Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε το βράδυ της Παρασκευής ότι δεν είναι ικανοποιημένος με το Ιράν, αλλά ότι αναμένονται περισσότερες συνομιλίες τις επόμενες ώρες σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Μιλώντας στους δημοσιογράφους πριν από το ταξίδι του στο Τέξας, ο Τραμπ ανέφερε ότι θέλει να συνάψει συμφωνία με το Ιράν, αλλά επανέλαβε ότι η Τεχεράνη δεν μπορεί να διαθέτει πυρηνικά όπλα.
Ανέφερε επίσης ότι δεν επιθυμεί να χρησιμοποιήσει στρατιωτική δύναμη κατά του Ιράν, αλλά ότι μερικές φορές είναι “αναπόφευκτο”.
Σημειώνεται ότι ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν Σαγίντ Μπαντρ αλ Μπουσάιντι θα συναντηθεί αργότερα σήμερα με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς στην Ουάσινγκτον.
Απεσταλμένοι της αμερικανικής κυβέρνησης διεξήγαγαν την Πέμπτη στη Γενεύη τον τρίτο κύκλο έμμεσων διαπραγματεύσεων με το Ιράν, με μεσολάβηση του σουλτανάτου του Ομάν. Μετά τις συνομιλίες, αλ Μπουσάιντι μίλησε για “σημαντική πρόοδο” στις διαπραγματεύσεις, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί έκανε λόγο για τις “πιο εντατικές” συνομιλίες ανάμεσα στα δυο μέρη “μέχρι τώρα”, αναφερόμενος σε “περαιτέρω πρόοδο”. Πάντως ο ενημερωτικός ιστότοπος Axios έγραψε ότι οι απεσταλμένοι των ΗΠΑ, Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ, “απογοητεύτηκαν” από όσα άκουσαν από τους Ιρανούς κατά την διαπραγμάτευση.
Όπως ανακοινώθηκε νωρίτερα από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο θα ταξιδέψει στο Ισραήλ στις αρχές της επόμενης εβδομάδας για να συζητήσει για το Ιράν και άλλα περιφερειακά ζητήματα.
ΗΠΑ και Βρετανία αποσύρουν προσωπικό από τις πρεσβείες τους
Στο μεταξύ, εντείνονται οι φόβοι για σύρραξη στη Μέση Ανατολή, με τις ΗΠΑ να ανακοινώνουν ότι θα επιτρέψουν στα μέλη του μη απαραίτητου προσωπικού και στις οικογένειές τους να φύγουν από το Ισραήλ για λόγους ασφαλείας, όπως ανακοίνωσε η αμερικανική πρεσβεία στην Ιερουσαλήμ.
Η πρεσβεία δεν έδωσε διευκρινίσεις για τους λόγους ασφαλείας που επικαλέστηκε και οι οποίοι οδήγησαν “στην εξουσιοδοτημένη αναχώρηση”, βάσει της οποίας τα μέλη του προσωπικού τα οποία αφορά μπορεί να αποφασίσουν αν θα παραμείνουν ή όχι στο Ισραήλ.
Πριν από μερικές ημέρες οι ΗΠΑ ζήτησαν την απομάκρυνση “για προληπτικούς λόγους” του μη αναγκαίου προσωπικού από την πρεσβεία τους στη Βηρυτό. Η εντολή αυτή είχε πιο επιτακτικό χαρακτήρα.
Σύμφωνα με τους New York Times ο Αμερικανός πρεσβευτής στο Ισραήλ Μάικ Χάκαμπι έστειλε email στο προσωπικό της πρεσβείας λέγοντας ότι όσοι επιθυμούν να φύγουν “θα πρέπει να το κάνουν ΣΗΜΕΡΑ”.
“Εστιάστε να εξασφαλίσετε αεροπορικό εισιτήριο προς οποιονδήποτε προορισμό από τον οποίο μπορείτε στη συνέχεια να συνεχίσετε το ταξίδι σας προς την Ουάσινγκτον, αλλά η πρώτη προτεραιότητα είναι να φύγετε γρήγορα από τη χώρα”, έγραψε ο Χάκαμπι, σύμφωνα με τους New York Times.
Το email εστάλη σήμερα το πρωί στις 10:24 τοπική ώρα, σύμφωνα με την αμερικανική εφημερίδα.
“Δεν υπάρχει λόγος πανικού”, γράφει ο Αμερικανός πρεσβευτής, “αλλά για όσους επιθυμούν να αναχωρήσουν, είναι σημαντικό να κάνουν σχέδια για να αναχωρήσουν νωρίτερα παρά αργότερα”.
Κάποιες χώρες έχουν ήδη αρχίσει να απομακρύνουν τις οικογένειες του διπλωματικού τους προσωπικού, όπως και το μη αναγκαίο προσωπικό, από περιοχές της Μέσης Ανατολής ή να συνιστούν στους πολίτες τους να αποφεύγουν τα ταξίδια στο Ιράν.
