Πλαίσιο οικονομικής πολιτικής 12 σημείων, που θα ενισχύσει την ανθεκτικότητα της οικονομίας εν μέσω δύσκολης διεθνούς συγκυρίας, παρουσίασε χθες ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας.
Μιλώντας στην τακτική γενική συνέλευση των μετόχων της τράπεζας, υποστήριξε ότι η «αυξημένη αβεβαιότητα ενισχύει τις στασιμοπληθωριστικές πιέσεις και παραπέμπει σε ένα περιβάλλον παρατεταμένης χαμηλής ανάπτυξης και επίμονου πληθωρισμού».
Ο διοικητής της ΤτΕ προειδοποίησε, μάλιστα, ότι στο καλό σενάριο, όπου οι πιέσεις στον πληθωρισμό από το ενεργειακό κόστος αποδεικνύονται πρόσκαιρες, η ΕΚΤ θα προχωρήσει σε περιορισμένη προσαρμογή της νομισματικής πολιτικής. Ήδη η αγορά προεξοφλεί το επόμενο 12μηνο τουλάχιστον 3 αυξήσεις επιτοκίων κατά 0,25 ποσοστιαίες μονάδες και οι αναλυτές θεωρούν αρκετά πιθανή μια αύξηση στο τέλος του μήνα και τουλάχιστον μία ακόμα εντός του 2026. Αν, όμως, οι πιέσεις στον πληθωρισμό «αποδειχθούν εντονότερες και πιο επίμονες, επηρεάζοντας τις μεσοπρόθεσμες πληθωριστικές προσδοκίες και τις μισθολογικές εξελίξεις, τότε αναμένεται αυστηρότερη κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής». Δηλαδή, περισσότερες αυξήσεις επιτοκίων.
Στο πλαίσιο αυτό επανέλαβε την επισήμανση ότι «σε περιόδους αυξημένης αβεβαιότητας η πολιτική σταθερότητα αποτελεί καθοριστικό παράγοντα οικονομικής ανθεκτικότητας». Παρέπεμψε στην εμπειρία των τελευταίων ετών, η οποία υποστήριξε ότι «καταδεικνύει ότι η πολιτική σταθερότητα και ένα προβλέψιμο θεσμικό περιβάλλον είναι καθοριστικής σημασίας για τη διατήρηση της μακροοικονομικής ισορροπίας και για την αποτελεσματική διαχείριση εξωγενών κρίσεων».
Προέβλεψε επιβράδυνση του ρυθμού αύξησης του ΑΕΠ στο 1,9% φέτος και προειδοποίησε ότι «το ισοζύγιο κινδύνων είναι σαφώς καθοδικό», δηλαδή το ΑΕΠ θα μπορούσε να «τρέξει» με βραδύτερο ρυθμό και οι πληθωριστικές πιέσεις είναι πιθανόν να αποδειχθούν πιο επίμονες.
Παρά τους παραπάνω κινδύνους, ο Γ. Στουρνάρας εκτίμησε ότι η οικονομία διαθέτει σημαντικούς παράγοντες ανθεκτικότητας (ισχυρή δημοσιονομική θέση, υψηλά ταμειακά διαθέσιμα, ενισχυμένη κεφαλαιακή επάρκεια και υψηλή ρευστότητα τραπεζών, στήριξη από τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης). Στη βάση αυτή, περιέγραψε σε 12 άξονες το πλαίσιο της οικονομικής πολιτικής που θα βοηθήσει την οικονομία να αντέξει στους κλυδωνισμούς και να ενισχύσει την αναπτυξιακή δυναμική της.
1. Ξεκίνησε από την ανάγκη όχι μόνο να συνεχιστεί, αλλά και να ενισχυθεί η έμφαση στις επενδύσεις, με αξιοποίηση πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και έμφαση σε ψηφιακή και πράσινη μετάβαση, ενίσχυση καινοτομίας και ανθρώπινου κεφαλαίου.
2. Κρίσιμη παραμένει η βελτίωση της διαρθρωτικής ανταγωνιστικότητας της οικονομίας, μέσω συνέχισης μεταρρυθμίσεων που περιορίζουν τη γραφειοκρατία, βελτιώνουν τη λειτουργία της δημόσιας διοίκησης, επιταχύνουν την απονομή της δικαιοσύνης και ενισχύουν τον ανταγωνισμό στις αγορές.
