Υποτίθεται ότι θα ήταν μια εξαιρετική χρονιά για τη Wall Street. Τώρα οι επενδυτές απλώς ελπίζουν να αποφύγουν μια παγκόσμια ύφεση που θα προκληθεί από τη θεαματική άνοδο των τιμών της ενέργειας.
Οι αμερικανικές μετοχές, σύμφωνα με ανάλυση της Wall Street Journal, οδεύουν προς το χειρότερο τρίμηνό τους εδώ και σχεδόν τέσσερα χρόνια. Ο τεχνολογικά βαρύς δείκτης Nasdaq μπήκε σε περιοχή διόρθωσης στις 26 Μαρτίου, πράγμα που σημαίνει ότι είχε πέσει 10% κάτω από το πρόσφατο υψηλό του. Μία ημέρα αργότερα, τον ακολούθησε και ο Dow Jones Industrial Average (δείκτης αναφοράς για την πραγματική οικονομία).
Τον Δεκέμβριο η οικονομική ανάπτυξη επιταχυνόταν, η Ομοσπονδιακή Τράπεζα (Fed) φαινόταν έτοιμη να προχωρήσει σε περαιτέρω μειώσεις επιτοκίων και οι αγορές είχαν ξεπεράσει την αβεβαιότητα που προκαλούσαν οι εμπορικές διαμάχες των ΗΠΑ με τους διεθνείς εταίρους τους. Όλα αυτά έδειχναν προοπτικές για διψήφιες αποδόσεις, και οι επενδυτές μπήκαν στο 2026 με αυτοπεποίθηση ότι το ράλι θα επεκτεινόταν και σε πολλές μετοχές που δεν είχαν συμμετάσχει στην άνοδο της Big Tech, της Nvidia και της έκρηξης της τεχνητής νοημοσύνης.
«Είχαμε το τέλειο υπόβαθρο για διεύρυνση—όλα ήταν ιδανικά», δήλωσε ο Michael Kantrowitz, επικεφαλής επενδυτικής στρατηγικής στην Piper Sandler. «Και μετά αυτό τα πάγωσε όλα».
Υπήρχαν βέβαια και λόγοι ανησυχίας. Οι φόβοι ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να διαταράξει κλάδους όπως το λογισμικό πίεσαν τις μετοχές του άλλοτε «καυτού» αυτού τομέα, ενώ πολλοί επενδυτές παρακολουθούν στενά την αγορά ιδιωτικού δανεισμού για πιθανά προβλήματα. Ωστόσο, συνολικά η αμερικανική χρηματιστηριακή αγορά συνέχισε την ανοδική της πορεία.
Όλα άλλαξαν
Αυτό που άλλαξε ήταν ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Από τις 28 Φεβρουαρίου, όταν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν επιθέσεις στο Ιράν, οι τιμές του πετρελαίου έχουν αυξηθεί κατά 55%, ο χρυσός έχει υποχωρήσει και οι αποδόσεις των ομολόγων έχουν αυξηθεί απότομα. Ο δείκτης S&P 500 έχει διαγράψει όλα τα κέρδη των τελευταίων επτά μηνών.
Τον Μάρτιο, η αγορά όντως παρουσίασε τη «διεύρυνση» που περίμεναν πολλοί επενδυτές, αλλά όχι προς την επιθυμητή κατεύθυνση. Μέχρι τη Δευτέρα, 10 από τους 11 τομείς του S&P 500 είχαν πτώση αυτόν τον μήνα, κατά μέσο όρο 8,3%. Η ενέργεια ήταν η μόνη εξαίρεση.
Ο πόλεμος έχει εκτοξεύσει τις τιμές του πετρελαίου και έχει διαταράξει τις αλυσίδες εφοδιασμού για διάφορες βασικές πρώτες ύλες, από το αλουμίνιο μέχρι την ουρία. Αυτό αυξάνει την πιθανότητα υψηλότερου πληθωρισμού και ανατρέπει τις προβλέψεις ότι η Fed θα μειώσει τα επιτόκια φέτος. Πριν ξεσπάσει η σύγκρουση, οι αγορές έδιναν σχεδόν 80% πιθανότητα για δύο μειώσεις επιτοκίων μέχρι το τέλος του έτους. Τώρα, αυτή η πιθανότητα έχει πέσει κάτω από 2%.
Οι χρηματιστηριακοί δείκτες σημείωσαν σχετικά μικρές απώλειες την πρώτη εβδομάδα του πολέμου, καθώς υπήρχαν προσδοκίες ότι οποιαδήποτε διαταραχή στις εξαγωγές πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ θα ήταν σύντομη. Καθώς η διαταραχή συνεχίζεται για δεύτερο μήνα, η Wall Street καλείται να αντιμετωπίσει ένα πιο δυσοίωνο σενάριο.
