Τις προβλέψεις του για την οικονομία, την ανάπτυξη, τις τράπεζες και τις επενδύσεις για το 2026 παρέθεσε ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, σε ομιλία του στο Ελληνικό Ινστιτούτο Εξυπηρέτησης Πελατών αναφερόμενος παράλληλα και στο ρόλο του Ταμείου Ανάκαμψης στην παρούσα και μετέπειτα οικονομία.
Επισήμανε επίσης και τις ευρείες προκλήσεις που εκτιμάται ότι θα αντιμετωπίσει η εγχώρια οικονομία μέσα στο 2026 αλλά και τα επόμενα χρόνια.
Οικονομική ανάπτυξη & πληθωρισμός
Ξεκινώντας την ομιλία του ο Διοικητής της ΤτΕ, ανέφερε πως σύμφωνα με της τρέχουσες εκτιμήσεις και προβλέψεις της Τράπεζας της Ελλάδος, ο ρυθμός αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ το 2025 εκτιμάται ότι διαμορφώθηκε σε 2,1%, με το 2026 να προβλέπεται να διαμορφωθεί της σε 2,1%, υπερβαίνοντας σημαντικά τον μέσο ρυθμό ανάπτυξης της ευρωζώνης, ο οποίος, τη διετία 2025-2026 εκτιμάται σε 1,3%. Παράλληλα, σύμφωνα με τα όσα δήλωσε ο ίδιος, οι επενδύσεις εκτιμάται ότι θα αυξηθούν και το 2026 με ρυθμό πάνω από 8,5%.
Βασικότερη συνιστώσα της μεγέθυνσης αναμένεται να είναι η κατανάλωση, ενώ οι επενδύσεις και οι εξαγωγές θα συνεχίσουν να συμβάλλουν θετικά.
Όσον αφορά την ιδιωτική κατανάλωση, αυτή το 2026 αναμένεται ότι θα αυξηθεί με ρυθμό περίπου 2,0%, οι επενδύσεις εκτιμάται ότι θα αυξηθούν επίσης το 2026 με ρυθμό λίγο πάνω από 8,5%, ενώ με το πέρας της περιόδου εφαρμογής του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) το 2026, ο ρυθμός αύξησής τους εκτιμάται ότι θα μετριαστεί, εκτιμά ο διοικητής της ΤτΕ.
Συνεπώς, η ελληνική οικονομία προβλέπεται να καταγράψει ρυθμούς ανάπτυξης στο 2%, «υψηλότερους σε σύγκριση με τη ζώνη του ευρώ, και για τα δυο επόμενα έτη, 2027 και 2028», επισήμανε.
Την ίδια στιγμή, ο ρυθμός αύξησης των εξαγωγών αναμένεται να επιταχυνθεί το 2027 και το 2028, ενώ των εισαγωγών να επιβραδυνθεί, λόγω της προβλεπόμενης βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας.
Μιλώντας για το επίμαχο θέμα του πληθωρισμού, ο Διοικητής της ΤτΕ επισήμανε ότι ο εναρμονισμένος πληθωρισμός εκτιμάται ότι μειώθηκε οριακά σε 2,9% το 2025, ενώ αναμένεται να αποκλιμακωθεί το 2026 και το 2027 περίπου στο 2,2%. Ωστόσο, το 2028 αναμένεται να αυξηθεί εφάπαξ στο 2,5%, λόγω της ενσωμάτωσης της επίπτωσης του διευρυμένου συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών ρύπων στην ενεργειακή συνιστώσα του Εναρμονισμένου Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, εξήγησε ο κ. Στουρνάρας.
Δημοσιονομικά
Στην ομιλία του τόνισε επίσης ότι η δημοσιονομική πολιτική που ακολουθείται «παραμένει συνετή και αποτελεσματική, με εντυπωσιακές επιδόσεις». Αυτό, εξήγησε, έχει οδηγήσει στο να επιτυγχάνονται σταθερά υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα και το δημόσιο χρέος να μειώνεται με ταχύ ρυθμό.
Άλλωστε, η «διατήρηση αυτής της θετικής δυναμικής και του ικανού δημοσιονομικού χώρου επέτρεψαν τη λήψη μόνιμων επεκτατικών δημοσιονομικών μέτρων από το 2026, τα οποία δεν θέτουν σε κίνδυνο τη δημοσιονομική ισορροπία και είναι απολύτως σύμφωνες με τους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες».
Τράπεζες
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο κ. Στουρνάρας και στην ανάπτυξη των τραπεζών. Όπως τόνισε, τα θεμελιώδη μεγέθη των τραπεζικών ιδρυμάτων «εξακολουθούν να βελτιώνονται», ενώ οι επιδόσεις τους στα stress test ακόμα και στα δυσμενή σενάρια «δημιουργούν ένα σταθερό υπόβαθρο που επιτρέπει στις τράπεζες να χρηματοδοτούν επενδύσεις και να στηρίζουν πιο αποτελεσματικά την πραγματική οικονομία».
