εναντίον του Ιράν.