«Αν μια παρατεταμένη σύγκρουση σημαίνει ότι δεν θα βγει άλλο πετρέλαιο από τον Κόλπο, τότε θα έχουμε σίγουρα παγκόσμια ύφεση», δήλωσε ο David Kelly της J.P. Morgan Asset Management. «Αλλά πιστεύω ότι τόσο η αμερικανική κυβέρνηση όσο και το Ιράν θα θελήσουν κάποια στιγμή να βρουν διέξοδο.»
Καθώς οι απώλειες στις μετοχές επιταχύνθηκαν στο δεύτερο μισό του Μαρτίου, οι επενδυτές που ήλπιζαν ότι τα ομόλογα θα λειτουργούσαν ως αντιστάθμιση κινδύνου βρήκαν ελάχιστη ανακούφιση. Η μεγαλύτερη πτώση στα αμερικανικά ομόλογα από την περσινή αναταραχή λόγω δασμών σημαίνει ότι ένα παραδοσιακό χαρτοφυλάκιο 60% μετοχές και 40% ομόλογα αποδίδει σχεδόν το ίδιο άσχημα με το να κατέχει κανείς μόνο μετοχές.
Ο διευθύνων σύμβουλος της BlackRock, Larry Fink, προειδοποίησε την περασμένη εβδομάδα για τα υψηλά διακυβεύματα της σύγκρουσης με το Ιράν. Αν το Ιράν επανενταχθεί στην παγκόσμια αγορά μετά τη σύγκρουση, η αυξημένη προσφορά θα μπορούσε να μειώσει και να σταθεροποιήσει τις τιμές της ενέργειας. Αν όμως παραμείνει απειλή, φοβάται ότι οι τιμές του πετρελαίου θα παραμείνουν για χρόνια πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι.
«Το πετρέλαιο στα 40 δολάρια σημαίνει αφθονία και ανάπτυξη», είπε. «Το άλλο σενάριο σημαίνει πιθανότατα μια έντονη και βαθιά ύφεση.»
Παρόλα αυτά, ορισμένοι δείκτες δείχνουν ότι οι μετοχές παραμένουν σε σχετικά καλή κατάσταση: οι αναλυτές προβλέπουν έκτο συνεχόμενο τρίμηνο διψήφιας αύξησης κερδών για τις εταιρείες του S&P 500 στο πρώτο τρίμηνο του 2026. Και κάποιοι επενδυτές θεωρούν εντυπωσιακό ότι η αγορά δεν έχει πέσει ακόμη περισσότερο, δεδομένων των συνθηκών.
Οι ιδιώτες επενδυτές συνεχίζουν να αγοράζουν μετοχές καθαρά, αν και με πιο αργό ρυθμό σε σχέση με πριν από τον πόλεμο.
Ωστόσο, οι πιέσεις αυξάνονται και οι επενδυτές δυσκολεύονται πλέον να αγνοήσουν τη σύγκρουση, όπως έκαναν τις πρώτες ημέρες.
Οι επενδυτές εξετάζουν τώρα πιο προσεκτικά την ανθεκτικότητα της αμερικανικής οικονομίας, η οποία είχε αντέξει παρά την αδύναμη αγορά εργασίας. Το σοκ από το πετρέλαιο απειλεί να επιβραδύνει την ανάπτυξη, αυξάνοντας το κόστος ενέργειας για καταναλωτές και επιχειρήσεις.
Η πρόσφατη μεταβλητότητα έχει δημιουργήσει και «νικητές»—οι μετοχές του ενεργειακού κλάδου του S&P 500 έχουν αυξηθεί κατά 39% φέτος, οδεύοντας προς την καλύτερη τριμηνιαία επίδοσή τους.
Πολλοί αναλυτές εξακολουθούν να διατηρούν τις αρχικές τους προβλέψεις για μέτρια άνοδο των αγορών φέτος, αλλά αυτές βασίζονται στην υπόθεση ότι η σύγκρουση θα είναι σχετικά σύντομη και ότι οι επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία θα παραμείνουν περιορισμένες.
Ο πόλεμος έχει κάνει τους επενδυτές να παρακολουθούν ακόμη πιο στενά τις εξελίξεις, έτοιμοι να αντιδράσουν άμεσα σε κάθε αλλαγή της αγοράς.
«Είναι μια αγορά που εξαρτάται από έναν μόνο παράγοντα», είπε ο Kantrowitz. «Αν δεν πέσει το πετρέλαιο, δεν θα ανέβει η αγορά—τελεία».