Η Βρετανία ανακοίνωσε την ίδια ημέρα πως απέσυρε προσωρινά το προσωπικό της από το Ιράν, επικαλούμενη την κατάσταση ασφαλείας στην περιοχή.
Το υπουργείο Εξωτερικών της Βρετανίας είπε πως η δυνατότητα να παρασχεθεί βοήθεια στους Βρετανούς υπηκόους είναι αυτήν τη στιγμή εξαιρετική περιορισμένη, με την πρεσβεία να λειτουργεί εξ αποστάσεως, ενώ δεν υπάρχει καμία διαθέσιμη προξενική υποστήριξη αυτοπροσώπως ακόμη και σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.
Παράλληλα, η κινεζική πρεσβεία στο Ισραήλ ζήτησε από τους πολίτες της που ζουν στη χώρα να ενισχύσουν τα μέτρα ασφαλείας και την ετοιμότητά τους για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, επικαλούμενη “αυξανόμενους κινδύνους ασφαλείας στη Μέση Ανατολή“, όπως μεταδίδει το Reuters.
Στο Ισραήλ, ο δήμαρχος της Μπερ Σεβά ανακοίνωσε εξάλλου ότι ανοίγουν τα καταφύγια της πόλης, εν μέσω αυξανόμενων ανησυχιών για τον κίνδυνο στρατιωτικής σύγκρουσης με το Ιράν.
Σύσταση του υπουργείου Εξωτερικών
Στο μεταξύ, ανακοίνωση προς τους πολίτες δημοσίευσε το απόγευμα της Παρασκευής το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών.
“Το Υπουργείο Εξωτερικών, λαμβάνοντας υπόψη τη διαμορφούμενη κατάσταση στην περιοχή της Μέσης Ανατολής, συνιστά στους Έλληνες πολίτες την αποφυγή επισκέψεων, εκτός των απολύτως απαραίτητων, στο Ισραήλ, τα Παλαιστινιακά εδάφη και το Ιράν”, αναφέρεται στην ανακοίνωση.
Οι ΗΠΑ ενισχύουν την παρουσία τους
Οι ΗΠΑ έχουν προχωρήσει στην ανάπτυξη σημαντικών στρατιωτικών μέσων στη Μέση Ανατολή ενώ παράλληλα συνεχίζουν τις διαπραγματεύσεις με το Ιράν για το πυρηνικό του πρόγραμμα.
Το πυρηνοκίνητο αεροπλανοφόρο USS Geralf R. Ford – το μεγαλύτερο αεροπλανοφόρο στον κόσμο – έφτασε σήμερα στο Ισραήλ, έτοιμο να προστατεύσει τον εναέριο χώρο με την δύναμη κρούσης που το συνοδεύει.
Οι ΗΠΑ απέστειλαν επίσης 14 ακόμα αεροσκάφη τύπου KC135, ώστε να ενισχύσουν τις δυνάμεις τους.
Το Reuters μεταδίδει το απόγευμα της Παρασκευής ότι δορυφορικές εικόνες έδειξαν αύξηση του αριθμού των στρατιωτικών αεροσκαφών υποστήριξης, συμπεριλαμβανομένων αεροσκαφών ανεφοδιασμού καυσίμων, σε αεροπορική βάση της Σαουδικής Αραβίας που χρησιμοποιείται από τον αμερικανικό στρατό.
Η ενίσχυση των δυνάμεων έγινε μέσα στον Φεβρουάριο, σημειώνει το πρακτορείο. Η Σαουδική Αραβία, μακροχρόνιος σύμμαχος των ΗΠΑ, δήλωσε τον Ιανουάριο στο Ιράν ότι δεν θα επιτρέψει τη χρήση του εναέριου χώρου ή του εδάφους της για στρατιωτικές ενέργειες κατά της Τεχεράνης.
Σε δορυφορική εικόνα που τραβήχτηκε στις 21 Φεβρουαρίου, τουλάχιστον 43 αεροσκάφη ήταν ορατά στην αεροπορική βάση Prince Sultan – η οποία φιλοξενεί αμερικανικές δυνάμεις εδώ και δεκαετίες – σε σύγκριση με τα 27 αεροσκάφη που που φαίνονται σε εικόνα της 17ης Φεβρουαρίου. Ο αριθμός μειώθηκε στα 38, σύμφωνα με λήψη της 25ης Φεβρουαρίου.
Τα αεροσκάφη περιελάμβαναν 13 Boeing KC-135 Stratotankers και έξι Boeing E-3 Sentry, γνωστά ως AWACS, μεταξύ ενός συνόλου 29 μεγάλων αεροσκαφών που ήταν σταθμευμένα στη βάση στις 17 Φεβρουαρίου.
Η σύγκριση των δορυφορικών εικόνων στις αρχές Φεβρουαρίου με αυτές που τραβήχτηκαν τον Ιανουάριο δείχνει επίσης συγκέντρωση αεροσκαφών και άλλου στρατιωτικού εξοπλισμού σε ολόκληρη την περιοχή.
