Στα δικαστήρια λένε οι ενώσεις των στρατιωτικών ότι θα δοθεί η συνέχεια του πολυνομοσχεδίου που ψηφίστηκε στην Βουλή με τίτλο «Χάρτης Μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στη Νέα Εποχή». Όπως ισχυρίζονται έχουν νομικά εργαλεία, τα οποία θα τους επιστρέψουν να ανατρέψουν το νομοσχέδιο βάσει αντισυνταγματικότητας ορισμένων διατάξεων.
Του Χρήστου Μαζανίτη
Έτοιμη να προσφύγει σε κάθε αρμόδιο δικαστήριο δηλώνει η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ενώσεων Στρατιωτικών (ΠΟΜΕΝΣ), με τον πρόεδρο Ηλία Κολλύρη να ανακοινώνει ότι η Ένωση θα καλύψει τα δικαστικά έξοδα και για κάθε μέλος ξεχωριστά της Ένωσης που θα προσφύγει εναντίον του νομοσχεδίου.
Μάλιστα σε ανακοίνωση που εξέδωσαν με αφορμή τις Κρίσεις, επισημαίνουν τις δυσάρεστες συνέπειες που επέφερε το πολυνομοσχέδιο ήδη πριν από την ψήφισή του.
«Κι αυτό γιατί τα Επιτελεία των τριών Κλάδων εφάρμοσαν, επί της ουσίας, από τον Δεκέμβριο ένα νομοσχέδιο πριν καν αυτό ψηφισθεί.
Η απάντηση που έδωσαν μέσα στις γιορτές τα Επιτελεία σε σχετικές αναφορές στελεχών, με την οποία επικαλούνται ότι οι προθεσμίες για τις κρίσεις είναι ενδεικτικές (!) και ότι επί της ουσίας η διαδικασία δεν προχωράει καθόσον αναμενόταν η ψήφιση του πολυνομοσχεδίου, σίγουρα δεν κινείται στη σωστή κατεύθυνση.
Διερωτόμαστε αν η ίδια απάντηση θα συνεχιστεί μέχρι να εκδοθούν οι Υπουργικές Αποφάσεις που προβλέπει ο νέος νόμος και αν, γενικώς, θα επικρατήσει η λογική να μην εφαρμόζουν οι Ένοπλες Δυνάμεις την ισχύουσα νομοθεσία αλλά να “προεξοφλούν” μελλοντικές ρυθμίσεις πριν αυτές τεθούν σε ισχύ!!!» αναφέρει η ανακοίνωση.
Τα κυριότερα σημεία στα οποία εστιάζουν οι ενστάσεις των στρατιωτικών είναι τα εξής:
1. Το Νέο Βαθμολόγιο & η «Στασιμότητα»
Περιορισμός Οργανικών Θέσεων: Οι στρατιωτικοί αντιδρούν στην πρόβλεψη ότι οι προαγωγές θα εξαρτώνται πλέον αποκλειστικά από την ύπαρξη κενών οργανικών θέσεων, οι οποίες μάλιστα «κλειδώνουν» με συγκεκριμένο πλαφόν ανά βαθμό.
Καθήλωση Βαθμών: Υποστηρίζουν ότι το νέο σύστημα οδηγεί σε «βαθμολογική ασφυξία», καθώς χιλιάδες στελέχη (κυρίως υπαξιωματικοί) κινδυνεύουν να παραμείνουν στον ίδιο βαθμό για πολλά χρόνια, χάνοντας τη δυνατότητα εξέλιξης που είχαν με το προηγούμενο καθεστώς.
2. Αποσύνδεση Μισθού από τον Βαθμό
Μισθολογική Στασιμότητα: Το νομοσχέδιο εισάγει την αποσύνδεση της βαθμολογικής από τη μισθολογική εξέλιξη. Οι στρατιωτικοί καταγγέλλουν ότι οι αυξήσεις που υπόσχεται η κυβέρνηση είναι «παραπλανητικές» και ότι σε βάθος χρόνου η έλλειψη βαθμολογικής προαγωγής θα οδηγήσει σε χαμηλότερες συντάξεις και αποδοχές.
3. Δυσμενής Αναδρομικότητα
Αλλαγή «Κανόνων» στη Μέση της Σταδιοδρομίας: Μία από τις βασικές νομικές ενστάσεις (για την οποία προειδοποιούν με προσφυγές στο ΣτΕ) είναι ότι οι αλλαγές επηρεάζουν αναδρομικά στελέχη που υπηρετούν ήδη. Υποστηρίζουν ότι παραβιάζεται η «δικαιολογημένη εμπιστοσύνη» του διοικούμενου, καθώς οι όροι με τους οποίους εισήλθαν στις σχολές αλλάζουν δυσμενώς κατά τη διάρκεια της θητείας τους.
