O αγωγός πετρελαίου Druzhba εξήγαγε ορισμένες ποσότητες ουκρανικού πετρελαίου, όπως επίσης και πολύ μεγαλύτερες ποσότητες ρωσικού αργού πετρελαίου, πριν υποστεί ζημιές πριν από ένα μήνα από ρωσική επίθεση που οδήγησε στη διακοπή της τροφοδοσίας, δήλωσαν τρεις πηγές του κλάδου που γνωρίζουν το θέμα.
Οι ροές πετρελαίου προς την Ουγγαρία και τη Σλοβακία μέσω του αγωγού που διαχειρίζεται κυρίως η Ρωσία έχουν διακοπεί από τις 27 Ιανουαρίου, μετά την ανακοίνωση του Κιέβου ότι υπήρξε επίθεση στις εγκαταστάσεις άντλησης πετρελαίου στη δυτική Ουκρανία, γεγονός που προκάλεσε διαμάχη εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Ουγγαρία να προσπαθεί να μπλοκάρει τις νέες κυρώσεις κατά της Ρωσίας.
Η χρήση του αγωγού Druzhba για εξαγωγές ουκρανικού πετρελαίου στην Ουγγαρία και Σλοβακία, χώρες-μέλη της ΕΕ, δεν είχαν αναφερθεί προηγουμένως. Η αναστολή στερεί από την Ουκρανία μια πηγή εσόδων από εξαγωγές και χρηματοδότηση που χρειάζεται για να περιορίσει το έλλειμμα του προϋπολογισμού της. Θα μπορούσε να αναγκάσει το Κίεβο να σταματήσει την παραγωγή πετρελαίου εάν αυτή συνεχιστεί, ανέφεραν πηγές της βιομηχανίας.
Το υπουργείο Ενέργειας της Ουκρανίας δεν απάντησε αμέσως σε αίτημα για σχολιασμό. Αφότου ξεκίνησε η ρωσική εισβολή πριν από τέσσερα χρόνια, η Ουκρανία έχει διαβαθμίσει όλες τις πληροφορίες σχετικά με την επεξεργασία και τις εξαγωγές πετρελαίου.
Η παραγωγή πετρελαίου της Ουκρανίας έχει στοχοποιηθεί από τη Ρωσία
Η Ουκρανία παρήγαγε περίπου 1,7 εκατομμύρια τόνους πετρελαίου το 2021. Εισήγαγε επίσης σημαντικές ποσότητες οι οποίες υπέστησαν επεξεργασία στο διυλιστήριο Κρεμεντσούκ- που έχει τη δυνατότητα επεξεργασίας 19 εκατομμυρίων μετρικών τόνων ετησίως- όπως και σε ορισμένες μικρότερες μονάδες.
Στην αρχή του πολέμου, τον Φεβρουάριο του 2022, η Ρωσία άρχισε να στοχοποιεί τα διυλιστήρια της Ουκρανίας.
Η καταστροφή στην ουσία των τελευταίων δυνατοτήτων διύλισης πετρελαίου της Ουκρανίας στα μέσα του 2025, ανάγκασε τους εμπόρους να αυξήσουν τις εισαγωγές και να θέσουν το δίλημμα τι θα γίνει με την παραγωγή πετρελαίου της Ουκρανίας, δήλωσε μία από τις πηγές.
Χωρίς να έχει δυνατότητες διύλισης, η Ουκρανία αναγκάστηκε να εξάγει πετρέλαιο και ο αγωγός Druzhba ήταν η μόνιμη διαθέσιμη διαδρομή, ανέφερε η πηγή. Το τμήμα του δικτύου αγωγών στην Ουκρανία ανήκει στο Κρατικό Ταμείο Περιουσίας.
Το Reuters δεν ήταν σε θέση να προσδιορίσει το τρέχον επίπεδο παραγωγής πετρελαίου της Ουκρανίας. Ουκρανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι το 2024 η μεγαλύτερη πετρελαϊκή εταιρεία της Ουκρανίας Ukranafta παρήγαγε 1.4 εκατομμύρια τόνους πετρελαίου, περίπου την ίδια ποσότητα όπως και το 2023.
Η Ουκρανία εισήγαγε περίπου 40.000 μετρικούς τόνους πετρελαίου μηνιαίως στον αγωγό Druzhba, πριν δεχθεί τη ρωσική επίθεση, σύμφωνα με τη δεύτερη πηγή. Οι άλλες πηγές επιβεβαίωσαν ότι υπήρξαν εξαγωγές αλλά δεν παρείχαν καμία εκτίμηση αναφορικά με τις ποσότητες. Και οι τρεις πηγές ζήτησαν να μην κατονομαστούν λόγω του ευαίσθητου περιεχομένου του θέματος.
Η δεύτερη πηγή του κλάδου ανέφερε ότι η Ουκρανία για αρκετούς μήνες πριν από τη ρωσική επίθεση τον Ιανουάριο, εισήγαγε αργό πετρέλαιο στον αγωγό από το Μπρόντι , που βρίσκεται στο δυτικό τμήμα της χώρας, για να αποσταλεί στην Ευρώπη.
