Ενα ψηφιακό δίχτυ προστασίας απλώνει η κυβέρνηση πάνω από τους ανηλίκους με το νέο αυστηρότερο πλαίσιο, τον νόμο 5216/2025 που τέθηκε σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, θεσπίζοντας νέα ψηφιακά εργαλεία που διευκολύνουν το έργο της απαγόρευσης πωλήσεων αλκοόλ και καπνικών προϊόντων σε παιδιά και εφήβους.
Του ΣΠΥΡΟΥ ΜΟΥΡΕΛΑΤΟΥ – ΠΗΓΗ: Realnews
Τα σοκαριστικά στοιχεία που φέρνει στο φως η Realnews καταδεικνύουν ότι μέσα στους έξι μήνες λειτουργίας του νέου πλαισίου (από τον Ιούλιο του 2025) καταγράφoνται μπαράζ παραβιάσεων, συλλήψεων, καθώς και ραγδαία αύξηση των νέων δικογραφιών σε σύγκριση με το 2024 αλλά και με το αμέσως προηγούμενο εξάμηνο, ενώ αυξημένο είναι και το ποσοστό των περιπτώσεων ελλιπούς επιτήρησης των ανηλίκων από τους γονείς τους.
Η εντυπωσιακή αύξηση των διαπιστωμένων παραβάσεων οφείλεται στο γεγονός ότι αυτές αποκαλύπτονται πολύ πιο εύκολα χάρη στη νέα πραγματικότητα της ψηφιακής καταγραφής των σημείων πώλησης καπνικών προϊόντων και αλκοόλ αλλά και στη δυνατότητα ψηφιακής ταυτοποίησης της ηλικίας των πελατών. Και αυτό παρά το γεγονός ότι τα εργαλεία αυτά δεν βρίσκονται ακόμα σε πλήρη λειτουργία, κάτι που αναμένεται να ισχύσει από τα μέσα Μαρτίου και μετά.
Προτεραιότητα
Σε κάθε περίπτωση η προστασία των ανηλίκων από το αλκοόλ και τα καπνικά προϊόντα αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα για την κυβέρνηση, όπως έδειξε και η σύσκεψη υπό τον Κυριάκο Μητσοτάκη τον περασμένο Νοέμβριο στο Μέγαρο Μαξίμου, όπου είχε γίνει η παρουσίαση των νέων ψηφιακών εργαλείων. Πρόκειται για τρεις εφαρμογές από τις οποίες η πρώτη είναι ένα ηλεκτρονικό μητρώο όπου επιχειρήσεις που φιλοξενούν ιδιωτικές εκδηλώσεις στις οποίες συμμετέχουν ανήλικοι θα πρέπει να τις αναγγέλλουν εκ των προτέρων μέσω καταχώρισής τους στο gov.gr.
Η δεύτερη είναι ένα ηλεκτρονικό μητρώο ελέγχου προϊόντων καπνού και αλκοόλ, βάσει του οποίου κάθε κατάστημα που εμπορεύεται καπνικά προϊόντα ή αλκοολούχα ποτά θα πρέπει να το δηλώσει στο gov.gr. Η τρίτη εφαρμογή είναι ένας ασφαλής μηχανισμός επαλήθευσης της ηλικίας πελάτη που επιθυμεί να αγοράσει καπνικά προϊόντα ή αλκοολούχα ποτά από οποιοδήποτε φυσικό κατάστημα λιανικής, ο οποίος βασίζεται στο σύστημα επαλήθευσης που έχει ήδη σχεδιαστεί για την εφαρμογή KidsWallet.
Ενημέρωση γονέων
Αξίζει να αναφερθεί ότι ο ίδιος ο Πρωθυπουργός έχει συνδέσει τη θεσμική θωράκιση της πολιτείας με την ευθύνη των γονέων, επισημαίνοντας μεταξύ άλλων ότι «η καλύτερη ενημέρωση της κοινωνίας και των γονέων είναι κρίσιμη, καθώς και αυτοί θα πρέπει να αναλάβουν το μερίδιο που τους αναλογεί, έτσι ώστε να μπορούμε όλοι μαζί να προστατεύσουμε τα παιδιά μας από τους κινδύνους του εθισμού στο κάπνισμα και στην κατανάλωση αλκοόλ».