3. Τα διαρθρωτικά προβλήματα σε μεγάλο βαθμό αντανακλώνται στο υψηλό έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών. Για να περιοριστεί απαιτείται σταδιακή υποκατάσταση εισαγωγών και διεύρυνση της εξαγωγικής βάσης, που με τη σειρά της προϋποθέτει ανάπτυξη κλάδων υψηλότερης προστιθέμενης αξίας και ενίσχυση της παραγωγής αγαθών υψηλής τεχνολογίας.
4. Στην κατεύθυνση περιορισμού του εξωτερικού ελλείμματος είναι σημαντικό να διατηρηθεί η ισχυρή δυναμική του τουρισμού, με ποιοτική αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος, βελτίωση υποδομών, ανάδειξη νέων προορισμών και αντιμετώπιση ελλείψεων εργατικού δυναμικού στον κλάδο.
5. Η χρηματοδότηση της ανάπτυξης απαιτεί περαιτέρω ενίσχυση της χρηματοπιστωτικής διαμεσολάβησης, είτε πρόκειται για τραπεζικό δανεισμό είτε για χρηματοδότηση από τις κεφαλαιαγορές.
6. Κρίσιμη μεταρρύθμιση θεωρείται η επιτάχυνση της απονομής της δικαιοσύνης.
7. Πρέπει να ενισχυθεί και να επιταχυνθεί η ενεργειακή μετάβαση, τόσο για λόγους ανταγωνιστικότητας όσο και για λόγους ανθεκτικότητας.
8. Ο Γιάννης Στουρνάρας επεσήμανε την ανάγκη καλύτερης στόχευσης και μεγαλύτερης αποτελεσματικότητας της κοινωνικής πολιτικής.
9. Ιδιαίτερη σημασία προσδίδεται στην αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος, με πολιτικές που αυξάνουν την προσφορά κατοικιών.
10. Στην αγορά εργασίας προτείνεται να δοθεί προτεραιότητα στην ενίσχυση της συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό και στην αντιμετώπιση των ελλείψεων δεξιοτήτων.
11. Ιδιαίτερα σημαντικό θεωρείται το δημογραφικό, καθώς επηρεάζει άμεσα τόσο τη μακροχρόνια αναπτυξιακή δυναμική όσο και την προσφορά εργασίας. Απαιτείται ολοκληρωμένο πλαίσιο στήριξης της οικογένειας και πολιτικές που διευκολύνουν την επιστροφή ανθρώπινου δυναμικού στη χώρα.
12. Τέλος, ο διοικητής της ΤτΕ επεσήμανε ότι εφόσον υπάρξουν πρόσθετα μέτρα στήριξης της οικονομίας, πρέπει να είναι στοχευμένα, προσωρινά και πλήρως συμβατά με τη δημοσιονομική βιωσιμότητα.
Χθεσινό δημοσίευμα των «Financial Times» ανέφερε ότι το ίδιο μήνυμα στέλνει η Κομισιόν στις κυβερνήσεις. Ο Γιάννης Στουρνάρας, ως μέλος της διοίκησης της ΕΚΤ, προειδοποίησε ότι «γενικευμένες και μόνιμες παρεμβάσεις ενδέχεται να ενισχύσουν τη ζήτηση και να δυσχεράνουν το έργο της νομισματικής πολιτικής». Αναφορά που παραπέμπει στον κίνδυνο περισσότερων αυξήσεων επιτοκίων.
Ο διοικητής της ΤτΕ εξέφρασε την ελπίδα η κρίση να λειτουργήσει για την Ευρώπη ως «κλήση αφύπνισης», οδηγώντας σε πολιτικές για την επιτάχυνση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και τον αποτελεσματικότερο συντονισμό των πολιτικών. Επανέλαβε τη σημασία ολοκλήρωσης της Τραπεζικής Ένωσης και δημιουργίας μιας πραγματικής Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, καθώς και έκδοσης κοινού ευρωπαϊκού χρέους για τη χρηματοδότηση κοινών αναγκών σε άμυνα, πράσινη ενέργεια και νέες τεχνολογίες.