4. Το Νέο «Σώμα Υπαξιωματικών»
Διαχωρισμός και Ρόλοι: Αν και το ΥΠΕΘΑ παρουσιάζει την ίδρυση διακριτού Σώματος Υπαξιωματικών ως αναβάθμιση, η ΠΟΜΕΝΣ επισημαίνει ότι αυτό θα δημιουργήσει «στεγανά» και θα περιορίσει την πρόσβαση των υπαξιωματικών σε ανώτερες θέσεις ευθύνης, μετατρέποντάς τους σε ένα σώμα «εκτελεστικών οργάνων» χωρίς προοπτική να γίνουν αξιωματικοί.
5. Ζητήματα Παραμεθορίου & Κρίσεων
Σύστημα Κρίσεων: Υπάρχουν αντιδράσεις για τη νέα δομή των συμβουλίων κρίσεων και τα «αντικειμενικά κριτήρια» αξιολόγησης, τα οποία θεωρούν ότι αφήνουν περιθώρια για υποκειμενικές αποφάσεις.
Μεταθέσεις: Εκφράζονται ανησυχίες για το πώς ο νέος χάρτης θα επηρεάσει τις μεταθέσεις και την παραμονή σε μονάδες υψηλής ετοιμότητας, χωρίς να υπάρχουν ανάλογες κοινωνικές ελαφρύνσεις για τις οικογένειες των στρατιωτικών.
Συνοπτικά, τι υποστηρίζει το υπουργείο Εθνικής Άμυνας και τι οι στρατιωτικοί μέσα από την ΠΟΜΕΝΣ φαίνεται στον παρακάτω πίνακα:
Οι στρατιωτικοί, μέσα από την ΠΟΜΕΝΣ εστιάζουν την επιχειρηματολογία τους περί αντισυνταγματικότητας κυρίως στην παραβίαση θεμελιωδών αρχών του δικαίου που προστατεύουν τον εργαζόμενο και το κράτος δικαίου. Κάτι που αναλύθηκε διεξοδικά και από τον κορυφαίο καθηγητή συνταγματικού δικαίου Νίκο Αλιβιζάτο σε ημερίδες που διοργάνωσε η ΠΟΜΕΝΣ, παρουσία αρκετών βουλευτών όλων των κομμάτων.
Τα 4 βασικά νομικά επιχειρήματα που προβάλλουν είναι:
1. Παραβίαση της Αρχής της “Δικαιολογημένης Εμπιστοσύνης”
Οι στρατιωτικοί υποστηρίζουν ότι εισήλθαν στις Ένοπλες Δυνάμεις υπό ένα συγκεκριμένο νομικό και βαθμολογικό καθεστώς. Η αναδρομική αλλαγή των όρων εξέλιξής τους (π.χ. αύξηση των ετών παραμονής στον ίδιο βαθμό) θεωρείται ότι παραβιάζει την εμπιστοσύνη που οφείλει το κράτος προς τον πολίτη, καθώς ανατρέπει τον προγραμματισμό της σταδιοδρομίας τους “στη μέση του παιχνιδιού”.
2. Παραβίαση της Αρχής της Ισότητας (Άρθρο 4 του Συντάγματος)
Υπάρχει η καταγγελία ότι το νομοσχέδιο δημιουργεί στελέχη “δύο ταχυτήτων”. Για παράδειγμα:
Δημιουργούνται διαφορετικές προϋποθέσεις εξέλιξης για όσους υπηρετούν ήδη σε σχέση με τους νέους εισακτέους.
Υποστηρίζουν ότι ο διαχωρισμός στο νέο “Σώμα Υπαξιωματικών” εισάγει διακρίσεις που δεν βασίζονται σε αντικειμενικά προσόντα, αλλά σε μια νέα δομή που περιορίζει το δικαίωμα της ίσης πρόσβασης σε ανώτατα αξιώματα.
3. Προσβολή του Δικαιώματος στην Εργασία και την Εξέλιξη
Σύμφωνα με το Σύνταγμα, το κράτος οφείλει να μεριμνά για την επαγγελματική άνοδο των εργαζομένων. Οι στρατιωτικοί ισχυρίζονται ότι η βαθμολογική στασιμότητα (το να μένει κάποιος στον ίδιο βαθμό λόγω έλλειψης οργανικής θέσης, παρόλο που έχει τα χρόνια και τα προσόντα) αποτελεί “τιμωρητικό” μέτρο που φρενάρει την επαγγελματική τους αξιοπρέπεια και ανάπτυξη.
4. Περιουσιακό Δικαίωμα στις Αποδοχές (Πρωτόκολλο 1 της ΕΣΔΑ)
Επειδή ο βαθμός στις Ένοπλες Δυνάμεις είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με τις αποδοχές και τη μελλοντική σύνταξη, η παρεμπόδιση της προαγωγής θεωρείται από τους νομικούς συμβούλους των ενώσεων ως έμμεση προσβολή του περιουσιακού δικαιώματος.
Επιχείρημα: “Αν μου στερείς το βαθμό που δικαιούμαι βάσει χρόνου υπηρεσίας, μου στερείς ταυτόχρονα και το μισθολογικό κλιμάκιο που τον συνοδεύει, άρα μου αφαιρείς μελλοντικούς πόρους”.