Στο πλαίσιο αυτό και συγκεκριμένα στις 11 Μαρτίου, οι τρεις αρμόδιοι υπουργοί (υπουργός Υγείας, Αδωνις Γεωργιάδης, Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου και Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλης Χρυσοχοΐδης) αναμένεται να παραχωρήσουν συνέντευξη Τύπου για το θέμα. Εξάλλου σε τηλεδιάσκεψη που πραγματοποιήθηκε υπό τον υπουργό Επικρατείας Ακη Σκέρτσο, την προηγούμενη Τρίτη, επισημάνθηκε ότι οι προσφάτως ψηφισθείσες ρυθμίσεις εστιάζουν μεταξύ άλλων στην καθολική απαγόρευση πώλησης προϊόντων καπνού και αλκοόλ σε ανηλίκους βάσει του νόμου 5216 του 2025, αλλά και στην εφαρμογή αυστηρών διοικητικών και ποινικών κυρώσεων βάσει του ίδιου νόμου.
Στοιχεία
Η «R» παρουσιάζει στοιχεία για τους ελέγχους, τις παραβάσεις, τις κυρώσεις και τα πρόστιμα από τον Ιανουάριο του 2025 έως και τον Φεβρουάριο του τρέχοντος έτους, όπως αυτά αποτυπώνονται στους εικονιζόμενους πίνακες. Συγκεκριμένα, στο διάστημα από την 1η Ιανουαρίου του 2025 έως τις 6 Ιουλίου του ιδίου έτους, δηλαδή το εξάμηνο πριν από την έναρξη ισχύος του νέου πλαισίου, πραγματοποιήθηκαν συνολικά 68.081 έλεγχοι, εκ των οποίων οι 13.548 στη Θεσσαλία, οι 5.707 στην Αττική και οι 9.723 στη Θεσσαλονίκη. Το ίδιο χρονικό διάστημα, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, οι συλλήψεις ανήλθαν σε 71, εκ των οποίων οι 22 στην Ηπειρο, τα διοικητικά πρόστιμα σε 145, εκ των οποίων τα 110 στην Αττική και οι δικογραφίες που σχηματίστηκαν ήταν 78.
Την περίοδο από τις 7 Ιουλίου 2025 έως τις 18 Φεβρουαρίου του 2026, δηλαδή έως και την προηγούμενη εβδομάδα και με το νέο πλαίσιο σε ισχύ, πραγματοποιήθηκαν συνολικά 75.499 έλεγχοι από την Ελληνική Αστυνομία, εκ των οποίων οι 13.762 στη Θεσσαλία, οι 8.308 στην Αττική και οι 11.379 στη Θεσσαλονίκη. Οι συλλήψεις ανήλθαν σε 289 (τετραπλασιασμός σε σχέση με το προηγούμενο εξάμηνο) εκ των οποίων οι 39 έγιναν στην Κεντρική Μακεδονία, οι 32 στην Αττική και οι 21 στη Θεσσαλονίκη. Αντιστοίχως, οι δικογραφίες που προέκυψαν ήταν 401 (πενταπλασιασμός), οι περισσότερες εκ των οποίων στη Στερεά Ελλάδα (148). Τα δε πρόστιμα ανήλθαν σε 180 με τα περισσότερα εκ των οποίων να βεβαιώνονται στην Αττική (64). Επίσης, 774 έλεγχοι διενεργήθηκαν σε συνεργασία με συναρμόδιους φορείς κατά τους οποίους προέκυψαν 289 συλλήψεις, 174 δικογραφίες και 180 πρόστιμα.
Από τις 289 συλλήψεις οι 194 αφορούν προσφορά ή διάθεση προϊόντων αλκοόλ σε ανηλίκους (το 67%), οι 40 αφορούν προσφορά ή διάθεση προϊόντων καπνού σε ανηλίκους (το 14%) και οι 55 σε λοιπές παραβάσεις του νόμου 5216/2025 (το 19%). Αντίστοιχα από τα 180 πρόστιμα τα 57 (το 32%) αφορούν προσφορά ή διάθεση προϊόντων αλκοόλ σε ανηλίκους, τα 13 (το 7%) αφορούν προσφορά ή διάθεση προϊόντων καπνού σε ανηλίκους και τα 110 (το 61%) αφορούν παραβάσεις του ίδιου νόμου.
Παραμέληση
Ενδεικτικά της σοβαρότητας της κατάστασης είναι και τα στοιχεία που αφορούν περιπτώσεις παραμέλησης ανηλίκων κατόπιν ελέγχων που έγιναν για αλκοόλ και καπνικά προϊόντα σε ανηλίκους, αλλά και για κρούσματα βίας ανηλίκων. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία από το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, το 2024 κατεγράφησαν 154 περιπτώσεις παραμέλησης ανηλίκων, ενώ 304 ήταν για το 2025, κάτι που συνεπάγεται αύξηση της τάξεως του 97,4%.