Το πετρέλαιο που διοχετεύονταν μέσω του αγωγού υφίστατο επεξεργασία στα διυλιστήρια της ουγγρικής πολυεθνικής εταιρείας πετρελαίου MOL. Η MOL δεν ανταποκρίθηκε άμεσα σε αίτημα του Reuters να σχολιάσει εάν ελάμβανε ουκρανικό πετρέλαιο μέσω του αγωγού και σε ποιες ποσότητες.
Η ουγγρική και η σλοβακική κυβέρνηση δεν ανταποκρίθηκαν άμεσα σε σχετικά αιτήματα του Reuters σήμερα.
Ενώ άλλες χώρες της ΕΕ έχουν περιορίσει τη χρήση ρωσικού πετρελαίου, η Ουγγαρία και η Σλοβακία διατηρούν την εξάρτησή τους από αυτό και κατηγορούν την Ουκρανία ότι παρατείνει σκόπιμα τη διακοπή του αγωγού.
Επιπλέον, η Ουγγαρία κατηγόρησε την Ουκρανία για ανάμειξη στις εκλογές του Απριλίου, σταμάτησε ένα δάνειο 90 δισεκατομμυρίων ευρώ από την ΕΕ στο οποίο βασίζεται το Κίεβο και μπλόκαρε έναν νέο γύρο ευρωπαϊκών κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
Ένας από τους μεγαλύτερους σε μήκος αγωγούς πετρελαίου στον κόσμο έχει χάσει τη σημασία του
Το πετρέλαιο ρωσικής προέλευσης παραδοσιακά αντιπροσώπευε το μεγαλύτερο μέρος του πετρελαίου που μεταφέρονταν στην κεντρική Ευρώπη μέσω της νότιας διακλάδωσης του αγωγού Druzhba, ο οποίος κατασκευάστηκε τη δεκαετία του 1960 κατά την περίοδο της Σοβιετικής Ένωσης. Το όνομα του αγωγού σημαίνει “φιλία”.
Η Μόσχα κατηγορεί το Κίεβο ότι απειλεί την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, σταματώντας τη ροή ρωσικού πετρελαίου μέσω του αγωγού.
Ένας από τους μεγαλύτερους αγωγούς στον κόσμο, με δυνατότητα άντλησης περισσότερων από 2 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως, ο αγωγός Druzhba έχει χάσει τη σημασία του μετά την ολοκληρωτική εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και τις ευρωπαϊκές κυρώσεις που επακολούθησαν.
Η διαμετακόμιση μέσω της νότιας διακλάδωσης το 2025 έφτασε στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 10 ετών, στους 9,7 εκατομμύρια τόνους, σύμφωνα με την εταιρεία συμβούλων πετρελαίου Expro, με έδρα το Κίεβο. Η ExPro ανέφερε ότι η Σλοβακία παρέλαβε 4,9 εκατομμύρια τόνους πετρελαίου, ενώ οι αποστολές προς την Ουγγαρία ήταν 4,35 εκατομμύρια τόνοι. Η Τσεχική Δημοκρατία σταμάτησε να χρησιμοποιεί ρωσικό πετρέλαιο τον Απρίλιο του 2025.
Η βόρεια διακλάδωση του αγωγού, η οποία ήταν κάποτε η κύρια γραμμή εφοδιασμού για την Πολωνία, χρησιμοποιεί μόνο ένα μικρό κλάσμα της χωρητικότητάς του για την αποστολή πετρελαίου από το Καζακστάν στη Γερμανία.
Η Ουκρανία σχεδιάζει εδώ και καιρό να χρησιμοποιήσει τον αγωγό Druzhba για την άντληση πετρελαίου από την Κασπία στην Ευρώπη.
Το 2002, ολοκλήρωσε την κατασκευή του αγωγού Οδησσού-Μπρόντι για τη σύνδεση των τερματικών σταθμών πετρελαίου της Μαύρης Θάλασσας με τον Druzhba, αλλά έκτοτε μεταφέρει μικρές ποσότητες πετρελαίου.
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι είχε δηλώσει προχθές Τετάρτη ότι και αυτό το τμήμα του αγωγού δέχτηκε επίθεση κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Οι Βρυξέλλες δεν έχουν ταχθεί υπέρ κανενός από τα δύο μέρη στη διαμάχη για τον αγωγό Druzhba, αλλά έχουν προτρέψει τον Ούγγρο πρωθυπουργό Βίκτορ Όρμπαν να σεβαστεί τη συμφωνία της ΕΕ για τη χορήγηση δανείου στην Ουκρανία και σχεδιάζουν να υποβάλουν νομική πρόταση για την οριστική απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου στις 15 Απριλίου.
Η Σλοβακία ανακοίνωσε τη διακοπή του αγωγού Druzhba στις 13 Φεβρουαρίου, πολύ μετά τη διακοπή των αποστολών ρωσικού πετρελαίου τον περασμένο μήνα.
