Η κεντρική τράπεζα της Τουρκίας προετοιμάζει μια διευρυμένη “εργαλειοθήκη” για να στηρίξει τη λίρα απέναντι στη μεταβλητότητα που σχετίζεται με τον πόλεμο στο Ιράν, το οποίο περιλαμβάνει ενδεχομένως την αξιοποίηση των μεγάλων αποθεμάτων χρυσού της, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν το θέμα.
Η τράπεζα έχει συζητήσει τη διεξαγωγή πράξεων ανταλλαγής χρυσού με ξένο νόμισμα στην αγορά του Λονδίνου, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, οι οποίες ζήτησαν να διατηρηθεί η ανωνυμία τους λόγω της εμπιστευτικότητας των διαβουλεύσεων, σύμφωνα με το Bloomberg.
Η κεντρική τράπεζα αρνήθηκε να σχολιάσει.
Η Τουρκία, την τελευταία δεκαετία, επιδίωξε να μειώσει την έκθεση σε περιουσιακά στοιχεία σε δολάρια ΗΠΑ. Τα αποθέματα χρυσού της νομισματικής αρχής ανέρχονταν σε περίπου 135 δισ. δολάρια στις αρχές Μαρτίου, σύμφωνα με στοιχεία που συνέλεξε το Bloomberg.
Η Τουρκία εκτιμάται ότι διατηρεί περίπου 30 δισ. δολάρια από αυτά τα αποθέματα στην Τράπεζα της Αγγλίας, τα οποία η κεντρική τράπεζα “ενδέχεται να αποφασίσει να χρησιμοποιήσει για παρεμβάσεις στην αγορά συναλλάγματος χωρίς λειτουργικούς περιορισμούς”, σύμφωνα με έκθεση του οικονομολόγου Fatih Akcelik της JPMorgan Chase & Co..
Η Τουρκία είναι ιδιαίτερα ευάλωτη σε πληθωριστικά σοκ και σε ζητήματα ισοζυγίου πληρωμών σε περίπτωση παράτασης του πολέμου στο Ιράν, καθώς χρειάζεται να εισάγει σχεδόν όλο το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο που καταναλώνει. Οι αρχές ήδη δυσκολεύονται να συγκρατήσουν τον πληθωρισμό, ο οποίος διαμορφώθηκε στο 31,5% τον Φεβρουάριο, ένα από τα υψηλότερα επίπεδα παγκοσμίως.
Η στρατηγική αποπληθωρισμού της κεντρικής τράπεζας βασίζεται κυρίως στη διατήρηση της λεγόμενης “πραγματικής” ανατίμησης της λίρας — δηλαδή το νόμισμα δεν επιτρέπεται να υποτιμάται με ρυθμό μεγαλύτερο από τον μηνιαίο πληθωρισμό. Οι έντονες μειώσεις αποθεμάτων και το αυξημένο κόστος εισαγωγών τις εβδομάδες μετά την έναρξη του πολέμου έχουν καταστήσει αυτή την πολιτική πιο δαπανηρή.
Αντιμετώπιση της κρίσης
Οι Τούρκοι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής έχουν μέχρι στιγμής αντιδράσει στην κρίση στη Μέση Ανατολή — η οποία έχει εκτοξεύσει τις τιμές πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι από περίπου 70 δολάρια — περιορίζοντας τη ρευστότητα, καθιστώντας πιο ακριβό τον δανεισμό σε λίρα και επιτρέποντας στις κρατικές τράπεζες να παρεμβαίνουν στην αγορά συναλλάγματος.
Παράλληλα, η κεντρική τράπεζα έχει ρευστοποιήσει μέρος των ξένων ομολόγων που κατέχει, συμπεριλαμβανομένων αμερικανικών ομολόγων του Δημοσίου, με εκτιμώμενες πωλήσεις περίπου 16 δισ. δολαρίων τις προηγούμενες εβδομάδες. Μέχρι το τέλος Ιανουαρίου, η Τουρκία κατείχε λιγότερα από 17 δισ. δολάρια σε αμερικανικά ομόλογα, από κορυφή 82 δισ. δολαρίων το 2015.
Οι ξένοι επενδυτές, από την πλευρά τους, αποσύρονται από τα τουρκικά κρατικά ομόλογα, με πωλήσεις στο ταχύτερο ρυθμό που έχει καταγραφεί, την εβδομάδα έως τις 13 Μαρτίου, σύμφωνα με στοιχεία της κεντρικής τράπεζας.
Οι εξελίξεις έχουν επηρεάσει και τις προσδοκίες για τα επιτόκια. Οι αγορές προεξοφλούν πλέον αύξηση 100 μονάδων βάσης τον επόμενο μήνα. Το βασικό επιτόκιο της Τουρκίας βρίσκεται στο 37%, αλλά η κεντρική τράπεζα έχει σταματήσει να χρηματοδοτεί με αυτό το επιτόκιο από τις αρχές Μαρτίου και χρησιμοποιεί πλέον ένα ακριβότερο κανάλι χρηματοδότησης στο 40%.
Η λίρα διαπραγματευόταν κατά 0,1% χαμηλότερα, στις 44,35 λίρες ανά δολάριο στις 1:30 μ.μ. στην Κωνσταντινούπολη την Τρίτη. Από την αρχή του έτους καταγράφει σταθερή υποτίμηση περίπου 0,05% ημερησίως.
