Σε κομβικό έτος αναμένεται να εξελιχθεί το 2026 για την περαιτέρω καθιέρωση του Υπερταμείου ως ενός κρατικού επενδυτικού ταμείου που διαχειρίζεται τα πλεονάζοντα αποθεματικά της χώρας, καθώς εισέρχεται σε φάση ενισχυμένης επενδυτικής δραστηριότητας και ωρίμανσης στρατηγικών έργων.
Στο σύγχρονο πρόσωπο του Υπερταμείου -το χαρτοφυλάκιο του οποίου αποτιμάται σε περισσότερα από 12 δισ. ευρώ- και στην αποστολή που έχει αναλάβει ως στρατηγικός εταίρος της πολιτείας αναφέρθηκε ο διευθύνων σύμβουλος του Υπερταμείου, Γιάννης Παπαχρήστου, σε συνέντευξη που παραχώρησε στη «Ναυτεμπορική».
Το 2026, ανέφερε ο CEO του Υπερταμείου που τον άλλο μήνα κλείνει έναν χρόνο σε αυτή τη θέση, αναμένεται να αποτελέσει έτος περαιτέρω καθιέρωσης του ρόλου του Υπερταμείου, Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας (ΕΕΣΥΠ), ως Sovereign Wealth Fund, με την υλοποίηση επενδύσεων μέσω του Επενδυτικού Ταμείου Καινοτομίας και Υποδομών, την επιτάχυνση του μετασχηματισμού των θυγατρικών εταιρειών, την αξιοποίηση περιουσιακών στοιχείων και τη δημοπράτηση νέων έργων στρατηγικής σημασίας από το PPF.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της ηγεσίας του Υπερταμείου, προβλέπονται:
* η έναρξη νέων σημαντικών έργων, όπως η ανάπλαση της ΔΕΘ, η είσοδος στρατηγικών επενδυτών σε μαρίνες,
* η συνέχιση της ψηφιακής καταγραφής 35.000 ακινήτων της ΕΤΑΔ και η εκκίνηση της διαδικασίας αξιοποίησης 1.500 εξ αυτών,
* η περαιτέρω αναβάθμιση των αστικών συγκοινωνιών της Αθήνας με την παραλαβή επιπλέον νέων οχημάτων αντιρρυπαντικής τεχνολογίας, η οποία συμβάλλει στην αποτελεσματικότερη εξυπηρέτηση των πολιτών,
* η έναρξη επενδύσεων από το Επενδυτικό Ταμείο Καινοτομίας και Υποδομών και
* η βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών και της αποδοτικότητας των εταιρειών του χαρτοφυλακίου της, μέσω επενδύσεων.
Κάνοντας μια αναδρομή στην ιστορία του Υπερταμείου, ο κ. Παπαχρήστου σημείωσε ότι, δέκα χρόνια μετά την ίδρυσή του και με πρόσφατη διεύρυνση μέσω της ενσωμάτωσης ΤΑΙΠΕΔ και ΤΧΣ, έχει εξελιχθεί σε κεντρικό αναπτυξιακό θεσμό για τη δημιουργία οικονομικής και κοινωνικής αξίας στη χώρα. Το χαρτοφυλάκιο του Ομίλου εκτείνεται σε 11 κρίσιμους τομείς της ελληνικής οικονομίας, από ενέργεια και διαχείριση υδάτινων πόρων έως λιμενικές υποδομές, μεταφορές, logistics, τράπεζες και ακίνητα.
Για την υλοποίηση της στρατηγικής του, όπως τόνισε, το Υπερταμείο βασίζεται σε τέσσερις πυλώνες που είναι οι εξής:
* Μετασχηματισμός των δημόσιων επιχειρήσεων, ώστε να ευθυγραμμιστούν με τα πρότυπα του ιδιωτικού τομέα, παρέχοντας καλύτερες υπηρεσίες στους πολίτες και διασφαλίζοντας βιώσιμα αποτελέσματα.
* Ανάπτυξη περιουσιακών στοιχείων εθνικών υποδομών: αεροδρόμια και λιμάνια, υποδομές, ενέργεια και διαχείριση υδάτινων πόρων, ώστε να καταστούν ώριμα για αξιοποίηση, μέσω παραχωρήσεων, ιδιωτικοποιήσεων ή προσέλκυσης στρατηγικών επενδυτών.
* Επένδυση σε έργα της Νέας Οικονομίας με υψηλή προστιθέμενη αξία, μέσα από τη συγκρότηση μιας ολοκληρωμένης πλατφόρμας επενδυτικών εργαλείων.
* Μονάδα Στρατηγικών Συμβάσεων (PPF), ως ευέλικτη και ανεξάρτητη Μονάδα εντός του Υπερταμείου – λειτουργεί ως επιταχυντής για την ωρίμανση και υλοποίηση έργων εθνικής σημασίας, σε συνεργασία με πλήθος υπουργείων και φορέων του Δημοσίου.