Το Ιράν έχει απειλήσει να πλήξει αμερικανικές βάσεις στην περιοχή, αν δεχθεί επίθεση, ενώ και το Ισραήλ ενδέχεται να εμπλακεί σε τυχόν στρατιωτική αντιπαράθεση μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον.
Πρόσφατες δορυφορικές εικόνες έδειξαν ότι το Ιράν επισκευάζει και οχυρώνει εγκαταστάσεις, συμπεριλαμβανομένης μιας στρατιωτικής εγκατάστασης που, σύμφωνα με πληροφορίες, βομβαρδίστηκε από το Ισραήλ το 2024.
Ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού στο Ισφαχάν
Σύμφωνα με εμπιστευτική έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας που εστάλη σήμερα στα κράτη μέλη του Οργανισμού και είδε το Reuters, μέρος του πιο εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, κοντά σε βαθμίδα για κατασκευή όπλων, έχει αποθηκευτεί σε υπόγειο χώρο του ιρανικού πυρηνικού εργοστασίου στην Ισφαχάν.
Είναι η πρώτη φορά που ο ΔΟΑΕ αναφέρει τοποθεσία που έχει αποθηκευτεί ουράνιο εμπλουτισμένο σε ποσοστό καθαρότητας έως και 60%, ποσοστό που βρίσκεται κοντά στο 90% καθαρότητας που θεωρείται το ιδανικό επίπεδο καθαρότητας σε ισότοπο Ουρανίου-235 (U-235) για την κατασκευή πυρηνικών όπλων.
Η είσοδος του συγκροτήματος της σήραγγας χτυπήθηκε από στρατιωτικές επιδρομές των ΗΠΑ και του Ισραήλ τον Ιούνιο, αλλά η εγκατάσταση φαίνεται σε μεγάλο βαθμό άθικτη, τόνισαν διπλωμάτες.
Σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο, που επικαλείται επίσης την εμπιστευτική έκθεση, οι συζητήσεις τεχνικού χαρακτήρα για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν θα πραγματοποιηθούν την επόμενη εβδομάδα στη Βιέννη. “Οι συζητήσεις τεχνικού χαρακτήρα θα πραγματοποιηθούν στη Βιέννη κατά τη διάρκεια της εβδομάδας που ξεκινά στις 2 Μαρτίου 2026”, σύμφωνα με την έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, η οποία επιβεβαιώνει ότι ο επικεφαλής του Οργανισμού, Ραφαέλ Γκρόσι, συμμετείχε στις ιρανοαμερικανικές συνομιλίες της 17ης και 26ης Φεβρουαρίου.
Ο ΔΟΑΕ κάλεσε παράλληλα το Ιράν να συνεργαστεί “εποικοδομητικά”, απαντώντας “με άκρως επείγοντα χαρακτήρα” στο αίτημα του Οργανισμού να επαληθεύσει όλες τις πυρηνικές του εγκαταστάσεις.
Σύμφωνα με το Bloomberg, οι επιθεωρητές του ΔΟΑΕ αναφέρουν ότι το Ιράν συνεχίζει να διεξάγει κανονικές δραστηριότητες στις βομβαρδισμένες εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ουρανίου, γεγονός που ενδέχεται να περιπλέξει τις εν εξελίξει διαπραγματεύσεις με την Ουάσινγκτον.
Ειδικότερα, στην έκθεση την οποία επικαλείται το πρακτορείο, οι επιθεωρητές αναφέρουν ότι έχουν χρησιμοποιήσει δορυφορικές εικόνες και παρατηρούν “τακτική δραστηριότητα οχημάτων” κοντά σε τοποθεσίες όπου οι ίδιοι πιστεύουν ότι αποθηκεύεται εμπλουτισμένο ουράνιο. Πρόσθετες δραστηριότητες έχουν παρατηρηθεί στις εγκαταστάσεις εμπλουτισμού του Ιράν στη Νατάνζ και στο Φορντόου.
Ενώ τόσο οι ΗΠΑ όσο και το Ιράν δηλώνουν ότι εργάζονται για την εξεύρεση διπλωματικής λύσης, ο Τραμπ έχει τονίσει στο παρελθόν ότι μια συμφωνία πρέπει να έχει επιτευχθεί έως τις αρχές Μαρτίου.
Σημειώνεται ότι τον Ιούνιο, το Ισραήλ ξεκίνησε επιθέσεις εντός 24 ωρών από την απόφαση του ΔΟΑΕ να επιπλήξει το Ιράν για έλλειψη συνεργασίας με τους επιθεωρητές του. Το συμπέρασμα αυτό επικαλέστηκαν Αμερικανοί αξιωματούχοι, οι οποίοι τότε υποστήριξαν ότι παρείχε τη νομική δικαιολογία για στρατιωτική επέμβαση, σημειώνει το Bloomberg.
