Το στοιχείο της αυθεντικότητας αναδεικνύεται ως το κρίσιμο ζητούμενο από τον τουριστικό κλάδο στην Κεντρική Μακεδονία απέναντι στο ξεπερασμένο σε σχέση με τις σύγχρονες απαιτήσεις των επισκεπτών -ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τη γενιά Ζ- μοντέλο «Ήλιος – Θάλασσα».
Το συμπέρασμα προκύπτει από ειδική μελέτη για τον ψηφιακό μετασχηματισμό του τουρισμού και προτάσεις που παρουσιάστηκαν στο συμμετοχικό εργαστήριο με το οικοσύστημα τουρισμού στην Κεντρική Μακεδονία, από το One Stop Liaison Office του Μηχανισμού Υποστήριξης Καινοτομίας και Επιχειρηματικότητας της Περιφέρειας.
Σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης τα ερεθίσματα των επισκεπτών από τον κινηματογράφο, τη λογοτεχνία και τα κοινωνικά δίκτυα θέτουν τον τουριστικό κλάδο μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα, η οποία απαιτεί τολμηρές και καινοτόμες απαντήσεις από τους επαγγελματίες του χώρου.
Περιορισμοί από το κλασικό μοντέλο
Στην Κεντρική Μακεδονία ο τουρισμός συνεισφέρει σημαντικό ποσοστό του περιφερειακού ΑΕΠ, με τη Χαλκιδική να κρατά τα σκήπτρα ως ο δημοφιλέστερος προορισμός της και η πρώτη Περιφερειακή Ενότητα σε γαλάζιες σημαίες πανελλαδικά για το 2025. Ωστόσο, το κλασικό μοντέλο «ήλιος-θάλασσα» φέρνει μαζί του την πρόκληση της έντονης εποχικότητας, η οποία περιορίζει ασφυκτικά την τουριστική περίοδο.
«Μια ουσιαστική απάντηση σε αυτό το φαινόμενο αποτελεί η στρατηγική ενίσχυση των λεγόμενων “shoulder seasons” – δηλαδή της άνοιξης και του φθινοπώρου -που πλαισιώνουν την αιχμή του καλοκαιριού, ενώ ο οινοτουρισμός, ο περιπατητικός τουρισμός και ο τουρισμός υγείας και ο τουρισμός τρίτης ηλικίας αποτελούν ισχυρά ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα που μπορούν να αμβλύνουν την εποχικότητα στην περιοχή», ανέφερε ο διευθύνων σύμβουλος του ταξιδιωτικού πρακτορείου “People of the World”, Αλέξανδρος Κατσόπουλος στο πλαίσιο των ειδικών δράσεων του One Stop Liaison Office της ΠΚΜ.
Κομβική η ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών
Τα ευρήματα της σχετικής μελέτης του One Stop Liaison Office και τα συμπεράσματα του συμμετοχικού εργαστηρίου με το οικοσύστημα τουρισμού που συνδιοργάνωσε ο Μηχανισμός και το «Δίκτυο ΣΠΕΙΡΑ+» (σύμπραξη των Γραφείων Μεταφοράς Τεχνολογίας των ΕΚΕΤΑ, ΑΠΘ, ΠΑΜΑΚ, ΔΙΠΑΕ, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας), συγκλίνουν προς ένα κοινό συμπέρασμα: η ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών συνιστά κομβική πρόκληση.
Ο ψηφιακός μετασχηματισμός του τουρισμού φαίνεται να επηρεάζεται από ένα σύνθετο πλέγμα παραγόντων. Οι καταιγιστικές γεωπολιτικές εξελίξεις, το υψηλό κόστος των επενδύσεων, η επιφυλακτικότητα του ανθρώπινου δυναμικού απέναντι στην αλλαγή, αλλά και η προσκόλληση των πελατών σε παραδοσιακές διαδικασίες, λειτουργούν ως τροχοπέδη για τη μέση επιχείρηση.
Ωστόσο, μέσα στο οικοσύστημα της εν λόγω έρευνας κρύβεται ένας «ψηφιακός θησαυρός», με ώριμες καινοτόμες εφαρμογές που αναμένουν να αξιοποιηθούν. Το ειδικό εργαστήριο που συνδιοργάνωσαν το One Stop Liaison Office της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας με τους φορείς του «Δικτύου ΣΠΕΙΡΑ +» αποτέλεσε το βήμα για την αποκάλυψη πρότυπων λύσεων από ερευνητές και τεχνοβλαστούς των οργανισμών / μελών του «Δικτύου ΣΠΕΙΡΑ+» που παρευρέθηκαν και παρουσίασαν τις προτάσεις τους.