Όπως μας εξήγησε ο κ. Παπαχρήστου, το Ταμείο δρομολογεί μπαράζ έργων, με βραχίονα υλοποίησης σε πολλά εξ αυτών τη Μονάδα Συμβάσεων Στρατηγικής Σημασίας (PPF). Πρόκειται για παρεμβάσεις που αναβαθμίζουν και αξιοποιούν τις υποδομές και θωρακίζουν την ασφάλεια της χώρας.
Ήδη, το Υπερταμείο βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με την Ε.Ε. για την εκκίνηση -πιθανότατα το 2027- του διαγωνισμού για τα 22 αεροδρόμια που παραμένουν στον έλεγχο του Δημοσίου.
Σύμφωνα με πληροφορίες, έχει υποβληθεί ήδη σχετικό ερώτημα στις Βρυξέλλες για τη δυνατότητα συμμετοχής στον διαγωνισμό, λόγω τεχνογνωσίας μόνον των εταιρειών-κοινοπραξιών που έχουν ήδη αναλάβει αντίστοιχο έργο στην Ελλάδα, δηλαδή μόνο των μετόχων της «Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών» («Ελευθέριος Βενιζέλος»), της Fraport Greece, της κοινοπραξίας που έχει αναλάβει το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλι στην Κρήτη και της κοινοπραξίας του αεροδρομίου Καλαμάτας. Υπογραμμίζεται ότι η επιβατική κίνηση και των 22 αεροδρομίων είναι μικρότερη αθροιστικά από αυτήν του αεροδρομίου της Σαντορίνης, όμως οι προοπτικές είναι εξαιρετικές, όταν ολοκληρωθούν επενδύσεις σε αυτά (π.χ. Πάρος, Μήλος, Χίος, Σητεία, Άραξος, Κάρπαθος, Λέρος, Αλεξανδρούπολη κ.λπ.), ούτως ώστε να εξυπηρετούνται διεθνείς πτήσεις.
Επίσης, από τον Μάρτιο, το ελληνικό «Εργοστάσιο» Τεχνητής Νοημοσύνης PHAROS γίνεται πλέον περιφερειακός κόμβος Τεχνητής Νοημοσύνης (Τ.Ν.) της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, καθώς εγκρίθηκαν οι προτάσεις για τη δημιουργία τεσσάρων AI Factory Antennas, σε Κύπρο, Μάλτα, Βόρεια Μακεδονία και Σερβία, τα οποία θα συνδέονται με το PHAROS AI Factory. Με τον τρόπο αυτόν, δημιουργείται ένα οικοσύστημα Τ.Ν. στη Νοτιοανατολική Ευρώπη με επίκεντρο την Ελλάδα και τέσσερις περιφερειακούς κόμβους, που μοιράζονται υπολογιστικούς πόρους, δεδομένα και εργαλεία. Αξίζει να σημειωθεί ότι, από τα συνολικά δεκατρία AI Factory Antennas της Ευρώπης, τα τέσσερα θα διασυνδέονται με το ελληνικό εργοστάσιο Τ.Ν. PHAROS.
Την ίδια ώρα, σε κομβική καμπή μπαίνει το λιμενικό «παζλ» της χώρας, καθώς το Υπερταμείο ετοιμάζεται να ανακοινώσει τον ανάδοχο της ολιστικής μελέτης για το σύνολο των ελληνικών λιμανιών και μαρινών. Μια κίνηση που, πέρα από τον τεχνικό της χαρακτήρα, δείχνει ότι ο ρόλος των λιμανιών δεν αντιμετωπίζεται πλέον αποσπασματικά, αλλά ως ενιαίο στρατηγικό χαρτοφυλάκιο, με οικονομικές, τουριστικές και γεωπολιτικές προεκτάσεις.
Με το συγκεκριμένο σχέδιο, μεγάλα περιφερειακά λιμάνια εισέρχονται σε τροχιά αναπτυξιακού επαναπροσδιορισμού, το καθένα με τα δικά του χαρακτηριστικά, αλλά μέσα στο ίδιο στρατηγικό πλαίσιο. Στόχος είναι η ολιστική μελέτη του Υπερταμείου να χαρτογραφήσει όχι μόνο ροές και υποδομές αλλά και ισορροπίες, προτεραιότητες και ανταγωνισμούς – ποια λιμάνια θα λειτουργήσουν συμπληρωματικά και ποια θα διεκδικήσουν πρωταγωνιστικό ρόλο, ώστε να κατευθυνθούν οι επενδύσεις.
Τέλος, σε προτεραιότητα τίθεται και η αξιοποίηση του πρώην Στρατοπέδου Γκόνου (περιοχή 672 στρεμ.) στη Δυτική Θεσσαλονίκη, με χρήσεις γης logistics/ μεταποίησης/ ζωνών ελεύθερου εμπορίου. Το έργο ωριμάζει το PPF και αναμένεται ανάδοχος το πρώτο τρίμηνο 2026.