Μάλιστα, ο ίδιος επισήμανε ότι ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της συνολικής χρηματοδότησης των μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων κινείται πλέον σε υψηλά επίπεδα, κοντά στο 10%, δηλαδή με ρυθμό σχεδόν υπερδιπλάσιο του ρυθμού μεταβολής του ονομαστικού ΑΕΠ.
Από την άλλη, φαίνεται πως έχει αρχίσει έντονα η ενίσχυση του 5ου τραπεζικού πόλου (δηλαδή όλων των Λιγότερο Σημαντικών Πιστωτικών Ιδρυμάτων) με έμφαση και στις συνεταιριστικές τράπεζες στην περιφέρεια, στο θεσμό των μικροπιστώσεων τα τελευταία δύο χρόνια, καθώς και στα νέα χρηματοδοτικά εργαλεία, γεγονός που μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην ενίσχυση όλων των επιχειρήσεων σε ολόκληρη την επικράτεια.
Οι προκλήσεις
Επισημαίνοντας όμως τις προκλήσεις που αναμένεται να αντιμετωπίσει η ελληνική οικονομία τα επόμενα χρόνια, σε αυτές ανέφερε ο Διοικητής της ΤτΕ τη διατήρηση υψηλών και διατηρήσιμων ρυθμών οικονομικής ανάπτυξης, καθώς και τη συνεχή αύξηση της παραγωγικότητας.
Παράλληλα, εκτός από τα γνωστά προβλήματα που επηρεάζουν τη διαρθρωτική ανταγωνιστικότητα, πιο μακροχρόνια και βαθιά ενσωματωμένα στην οικονομία και κοινωνία διαρθρωτικά χαρακτηριστικά, όπως το δημογραφικό, το μικρό ποσοστό αποταμίευσης των νοικοκυριών, η μικρή μέση κλίμακα των επιχειρήσεων, η περιορισμένη εξαγωγική βάση, η συγκέντρωση της οικονομικής δραστηριότητας σε τομείς που χαρακτηρίζονται από χαμηλή παραγωγικότητα σε σύγκριση με τους αντίστοιχους στη ζώνη του ευρώ και η χαμηλή ένταση έρευνας και ανάπτυξης, περιορίζουν βραχυπρόθεσμα τις αντικειμενικές δυνατότητες ταχύτερης σύγκλισης με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Επομένως, τόνισε πως απαιτείται ταχύτερη δράση σε εκείνους τους τομείς που επιδέχονται μιας σχετικά πιο άμεσης αντιμετώπισης, όπως η γραφειοκρατία στο δημόσιο, η ταχύτητα στη λήψη αποφάσεων, η ταχύτητα στην απονομή της δικαιοσύνης, η βελτίωση των υποδομών, η αύξηση της συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό.
«Το 2026 αποτελεί κρίσιμο σημείο καμπής, καθώς η χώρα καλείται να επιταχύνει την αναπτυξιακή της δυναμική», τόνισε ο κ.Στουρνάρας.
Η οικονομία μετά το Ταμείο Ανάκαμψης
Παραδεχόμενος ότι το RRF αποτέλεσε χωρίς αμφιβολία έναν από τους βασικούς καταλύτες της οικονομικής ανάκαμψης και πως η Ελλάδα πέτυχε υψηλούς ρυθμούς απορρόφησης κατά την περίοδο αυτή, επισήμανε ότι οι επιδράσεις του στην οικονομία δεν πρόκειται να σταματήσουν μόλις σταματήσουν και οι συμβάσεις του, το καλοκαίρι του τρέχοντος έτους.
Παρότι το σύνολο των δανείων του RRF αναμένεται να έχει συμβασιοποιηθεί έως το τέλος του 2026, επισήμανε ο διοικητής της ΤτΕ, η επίδρασή τους στην οικονομία δεν θα περιοριστεί χρονικά σε εκείνη τη χρονιά.
Όπως χαρακτηριστικά είπε, οι εκταμιεύσεις προς τις επιχειρήσεις θα συνεχιστούν έως και το 2029, διατηρώντας ενεργή την επενδυτική δραστηριότητα και κινητοποιώντας πρόσθετα ιδιωτικά κεφάλαια. Με τον τρόπο, η μετάβαση στη μετα-RRF περίοδο «αναμένεται να είναι σταδιακή και όχι απότομη, μειώνοντας τον κίνδυνο επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας». Μάλιστα, η Τράπεζα της Ελλάδος, όπως φαίνεται και από τις προβλέψεις της για τον ρυθμό μεταβολής του ΑΕΠ έως και το 2028, δεν προβλέπει σημαντική μείωση των ρυθμών αυτών (“cliff effect”), είπε.
Σε αυτή την μετάβαση, αναμένεται να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο για τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας μετά το 2026 το επόμενο ΕΣΠΑ, καθώς σύμφωνα με τις έως τώρα ενδείξεις, το νέο πρόγραμμα αναμένεται να διατηρήσει αντίστοιχο ύψος πόρων με το τρέχον, καλύπτοντας ανάγκες σε μεγάλες υποδομές, μεταφορές, ενέργεια, ψηφιακά δίκτυα και περιφερειακή ανάπτυξη.