Λύσεις πράσινης και ψηφιακής μετάβασης
Προς την κατεύθυνση της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης, ο ερευνητικός συνεργάτης του Ε.Κ.Ε.Τ.Α.-ΙΠΤΗΛ (Ινστιτούτο Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών) από το εργαστήριο VARLAB, Θάνος Τσακίρης, ανέδειξε τη χρήση τεχνολογιών επαυξημένης και εικονικής πραγματικότητας (AR/VR) και άλλων immersive technologies (τεχνολογίες εμβύθισης), για βιωματική πρόσβαση στον πολιτισμό, ενώ ο Ανδρέας Καργάκος, CEO της εταιρείας “OZZIE ROBOTICS” και βοηθός έρευνας στο Ε.Κ.Ε.Τ.Α./ΙΠΤΗΛ, παρουσίασε το αυτόνομο ρομπότ OzzieXL που είναι έτοιμο να αναβαθμίσει την εξυπηρέτηση σε τουριστικές υποδομές.
Παράλληλα, η ερευνητική ομάδα ΙΠΠΑΛΟΣ του ΔΙ.ΠΑ.Ε. (Δρ. Γεώργιος Μίνος, Καθηγητής, Δρ. Θεόδωρος Κοσμάνης, Καθηγητής, Δρ. Δημήτριος Τζιουρτζιούμης, Επίκουρος Καθηγητής) ανέδειξε τον στρατηγικό ρόλο των προηγμένων υποβρύχιων οχημάτων (ROVs) μέσα από μια ολοκληρωμένη και άμεσα εφαρμόσιμη λύση για τη θωράκιση του θαλάσσιου περιβάλλοντος, τη διαφανή διαχείριση και την ανάδειξη των παράκτιων περιοχών.
Καινοτόμες λύσεις για την ανακύκλωση νερού σε ξενοδοχεία, οι οποίες μειώνουν δραστικά το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα παρουσίασε ο Δρ. Κωνσταντίνος Πλάκας, Κύριος Ερευνητής ΕΚΕΤΑ, και CEO της εταιρείας-τεχνοβλαστός «AQUARTIUM IKE».
Την τουριστική κάρτα Θεσσαλονίκης με τεχνολογία blockchain (Thessaloniki Tourism Blockchain) παρουσίασε ο Δρ. Σπύρος Αβδημιώτης, καθηγητής στο Τμήμα Διοίκησης Οργανισμών, Μάρκετινγκ και Τουρισμού στο Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος και υποδιευθυντής του εργαστηρίου TourLab. «Η κάρτα αυτή λειτουργεί ως ένα “έξυπνο” ψηφιακό διαβατήριο, για διάφορες τουριστικές δραστηριότητες με τις οποίες είναι συνδεδεμένη, προσφέροντας παράλληλα εκπτώσεις και ειδικές προσφορές, ενώ κάθε συναλλαγή καταγράφεται με ασφάλεια», εξήγησε.
Στην ανάγκη ανάγκη δημιουργίας Οργανισμών Διαχείρισης Προορισμού (Destination Management Organizations- DMO), που θα αποτελέσουν φορείς-κλειδιά για τον στρατηγικό σχεδιασμό και τη μεθοδική καθοδήγηση του τουριστικού κλάδου στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, αναφέρθηκε ο Δρ. Αβδημιώτης.
Παρά την πλούσια προσφορά έτοιμων τεχνολογικών εφαρμογών και την επιτακτική ανάγκη των επιχειρήσεων για εκσυγχρονισμό, όπως επισημάνθηκε στο εργαστήριο, το χάσμα μεταξύ έρευνας και αγοράς παραμένει αισθητό και η γεφύρωσή του αποτελεί μια σύνθετη πρόκληση, με τους εμπειρογνώμονες του κλάδου να προτείνουν συγκεκριμένες στρατηγικές διεξόδους. Προς αυτή την κατεύθυνση αναδείχθηκε η δυναμική των συνεργατικών σχηματισμών (clusters), που επιτρέπουν στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις να ενώσουν δυνάμεις, να επιμερίσουν το κόστος της καινοτομίας και να επενδύσουν από κοινού σε δραστηριότητες Έρευνας και Ανάπτυξης που θα ήταν απρόσιτες σε μεμονωμένο επίπεδο.
