Η Γαλλία και ο Καναδάς, που αντιτίθενται στα σχέδια του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να αναλάβουν οι ΗΠΑ τον έλεγχο της Γροιλανδίας, εγκαινιάζουν σήμερα τα γενικά τους προξενεία στο Νουούκ.
“Αποτελεί νίκη για τους Γροιλανδούς να βλέπουν δύο συμμαχικές χώρες να ανοίγουν διπλωματικές αντιπροσωπείες στο Νουούκ”, εκτίμησε ο Γιέπε Στράντσμπεργκ, πολιτικός επιστήμονας στο πανεπιστήμιο της Γροιλανδίας. “Οι Γροιλανδοί εκτιμούν αφάνταστα την υποστήριξη μπροστά στις δηλώσεις Τραμπ”, πρόσθεσε.
Η πρόσφατη κρίση φάνηκε να αποκλιμακώνεται αφού ο Τραμπ κατέληξε σε ένα “πλαίσιο” συμφωνίας για το μέλλον της Γροιλανδίας με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε. Οι λεπτομέρειες του πλαισίου αυτού παραμένουν ασαφείς, ενώ Αμερικανοί, Γροιλανδοί και Δανοί διεξάγουν συνομιλίες στο επίπεδο ομάδας εργασίας.
Το περιεχόμενο των συνομιλιών αυτών δεν είναι γνωστό, όμως η Δανία και η Γροιλανδία – που μοιράζονται τις ανησυχίες του Τραμπ αναφορικά με την ασφάλεια του αυτόνομου αυτού δανέζικου εδάφους—αρνούνται οποιαδήποτε αλλαγή της κυριαρχίας του. Σε αυτό έχουν τη στήριξη και των Ευρωπαίων.
Για τον νέο γενικό πρόξενο της Γαλλίας Ζαν-Νοέλ Πουαριέ ο διορισμός του αποτελεί ακόμη μία ένδειξη της υποστήριξης αυτής.
“Αρχικά πρέπει να ακούσουμε τους Γροιλανδούς, να τους ακούσουμε προσεκτικά, να τους αφήσουμε να μας εξηγήσουν σε βάθος τη θέση τους και από τη δική μας πλευρά να επιβεβαιώσουμε τη στήριξή μας στον βαθμό που το επιθυμούν τόσο οι ίδιοι όσο και η δανέζικη πλευρά”, σημείωσε κατά την αναχώρησή του για το Νουούκ.
Η απόφαση της Γαλλίας να ανοίξει προξενείο στη Γροιλανδία προηγείται της πρόσφατης όξυνσης της έντασης. Την είχε ανακοινώσει ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν τον Ιούνιο κατά την επίσκεψή του στο Νουούκ, από όπου είχε εκφράσει την “ευρωπαϊκή αλληλεγγύη” προς το νησί επικρίνοντας τις προσπάθειες του Τραμπ να το προσαρτήσει.
Από την πλευρά του ο Καναδάς είχε ανακοινώσει στα τέλη του 2024 ότι θα ανοίξει γενικό προξενείο στο τεράστιο αρκτικό νησί, προκειμένου να υπογραμμίσει τη συνεργασία του με τη Γροιλανδία.
“Ήταν μια στιγμή κατά την οποία ο Καναδάς επέλεξε να ενισχύσει την αρκτική του στρατηγική, όταν η επιστροφή του Τραμπ (στην προεδρία των ΗΠΑ) ήταν δεδομένη, ωστόσο η καναδική προσέγγιση εξαρτάται λιγότερο από συγκυριακούς παράγοντες σε σύγκριση με εκείνη της Γαλλίας”, εκτίμησε ο Γάλλος ερευνητής Μικά Μπλουνζόν – Μερέ , συγγραφέας του Mondes polaires.
Το άνοιγμα αυτών των διπλωματικών αντιπροσωπειών επιτρέπει να σταλεί το μήνυμα “στον Ντόναλντ Τραμπ ότι η επιθετικότητά του έναντι της Γροιλανδίας και της Δανίας δεν αποτελεί μόνο ζήτημα για τη Γροιλανδία και τη Δανία, είναι επίσης υπόθεση των Ευρωπαίων συμμάχων, αλλά και του Καναδά”, υπογράμμισε στο AFP ο Ούλρικ Γκαντ, ειδικός σε θέματα Αρκτικής στο Δανέζικο Ινστιτούτο Διεθνών Μελετών.
“Είναι ένα μικρό βήμα, αποτελεί μέρος της στρατηγικής που έχει στόχο να καταστήσει το πρόβλημα ευρωπαϊκό”, επέμεινε η Κριστίν Νίσεν αναλύτρια στο think tank Europa, ειδική σε θέματα ασφάλειας και άμυνας. “Οι επιπτώσεις του προφανώς δεν αφορούν μόνο τη Δανία, είναι ένα ευρωπαϊκό και παγκόσμιο πρόβλημα”.
Αυτονομία
Για τη γροιλανδική διπλωματία τα εγκαίνια των προξενείων –που εξαρτώνται επισήμως από τις πρεσβείες της Γαλλίας και του Καναδά στην Κοπεγχάγη– αποτελούν επίσης “ευκαιρία να εξασκηθεί στην αυτονομία αποκτώντας άμεσες σχέσεις” με άλλες χώρες, σημείωσε ο Στράντσμπεργκ.
Πρόκειται για ένα είδος αναγνώρισης της αυξανόμενης αυτονομίας του νησιού, όπως ορίζεται από τον νόμο- πλαίσιο του 2009.
“Οι Γροιλανδοί θα σκεφτούν, στο πλαίσιο της επιδίωξής τους για ανεξαρτησία, να αποκτήσουν πιο άμεσες σχέσεις με άλλες ευρωπαϊκές χώρες”, δήλωσε η Νίσεν.
Η Γροιλανδία διαθέτει διπλωματικές αποστολές στην ΕΕ από το 1992, στην Ουάσινγκτον από το 2014 και στο Ρέικιαβικ από το 2017. Η Ισλανδία άνοιξε στο Νουούκ το γενικό της προξενείο το 2013 και οι ΗΠΑ το 2020, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή άνοιξε εκεί ένα γραφείο το 2024.
